Miếu và lăng ở Hội An gắn với những cộng đồng khác nhau: làng nghề, cư dân ven sông, người đi biển và các làng trên đảo. Chín hồ sơ di sản ghi lại đối tượng thờ, một số mốc xây dựng và đặc điểm kiến trúc riêng [1][2][3][4][5][6][7][8][9].
Miếu Trung Gian
Miếu ở thôn Trung Hà, phường Hội An (trước 7/2025: xã Cẩm Kim). Hồ sơ đặt khu vực này trong lịch sử cư trú Kim Bồng, dẫn tư liệu về các tộc tiền hiền và sự hiện diện của người Minh Hương vào đầu thế kỷ XVIII [1]. Các sổ ngân lễ năm 1744, 1746 và 1747 ghi người Minh Hương sống ở châu Kim Bồng đóng góp tiền lễ [1].
Miếu Ngũ hành Tu Lễ
Miếu thuộc phường Hội An (trước 7/2025: phường Cẩm Phô). Hồ sơ gắn địa danh Cẩm Phô với ghi chép trong Ô Châu cận lục và tư liệu hồi cố về các họ đến khai cơ từ khoảng cuối thế kỷ XV [2].
Lăng Trà Quân
Lăng ở thôn Thanh Đông, phường Hội An Đông (trước 7/2025: xã Cẩm Thanh), thờ Ngũ Hành. Tương truyền công trình được dựng vào thế kỷ XIX; kiến trúc ba gian hai chái, tiền đường – hậu tẩm, khung gỗ và mái ngói âm dương. Di tích cấp tỉnh năm 2011 [3].
Miếu Bà (Lùm Bà)
Miếu ở thôn Võng Nhi, phường Hội An Đông (trước 7/2025: xã Cẩm Thanh), thờ Thiên Y A Na. Hồ sơ ghi nhận hai móng kiến trúc Champa và tượng Nam thần tài lộc Kubera phong cách Trà Kiệu muộn, niên đại nửa sau thế kỷ X; cộng đồng ấp Bàu Đà dựng lăng vào thế kỷ XIX [4]. Nguồn cũng nhắc các trận phục kích trong kháng chiến tại khu vực này [4].
Khu miếu Tổ nghề gốm Nam Diêu
Khu miếu thuộc phường Hội An Tây (trước 7/2025: phường Thanh Hà). Khu hình thành trong nửa đầu thế kỷ XIX, gồm miếu Thái giám (1843), miếu Tổ nghề gốm (1866), miếu Âm linh và miếu Sơn tinh [5]. Hồ sơ cho biết vật liệu gạch, ngói và vôi do cư dân làng gốm Nam Diêu làm; di tích cấp tỉnh năm 2008 [5].
Miếu Tổ nghề yến
Miếu ở thôn Bãi Hương, xã Tân Hiệp. Công trình hoàn chỉnh khoảng đầu thế kỷ XIX, thờ tổ nghề yến và thần bảo hộ nghề. Ngày 10 tháng 3 âm lịch, cư dân và người khai thác yến tổ chức lễ trước vụ khai thác; di tích cấp quốc gia năm 2006 [6].
Lăng Ông ở An Bàng
Lăng ở khu An Bàng, phường Hội An Tây (trước 7/2025: phường Cẩm An), thờ cá Ông và lưu giữ hài cốt cá voi. Hồ sơ ghi lần tu bổ đầu vào năm 1926, cấu trúc chữ Đinh; lăng gắn với múa hát bả trạo trong lễ cầu ngư và lễ tang cá Ông. Di tích cấp tỉnh năm 2011 [7].
Khu Lăng Ông Hà Trung
Khu di tích ở phường Hội An (trước 7/2025: phường Cẩm Nam) gồm lăng Ông, miếu Thổ Thần, Ngũ Hành, Âm linh và miếu các vạn ghe bầu. Các miếu bố trí hình chữ U; khu vực được xây vào cuối thế kỷ XIX, tu bổ lớn năm 1917 và 1927. Di tích cấp tỉnh năm 2011 [8].
