Tháng 12/2022, việc tu bổ hai trong ba ngọn tháp Khương Mỹ hoàn thành, tốn hơn 12,6 tỉ đồng. Khoảng sáu tháng sau, trên những viên gạch mới bắt đầu nổi muối trắng và rêu xanh [2].
Chuyện ấy khiến người làm dự án đề nghị tạm dừng tu bổ ngọn tháp thứ ba cho đến khi tìm ra nguyên nhân [2].
Hơn một nghìn năm
Khương Mỹ gồm ba tháp gạch xếp ngang theo trục bắc – nam, được xây khoảng đầu thế kỷ 10 [1][2]. Nhóm tháp được xếp hạng di tích quốc gia năm 1989 [1].
Bảo tàng Điêu khắc Chăm giữ các hiện vật mà Charles Lemire mang từ Khương Mỹ về từ những năm 1891–1892.
Tu bổ và bài học
Tháp Giữa và tháp Bắc được tu bổ từ cuối năm 2019 và xong tháng 12/2022 [1][2]. Tháp Nam ở tình trạng tệ hơn: gạch chân tháp mủn, tạo một vết lõm sâu hơn nửa mét, có nguy cơ sập [1].
Sau khi gạch mới của hai tháp kia nổi muối, đã có đề nghị hoãn việc ở tháp Nam; về sau tỉnh vẫn duyệt một dự án gần 6 tỉ đồng cho thân tháp và cửa phía đông [1][2].
Điều còn chưa rõ
Vì sao gạch mới nổi muối còn gạch cũ thì không? Nguồn chúng tôi đọc chỉ ghi hiện tượng, chưa có kết luận.
Ít người biết
- Hiện tượng nổi muối xuất hiện chỉ khoảng sáu tháng sau khi tu bổ xong [2].
- Vết lõm ở chân tháp Nam sâu hơn nửa mét [1].
- Khương Mỹ cách tháp Chiên Đàn khoảng 10 km [1].
Đến tận nơi
Nên xem cả ba tháp để so gạch cũ với gạch mới: chỗ khác nhau nhìn bằng mắt thường cũng thấy.
Nguồn tham khảo
- VnExpress, “Hàng loạt tháp Chăm sắp được trùng tu”, 2/11/2024, https://vnexpress.net/hang-loat-thap-cham-hu-hai-4811391.html, truy cập 11/10/2026.
- Đại Đoàn Kết, “Tiếp tục trùng tu tháp Chăm Khương Mỹ”, 12/11/2024, https://daidoanket.vn/tiep-tuc-trung-tu-thap-cham-khuong-my-10294281.html, truy cập 11/10/2026.