Lịch sử

Chiến thắng Gò Hà năm 1965 ở Hòa Khương

Theo nội dung văn bia được Báo Đà Nẵng dẫn lại và bài viết trên Báo Nhân Dân, trận Gò Hà năm 1965 là lần đầu tiên trên chiến trường Quảng Đà cũng như Quân khu 5, lực lượng vũ trang địa phương tiến công tiêu diệt một đại đội lính thủy đánh bộ Mỹ đóng giữ trong công sự kiên cố [1][2]. Địa điểm diễn ra trận đánh nằm tại thôn Gò Hà, nay thuộc xã Hòa Tiến (trước 7/2025: xã Hòa Khương, huyện Hòa Vang), được công nhận là di tích lịch sử cấp thành phố vào năm 2020 [1][2].

Trận tiến công cứ điểm Gò Hà tháng 10/1965

Theo văn bia tại di tích được Báo Đà Nẵng năm 2020 dẫn lại, trận đánh diễn ra vào đêm 31/10/1965 [1]; bài viết năm 2022 của Báo Nhân Dân ghi thời điểm là tháng 10/1965 [2] (cần đối chiếu thêm với cách ghi đêm 30/10/1965 trong hồ sơ lịch sử [CẦN KIỂM CHỨNG]). Mục tiêu của trận đánh là cứ điểm Gò Hà, nơi có một đại đội lính thủy đánh bộ Mỹ trang bị vũ khí hiện đại đóng giữ trong hệ thống công sự kiên cố [1][2].

Lực lượng chủ công trong trận đánh là Tiểu đoàn bộ binh 1 (mật danh R20) [1][2]. Theo văn bia được Báo Đà Nẵng trích dẫn, phối hợp cùng Tiểu đoàn 1 (R20) có một Trung đội bộ đội huyện Điện Bàn, một Tiểu đội đặc công Hòa Vang và lực lượng du kích hai xã Hòa Phong (nay thuộc xã Hòa Vang) và Hòa Khương (nay thuộc xã Hòa Tiến) [1].

Các đơn vị nói trên đã bí mật áp sát và tiến công vào cứ điểm [1]. Theo số liệu ghi trên bia di tích được Báo Đà Nẵng dẫn lại, kết quả trận đánh đã loại khỏi vòng chiến 200 quân Mỹ, phá hủy 2 xe bọc thép và thu 100 súng các loại [1]. Cả hai nguồn báo chí đều ghi nhận đây là trận đánh đầu tiên trên chiến trường Quảng Đà và Quân khu 5 mà lực lượng vũ trang địa phương tiêu diệt gọn một đại đội lính thủy đánh bộ Mỹ đóng trong công sự vững chắc [1][2].

Từ tấm bia cũ đến công viên văn hóa năm 2022

Năm 2020, địa điểm diễn ra trận đánh tại thôn Gò Hà được UBND thành phố Đà Nẵng công nhận là di tích lịch sử cấp thành phố [1][2]. Theo ghi nhận của Báo Đà Nẵng vào tháng 6/2020, tấm bia di tích khi ấy nằm cách UBND xã Hòa Khương cũ khoảng 2 km, có chiều cao 152 cm, rộng 143 cm, dày 50 cm, đặt trên phần đế rộng 254 cm và cao 26 cm [1]. Tại thời điểm tháng 6/2020, khuôn viên bia nằm giữa rừng cây có cỏ dại mọc dày, bề mặt bia bị tróc sơn và chữ khắc trên bia mờ dần; đại diện UBND xã Hòa Khương cũ cho biết hằng năm địa phương đều sơn lại bia, dọn dẹp và chờ dự án đầu tư chỉnh trang [1].

Ngày 28/3/2022, Huyện ủy Hòa Vang cũ tổ chức lễ khánh thành và đưa vào sử dụng công trình Công viên văn hóa Bia chiến tích Gò Hà nhân dịp kỷ niệm 47 năm ngày giải phóng huyện Hòa Vang (28/3/1975 – 28/3/2022) và giải phóng thành phố Đà Nẵng (29/3/1975 – 29/3/2022) [2].

Theo Báo Nhân Dân, công trình được xây dựng ngay tại vị trí diễn ra trận đánh năm 1965 trên diện tích 12.000 m², với tổng mức đầu tư hơn 12 tỷ đồng từ ngân sách thành phố [2]. Khu tưởng niệm gồm các hạng mục: bia chiến tích chính có mặt bằng hình tròn đường kính 15,5 m và chiều cao 10,35 m, sân hành lễ, nhà trưng bày, hồ nước cùng các hạng mục phụ trợ khác [2].

Tra cứu liên quan

Điều còn chưa rõ

  • Ngày cụ thể của trận đánh trong tháng 10/1965: bài viết năm 2020 của Báo Đà Nẵng dẫn văn bia tại chỗ ghi đêm 31/10/1965 [1], bài viết năm 2022 của Báo Nhân Dân chỉ ghi tháng 10/1965 [2]; cần đối chiếu hồ sơ di tích gốc để xác minh giữa mốc đêm 30/10/1965 và đêm 31/10/1965 [CẦN KIỂM CHỨNG].
  • Số quyết định và ngày tháng cụ thể trong năm 2020 khi UBND thành phố Đà Nẵng công nhận di tích lịch sử cấp thành phố chưa được hai bài báo nêu rõ [1][2] [CẦN KIỂM CHỨNG].
  • Phiên hiệu cụ thể của đại đội lính thủy đánh bộ Mỹ đóng giữ tại cứ điểm Gò Hà và số thương vong của lực lượng tiến công chưa có trong hai nguồn đã đọc [1][2] [CẦN KIỂM CHỨNG].

Cập nhật: tháng 10/2026

Nguồn tham khảo

  1. Báo Đà Nẵng, “Cần tu bổ di tích Gò Hà”, 21/6/2020, https://baodanang.vn/can-tu-bo-di-tich-go-ha-3232684.html, truy cập 23/10/2026.
  2. Báo Nhân Dân, “Đà Nẵng khánh thành Công viên văn hóa Bia chiến tích Gò Hà”, 28/3/2022, https://nhandan.vn/da-nang-khanh-thanh-cong-vien-van-hoa-bia-chien-tich-go-ha-post690965.html, truy cập 23/10/2026.