Năm 2006, Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép khai thác mỏ vàng Đăk Sa với trữ lượng tương đương 3,1 tấn vàng [1]. Gần hai mươi năm sau, mỏ vẫn đang xin gia hạn để khai thác nốt phần quặng còn lại [2].
Vị trí
Mỏ nằm ở xã Phước Đức, huyện Phước Sơn của tỉnh Quảng Nam cũ [2]. Từ 1/7/2025, xã Phước Đức nhập với Phước Mỹ và Phước Năng thành xã Phước Năng của Đà Nẵng [4]. Trụ sở công ty khai thác đặt ở thôn 4, xã Phước Đức [2].
Giấy phép
Theo báo Nhà Đầu tư, Công ty TNHH Vàng Phước Sơn là liên doanh giữa Công ty CP Kỹ nghệ Khoáng sản Quảng Nam và New Vietnam Mining Corp (đăng ký ở Quần đảo Virgin thuộc Anh). Liên doanh có Giấy phép đầu tư số 2355/GP ngày 20/10/2003, thời hạn 30 năm [1].
| Giấy phép | Ngày | Nội dung |
|---|---|---|
| 116/GP-BTNMT | 23/1/2006 | Mỏ rộng 1,5 ha; 209.908 tấn quặng cấp C1 (tương đương 3,1 tấn vàng); công suất 100.000 tấn quặng/năm; hạn 3,5 năm, tới tháng 7/2009 [1] |
| 1553/GP-BTNMT | 13/8/2009 | Gia hạn tới 31/7/2011; trữ lượng còn lại được khai thác là 182.832 tấn quặng [1] |
| 565/GP-BTNMT | 25/4/2012 | Khai thác ở khu vực Bãi Gõ và Bãi Đất, thời hạn 5 năm, tới hết 24/4/2017 [1] |
Ngày 24/1/2024, UBND tỉnh Quảng Nam gửi văn bản tới Bộ Tài nguyên và Môi trường, đồng ý với đề nghị của công ty xin gia hạn thêm 8 tháng cho Bãi Gõ và Bãi Đất. Thời gian ấy để công ty điều chỉnh thiết kế, xin phép dùng vật liệu nổ và khai thác hết quặng còn lại [2].
Thăng trầm
Công ty là thành viên của tập đoàn Besra, mà báo Nhà Đầu tư gọi là “đại gia Canada” [1]. Năm 2011, khi giá vàng thế giới lên cao, doanh thu của Vàng Phước Sơn vượt 39 triệu USD [1]. Sau đó công ty sa sút. Đến tháng 5/2015, công ty nợ thuế tổng cộng 351 tỷ đồng, và đã dừng sản xuất từ tháng 7/2014 [1]. Tháng 4/2015, 35% vốn được bán cho Công ty CP Vàng Việt Á [1]. Ngân hàng TMCP Việt Á bảo lãnh và sau đó trả thay khoản nợ thuế hơn 330 tỷ đồng [1][2].
Năm 2023, doanh thu của công ty là 700 tỷ đồng, lãi sau thuế 50,9 tỷ đồng, nhưng lỗ lũy kế vẫn còn 1.138 tỷ đồng [2]. Theo xác nhận của Cục Thuế tỉnh mà UBND tỉnh Quảng Nam dẫn, đến 20/12/2023 công ty không có nợ thuế [2].
Môi trường
Năm 2024, UBND huyện Phước Sơn thống kê các cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm trên địa bàn, phần lớn là mỏ vàng [3]. Nhà máy tuyển luyện vàng Đăk Sa và dự án mở rộng hầm lò thải 1.211,52 m³ nước thải sản xuất mỗi ngày đêm, cộng 3.000–4.000 m³ nước tháo khô mỏ [3]. Cơ sở này có hệ thống quan trắc tự động truyền dữ liệu về Sở Tài nguyên và Môi trường [3]. Mỗi năm phát sinh 15.552 tấn quặng đuôi nguy hại từ khâu ngâm chiết, và báo cáo ghi cơ sở không có công trình phòng ngừa, ứng phó sự cố môi trường [3]. Cũng trong năm 2024, sau phản ánh rằng hoạt động khai thác ảnh hưởng tới nước suối Đăk Sa, huyện đã kiểm tra và yêu cầu công ty khắc phục ngay [3].
Danh sách ấy còn có những mỏ vàng nhỏ hơn ở Phước Kim, Phước Thành, Phước Lộc (nay thuộc xã Phước Thành) và Phước Hiệp (nay thuộc xã Phước Hiệp) [3].
Điều còn chưa rõ
- Mốc mỏ hoạt động lại sau đợt dừng không khớp giữa các bài: một bài viết công ty tái khởi động từ tháng 8/2016 [2], bài khác viết tháng 8/2019 mới chính thức hoạt động trở lại [1].
- Năm thành lập công ty cũng lệch: giấy phép đầu tư năm 2003 [1], trong khi bài năm 2024 ghi công ty thành lập tháng 7/2008 [2]. Có thể đó là lần đăng ký lại doanh nghiệp; chưa kiểm được.
- Tình trạng mỏ sau đợt gia hạn 8 tháng năm 2024, và sau khi Phước Sơn thành một phần của Đà Nẵng, chưa có nguồn đã đọc.
- Tổng lượng vàng đã khai thác từ 2006 tới nay chưa có số liệu.
- Bài không bàn chuyện đầu tư hay cổ phần của doanh nghiệp. Các số tài chính chỉ lấy theo báo chí để ghi lại lịch sử mỏ.
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Bảo Linh, “Vàng Phước Sơn: Đổi chủ, bao giờ mới đổi vận?”, Nhà Đầu tư, 3/1/2020, https://nhadautu.vn/vang-phuoc-son-doi-chu-bao-gio-moi-doi-van-d32226.html, truy cập 18/10/2026.
- Thu Hồng, “Vàng Phước Sơn đang làm ăn ra sao?”, Nhà Đầu tư, 30/5/2024, https://nhadautu.vn/vang-phuoc-son-dang-lam-an-ra-sao-d86154.html, truy cập 18/10/2026.
- Thanh Chung, “Điểm mặt loạt mỏ vàng ở Quảng Nam có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường”, Báo Đầu tư, 29/11/2024, https://baodautu.vn/diem-mat-loat-mo-vang-o-quang-nam-co-nguy-co-gay-o-nhiem-moi-truong-d231170.html, truy cập 18/10/2026.
- Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Nghị quyết số 1659/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Đà Nẵng năm 2025, 16/6/2025, toàn văn trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/toan-van-nghi-quyet-so-1659-nq-ubtvqh15-sap-xep-cac-dvhc-cap-xa-cua-thanh-pho-da-nang-nam-2025-119250616202714604.htm, truy cập 18/10/2026.