Lăng Ông Ngư ở Bãi Làng
Lăng tại thôn Bãi Làng, xã Tân Hiệp, được dựng cuối thế kỷ XIX. Công trình có mái vòm thấp, hậu tẩm, hai nếp nhà ba gian; bên trong lưu giữ các hòm xương cá Ông. Hồ sơ ghi di tích cấp quốc gia năm 2006 [9].
Tra cứu liên quan
- Địa bàn và tín ngưỡng: phường Hội An, phường Hội An Đông, phường Hội An Tây, xã đảo Tân Hiệp, Cù Lao Chàm
Điều còn chưa rõ
- Một số niên đại trong hồ sơ được giới thiệu dưới dạng tương truyền; cần xem lý lịch di tích và tư liệu gốc trước khi coi là mốc xác định [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An, “Miếu Trung Gian – thôn Trung Hà – xã Cẩm Kim”, 09/10/2017, https://hoianheritage.danang.gov.vn/vi/di-san-van-hoa/Mieu/mieu-trung-gian-thon-trung-ha-xa-cam-kim-308.html, truy cập 21/10/2026.
- Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An, “Di tích miếu Ngũ hành Tu Lễ”, 06/10/2017, https://hoianheritage.danang.gov.vn/vi/di-san-van-hoa/Mieu/di-tich-mieu-ngu-hanh-tu-le-304.html, truy cập 21/10/2026.
- Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An, “Lăng Trà Quân, thôn Thanh Đông, xã Cẩm Thanh”, 29/09/2015, https://hoianheritage.danang.gov.vn/vi/di-san-van-hoa/Mieu/lang-tra-quan-thon-thanh-dong-xa-cam-thanh-253.html, truy cập 21/10/2026.
- Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An, “Miếu Bà (cư dân địa phương gọi là lăng Bà hay Lùm Bà), thôn Võng Nhi, xã Cẩm Thanh”, 29/09/2015, https://hoianheritage.danang.gov.vn/vi/di-san-van-hoa/Mieu/mieu-ba-cu-dan-dia-phuong-goi-la-lang-ba-hay-lum-ba-thon-vong-nhi-xa-cam-thanh-252.html, truy cập 21/10/2026.
- Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An, “Khu miếu Tổ nghề gốm Nam Diêu, khối Nam Diêu, phường Thanh Hà”, 29/09/2015, https://hoianheritage.danang.gov.vn/vi/di-san-van-hoa/Mieu/khu-mieu-to-nghe-gom-nam-dieu-khoi-nam-dieu-phuong-thanh-ha-250.html, truy cập 21/10/2026.
- Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An, “Miếu Tổ nghề yến, thôn Bãi Hương, xã Tân Hiệp”, 29/09/2015, https://hoianheritage.danang.gov.vn/vi/di-san-van-hoa/Mieu/mieu-to-nghe-yen-thon-bai-huong-xa-tan-hiep-249.html, truy cập 21/10/2026.
- Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An, “Lăng Ông, khối An Bàng, phường Cẩm An”, 29/09/2015, https://hoianheritage.danang.gov.vn/vi/di-san-van-hoa/Lang/lang-ong-khoi-an-bang-phuong-cam-an-268.html, truy cập 21/10/2026.
- Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An, “Lăng Ông – Khối Hà Trung – Phường Cẩm Nam”, 29/09/2015, https://hoianheritage.danang.gov.vn/vi/di-san-van-hoa/Lang/lang-ong-khoi-ha-trung-phuong-cam-nam-267.html, truy cập 21/10/2026.
- Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An, “Lăng Ông Ngư – Thôn Bãi Làng – Xã Tân Hiệp”, 29/09/2015, https://hoianheritage.danang.gov.vn/vi/di-san-van-hoa/Lang/lang-ong-ngu-khoi-ha-trung-phuong-cam-nam-266.html, truy cập 21/10/2026.