Ngày 8/3/1965, những người lính thủy đánh bộ Mỹ lội lên bờ biển Đà Nẵng không gặp súng đạn. Theo lời kể mà Council on Foreign Relations dẫn lại, họ được thị trưởng Đà Nẵng và một đám nữ sinh đón bằng diễn văn và vòng hoa [1]. Nhưng cuộc đổ bộ ấy thường được lấy làm mốc Mỹ trực tiếp đưa quân bộ chiến đấu vào miền Nam Việt Nam [1][2].
Vì sao là Đà Nẵng
Đà Nẵng có một sân bay lớn mà không quân Mỹ đã dùng từ năm 1962 [2]; nay là sân bay Đà Nẵng. Từ ngày 2/3/1965, Mỹ mở chiến dịch ném bom miền Bắc “Rolling Thunder” (Sấm rền), và các căn cứ, sân bay của Mỹ ở miền Nam thành mục tiêu tấn công thường xuyên của quân giải phóng [2]. Lữ đoàn được đưa tới để giữ sân bay Đà Nẵng, thay cho quân đội Sài Gòn đang canh gác ở đó [3].
Diễn biến
Lính trong lữ đoàn đóng ở Okinawa; lệnh lên đường đến hôm Chủ nhật 7/3, chưa tới 24 giờ sau họ đã ở Đà Nẵng [1]. Lực lượng đổ bộ đường biển gồm các tàu USS Mount McKinley, Henrico, Union và Vancouver thuộc lực lượng đặc nhiệm đổ bộ 76 [2].
Theo chuỗi ảnh tư liệu của thủy quân lục chiến Mỹ do VietTimes đăng lại, sau một lúc chậm vì sóng lớn, hai tiểu đoàn lên bờ ở bãi mang mật danh Red Beach 2, phía bắc căn cứ không quân [2]. Chú thích ảnh gốc ngày 8/3/1965 ghi bãi đổ bộ cách Đà Nẵng khoảng mười dặm về phía bắc [3]. Những phân đội đầu tiên của một tiểu đoàn khác được không vận tới căn cứ vào chiều hôm ấy [2]. Theo CFR, một chiếc máy bay bị hỏng nhẹ vì súng phòng không, nhưng không lính nào bị thương [1].
Lính Mỹ đi qua những cổng chào ghi “Chào mừng đến Việt Nam” do chính quyền Sài Gòn dựng [2]. Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 9 được lệnh chiếm Đồi 327 phía tây nam sân bay, rồi dựng trận địa pháo và tên lửa phòng không HAWK quanh căn cứ [1][2].
Sau ngày ấy
Ban đầu, lực lượng chỉ được giao nhiệm vụ phòng thủ, không được chủ động đi đánh [2]. CFR viết số quân Mỹ ở Việt Nam lên 185.000 vào cuối năm 1965 và gần 550.000 vào năm 1968 [1]. Xem thêm: China Beach, cái tên lính Mỹ đặt cho một dải biển Đà Nẵng.
Điều còn chưa rõ
Red Beach 2 nay là bãi nào: báo chí và người địa phương hay gọi là vùng bãi biển Xuân Thiều, Nam Ô, nhưng chúng tôi chưa có bản đồ quân sự hay tư liệu chính thức nào ghép mật danh ấy với tên làng, nên chưa ghi thành dữ kiện. Bài này mới dùng nguồn Mỹ và ảnh của thủy quân lục chiến Mỹ; cách chính quyền cách mạng và người dân Đà Nẵng nhìn sự kiện này, và các trận đánh trong năm 1965 quanh sân bay, cần tư liệu lịch sử Đảng bộ thành phố hoặc sách quân sử Việt Nam.
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- James M. Lindsay, “The First U.S. Combat Troops Arrive in South Vietnam”, Council on Foreign Relations, 8/3/2026, https://www.cfr.org/articles/the-first-u-s-combat-troops-arrive-in-south-vietnam, truy cập 18/10/2026.
- VietTimes, “Chùm ảnh “độc”: Lính thủy đánh bộ Mỹ đổ bộ lên Đà Nẵng 50 năm trước” (ảnh của Thủy quân lục chiến Mỹ), 11/3/2015, https://viettimes.vn/chum-anh-doc-linh-thuy-danh-bo-my-do-bo-len-da-nang-50-nam-truoc-post1982.html, truy cập 18/10/2026.
- HistoryNet, “U.S. Marines Landing in Da Nang” (chú thích ảnh gốc ngày 8/3/1965), https://historynet.com/?p=13758548, truy cập 18/10/2026.
