Địa danh

Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà: một khu rừng qua sáu quyết định

Bãi cát và sườn rừng bán đảo Sơn Trà
Bãi cát và sườn rừng bán đảo Sơn Trà. Ảnh minh hoạ: Christophe95, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Rừng Sơn Trà được Nhà nước bảo vệ từ năm 1977 [1]. Gần bốn mươi năm sau, cùng một bán đảo được ghi trong các văn bản khác nhau là 4.439 ha, 3.871 ha hay 2.591,1 ha [1]. Sự chênh lệch ấy là gốc của một trong những cuộc tranh luận về môi trường lớn nhất ở Đà Nẵng, quanh năm 2017.

Các mốc văn bản

NămVăn bảnNội dungDiện tích
1977Quyết định 41-TTg (24/1/1977)Lập khu rừng cấm bán đảo Sơn Trà4.000 ha
1992(chưa rõ văn bản)Khu bảo tồn thiên nhiên4.439 ha
2014Quyết định 45/QĐ-TTg (8/1/2014)Khu bảo tồn đa dạng sinh học3.871 ha
2014Quyết định 1976/QĐ-TTg (30/10/2014)Quy hoạch rừng đặc dụng2.591,1 ha
2016Quyết định 2163/QĐ-TTg (9/11/2016)Khu du lịch quốc gia4.439 ha

Bảng lập theo văn bản trả lời chất vấn của Thủ tướng do báo chí thuật lại [1].

Vì sao từng tranh cãi

Năm 2016, Sơn Trà được xác lập là khu du lịch quốc gia với diện tích bao trùm toàn bộ rừng đặc dụng [1]. Nhiều chuyên gia và tổ chức kiến nghị xem lại quyết định này và quy hoạch du lịch trên bán đảo [3]. Tại Quốc hội, đại biểu Trương Trọng Nghĩa chất vấn Thủ tướng: các quyết định từ năm 1977 vẫn còn hiệu lực, vậy việc chuyển Sơn Trà thành khu du lịch quốc gia rộng 4.439 ha có phù hợp với pháp luật về bảo vệ rừng và bảo tồn hay không [1]. Tháng 9/2017, Thủ tướng giao Thanh tra Chính phủ thanh tra toàn diện các dự án xây dựng trên bán đảo [1]. Trước đó, bài của Sài Gòn Giải Phóng đã đặt vấn đề phải trả lại khu bảo tồn cho Sơn Trà [2].

Bảo vệ cái gì

Khu bảo tồn là nơi sống của voọc chà vá chân nâu, loài cực kỳ nguy cấp, và một trong ba vùng phân bố quan trọng của loài này. Trong rừng có cây đa hơn 800 năm tuổi ở tiểu khu 63.

Đến tận nơi

Bán đảo mở cửa theo giờ, có tuyến được phép và quy định phương tiện; lối mòn tự phát bị cấm. Xem bán đảo Sơn Trà đi đâu và trekking Sơn Trà.

Điều còn chưa rõ

Diện tích “đúng” của khu bảo tồn hôm nay là bao nhiêu, và ranh giới đi qua đâu, cần văn bản quy hoạch mới nhất. Kết quả xử lý sau cuộc thanh tra cũng chưa có trong các nguồn chúng tôi đã mở. Bài tổng quan bán đảo Sơn Trà cũng ghi diện tích bán đảo “4.400–4.700 ha, tùy nguồn”.

Ít người biết

  • Sơn Trà được bảo vệ từ năm 1977, trước cả khi Đà Nẵng tách khỏi Quảng Nam – Đà Nẵng [1].
  • Hai quyết định cùng năm 2014 ghi hai diện tích khác nhau: 3.871 ha và 2.591,1 ha [1].

Nguồn tham khảo

  1. Diễn đàn Doanh nghiệp, “Thủ tướng nói gì về xử lý vi phạm tại Sơn Trà – Đà Nẵng?”, https://diendandoanhnghiep.vn/thu-tuong-noi-gi-ve-xu-ly-vi-pham-tai-son-tra-da-nang-124364.html, truy cập 11/10/2026.
  2. Sài Gòn Giải Phóng, “Phải trả lại khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà”, https://www.sggp.org.vn/phai-tra-lai-khu-bao-ton-thien-nhien-son-tra-post534652.html, truy cập 11/10/2026.
  3. Tuổi Trẻ, “Nhiều tổ chức kiến nghị Thủ tướng về quy hoạch Sơn Trà”, https://tuoitre.vn/nhieu-to-chuc-kien-nghi-thu-tuong-ve-quy-hoach-son-tra-1313463.htm, truy cập 11/10/2026.