Công trình

Nhà trưng bày Hoàng Sa: bảo tàng về quần đảo trên đường Hoàng Sa

Bãi cát và sườn rừng bán đảo Sơn Trà
Bãi cát và sườn rừng bán đảo Sơn Trà. Ảnh minh hoạ: Christophe95, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Tòa nhà nhìn thẳng ra biển Đông này được thiết kế theo hình một con dấu: phương án đoạt giải cuộc thi kiến trúc năm 2014 có tên “Con dấu chủ quyền của đất nước Việt Nam” [1]. Bên trong là tư liệu, hiện vật về quần đảo Hoàng Sa, và vào cửa không mất tiền [2].

Tòa nhà

Phương án kiến trúc của nhóm tác giả Fuminori Minakami (Nhật Bản), Trần Quốc Thành và Nguyễn Huy Quang [1]. Công trình khởi công ngày 7/12/2015 trên khu đất 1.248 m², diện tích xây dựng 412 m², cao 18 m, tổng vốn 40 tỉ đồng [1]. Trước cổng có những cây bàng vuông mang về từ quần đảo Trường Sa [3].

Trưng bày gì

Phần trưng bày do một công ty mỹ thuật ở Hà Nội lập đề cương, chia năm chủ đề [1]:

  1. Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên của quần đảo Hoàng Sa.
  2. Hoàng Sa trong thư tịch cổ Việt Nam trước thời Nguyễn.
  3. Hoàng Sa trong thư tịch thời Nguyễn (1802–1945).
  4. Bằng chứng chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa từ 1945 đến 1974.
  5. Bằng chứng chủ quyền từ 1974 đến nay.

VOV viết hơn 300 tư liệu, hiện vật được trưng bày, từ bản đồ cổ tới cát, vỏ ốc mang về từ quần đảo [2].

Nhân chứng Hoàng Sa

Năm 2024, UBND huyện Hoàng Sa in một cuốn tư liệu dày 68 trang, gồm lý lịch và hồi ký của 33 nhân chứng từng sống, làm việc trên quần đảo [3]. Người ở lâu nhất là ông Võ Như Dân (1937–2021), nhân viên trạm quan trắc khí tượng, sống trên đảo 13 năm, từ 1956 đến 1969. Trong hồi ký, ông tả hòn đảo có bốn lô cốt, một miếu Bà xây hướng về Đà Nẵng, và bốn căn nhà [3].

Đến tham quan

Nhà trưng bày ở trên đường ra bán đảo Sơn Trà; trường học hay đưa học sinh đến học ngoại khóa [3]. Mỗi năm nơi này đón hàng chục nghìn lượt khách [2]. Giờ mở cửa: chúng tôi chưa có thông báo chính thức, nên kiểm lại trước khi đi. Về đơn vị hành chính: đặc khu Hoàng Sa.

Quần đảo từng thuộc Thừa Thiên, rồi xã Định Hải, xã Hòa Long của quận Hòa Vang trước khi thành huyện năm 1982; xem Hoàng Sa trong lịch sử hành chính.

Điều còn chưa rõ

Giờ mở cửa, các hiện vật quan trọng nhất và nguồn gốc của chúng, trang web chính thức của nhà trưng bày. Năm 2024, đơn vị cho biết đang số hóa tư liệu để đưa lên website [2], nhưng chúng tôi chưa tìm thấy địa chỉ.

Cập nhật: tháng 10/2026

Nguồn tham khảo

  1. Cổng thông tin du lịch thành phố Đà Nẵng, “Ngày 28/3 khánh thành Nhà trưng bày Hoàng Sa”, https://danangfantasticity.com/tin-tuc/ngay-28-3-khanh-thanh-nha-trung-bay-hoang-sa.html, truy cập 18/10/2026.
  2. VOV, “Nơi lưu giữ bằng chứng hùng hồn về chủ quyền của Việt Nam đối với Hoàng Sa”, đăng lại trên Báo Lào Cai, https://baolaocai.vn/noi-luu-giu-bang-chung-hung-hon-ve-chu-quyen-cua-viet-nam-doi-voi-hoang-sa-post378680.html, truy cập 18/10/2026.
  3. Báo Nhân Dân, “Cột mốc chủ quyền – địa chỉ đỏ trong lòng Đà Nẵng”, 19/1/2024, https://nhandan.vn/cot-moc-chu-quyen-dia-chi-do-trong-long-da-nang-post792798.html, truy cập 18/10/2026.