Vụ thảm sát Vĩnh Trinh là sự kiện lịch sử xảy ra vào đầu năm 1955 tại khu vực đập Vĩnh Trinh [1]. Hiện nay, khu di tích và đài tưởng niệm tọa lạc tại xã Thu Bồn, thành phố Đà Nẵng (trước 7/2025 thuộc huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam cũ) [1].
Diễn biến sự kiện tại đập Vĩnh Trinh
Theo hồ sơ di tích và bài viết trên Cổng Thông tin điện tử thành phố Đà Nẵng, sự kiện diễn ra vào những ngày giáp Tết âm lịch Ất Mùi [1]. Khuya ngày 28 tháng Chạp năm Ất Mùi (năm 1955), 37 chiến sĩ cách mạng bị đối phương chia thành nhiều nhóm nhỏ rồi đưa đến khu vực bờ đập Vĩnh Trinh để tra tấn [1]. Sau đó, các nạn nhân bị trói bằng dây dừa, dây kẽm gai cùng với đá rồi chở ra giữa hồ nước nhằm phi tang [1].
Thời điểm vụ sát hại tập thể diễn ra vào đêm 29 rạng ngày 30 tháng Chạp năm Ất Mùi, theo nguồn ghi chú ngày dương lịch là 21/1/1955 [1]. Tội ác sau đó bị phát giác; thi thể các chiến sĩ được thân nhân và đồng đội tìm thấy rồi đưa về an táng gần chân đập Vĩnh Trinh [1].
Nhằm tố cáo tội ác trước Ủy ban Quốc tế và dư luận, lực lượng cách mạng đã tiến hành tìm kiếm và lập danh sách những người bị mất tích trong đêm xảy ra vụ việc [1]. Danh sách ghi nhận 37 nạn nhân; do trong số đó có một nữ chiến sĩ đang mang thai, sự kiện thường được nhắc tới với con số 38 sinh mạng [1].
Khu di tích và đài tưởng niệm
Sau ngày giải phóng, chính quyền và nhân dân huyện Duy Xuyên cũ (vùng đất nay chia về các xã Thu Bồn, Duy Xuyên, Nam Phước) đã tiến hành xây dựng Đài tưởng niệm ngay sát địa điểm xảy ra thảm sát để tưởng nhớ các liệt sĩ [1]. Khu tưởng niệm có diện tích mặt bằng khoảng 7.200 m², được khởi công vào đầu năm 1985 và hoàn thành vào cuối năm 1986 [1].
Đài tưởng niệm tọa lạc trên một ngọn đồi thông thoáng đãng, bao quanh bởi núi đồi, thung lũng và mặt hồ nước [1]. Cạnh khu di tích, công trình đập thủy lợi Vĩnh Trinh vẫn duy trì vai trò cấp nước tưới tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp cho các vùng lân cận [1].
Năm 2011, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ban hành quyết định xếp hạng địa điểm vụ thảm sát Vĩnh Trinh là Di tích lịch sử cấp quốc gia [1]. Nơi đây là điểm đến viếng hương của nhân dân, thân nhân liệt sĩ và là địa chỉ tổ chức các hoạt động giáo dục truyền thống cách mạng cho thanh thiếu niên, học sinh [1].
Tra cứu liên quan
- Địa danh hành chính mới: xã Thu Bồn, xã Duy Xuyên, xã Nam Phước
- Địa lý tự nhiên: sông Thu Bồn, Gò Nổi
- Tra cứu đơn vị hành chính: bảng tra phường xã Đà Nẵng, quận huyện cũ thuộc phường xã nào
Điều còn chưa rõ
- Về đối chiếu lịch: Bài viết trong nguồn ghi “đêm 29 rạng ngày 30 tháng Chạp năm Ất Mùi (21-1-1955)”; theo lịch dương, ngày 21/1/1955 thuộc tháng Chạp năm Giáp Ngọ, còn tháng Chạp năm Ất Mùi tương ứng khoảng đầu năm 1956 [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Danh sách chi tiết 37 nạn nhân cùng quê quán cụ thể chưa được thống kê trong nguồn trích dẫn [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Địa giới xã cũ trước tháng 7/2025: Nguồn nêu công trình nằm ở xã Thu Bồn và do huyện Duy Xuyên cũ xây dựng, không ghi cụ thể tên xã cũ trước khi sáp nhập thành xã Thu Bồn [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Cổng Thông tin điện tử thành phố Đà Nẵng, “Khu di tích vụ thảm sát Vĩnh Trinh”, 07/05/2026, https://danang.gov.vn/en/web/dng/-/khu-di-tich-vu-tham-sat-vinh-trinh, truy cập 23/10/2026.