Sơn Trà Tịnh Viên là khu bảo tồn tre trúc nằm tại sườn núi thuộc phường Sơn Trà, trên bán đảo Sơn Trà (trước tháng 7/2025 thuộc phường Thọ Quang, quận Sơn Trà) [1][2]. Khu vườn do Đại đức Thích Thế Tường tạo lập và chăm sóc, nằm ở khu vực vùng đệm của khu bảo tồn Sơn Trà [2]. Từ năm 2013, nơi này mở cửa miễn phí cho người dân, sinh viên và du khách đến tham quan, tìm hiểu các loài tre trúc Việt Nam [2].
Quá trình hình thành khu tịnh viên
Đại đức Thích Thế Tường quê ở Vỹ Dạ (Huế), xuất gia tu hành từ năm 14 tuổi tại chùa Quán Thế Âm ở khu danh thắng Ngũ Hành Sơn [1][2]. Trong thời gian theo học tại Trường Đại học Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, nhà sư nảy sinh mong muốn bảo tồn các giống tre khi nhận thấy chưa có khu bảo tồn chuyên biệt cho loài cây gắn bó với văn hóa Việt Nam [2].
Về thời điểm tiếp nhận khu đất, các nguồn báo chí có sự khác biệt: Báo Tuổi Trẻ ghi năm 2003 thầy Tường về Đà Nẵng và được phật tử tặng đất ven núi sau thời gian cho mượn dựng am tu hành [1]; trong khi Báo VnExpress ghi năm 2005 một phật tử nhận giao khoán 2 ha rừng trên bán đảo Sơn Trà đã nhượng lại quyền chăm sóc để nhà sư tu tập và trồng trọt [2]. Khu vực này nằm cách trung tâm thành phố khoảng 8 km, có độ cao khoảng 60 m so với mực nước biển [2].
Sau khi tiếp nhận vạt đất hoang sơ nhiều cây dại, nhà sư cùng các phật tử đào ao dẫn nước suối, tôn tạo mặt bằng và bắt đầu trồng những khóm tre bản địa có sẵn tại các khu dân cư quanh bán đảo [1][2]. Mất gần 10 năm khai khẩn, khu bảo tồn mới dần định hình [2]. Năm 2013, Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam đứng tên bảo trợ cho khu rừng tre này [1].
Quy mô và bộ sưu tập tre trúc
Quy mô diện tích và số lượng loài tre trúc tại Sơn Trà Tịnh Viên được các cơ quan báo chí ghi nhận theo từng giai đoạn:
- Bài báo năm 2017 trên Tuổi Trẻ ghi nhận diện tích khu vườn rộng hơn 1 ha với hơn 100 loại tre trúc [1].
- Bài báo năm 2020 trên VnExpress ghi nhận diện tích giao khoán ban đầu là 2 ha với gần 100 loài tre trúc được sưu tầm trong 15 năm [2].
- Bài báo năm 2025 trên Báo Nhân Dân ghi nhận khu vườn rộng khoảng 1 ha với 108 loài tre trúc được chăm sóc và gắn bảng tên phân loại sau 20 năm sưu tầm [3].
Các loài tre trúc được sưu tầm từ nhiều vùng miền trên cả nước, từ đồng bằng đến các vùng núi cao phía bắc như Hà Giang, Lào Cai, Bắc Kạn, Điện Biên, hoặc miền tây Nam Bộ như Đồng Tháp, Bến Tre, An Giang [1][2][3]. Trong bộ sưu tập có những giống quý hiếm như trúc đen (Hà Giang, Lào Cai), trúc vuông (đèo Gió, Bắc Kạn), tre bông (Đồng Tháp, Bến Tre, An Giang), cùng các loài mai xanh, vầu đắng, vầu lớn, lồ ô, mạnh tông, tre bụng phật (Bambusa vulgaris), tre ống điếu (Bambusa ventricosa), trúc cỏ, tầm vông và giang sơn trúc [1][2][3].
Dưới mỗi gốc tre, chủ nhân bố trí bảng tên ghi tên dân gian và tên khoa học cùng nguồn gốc xuất xứ để phục vụ người tham quan và nghiên cứu [1][3]. Không gian khu tịnh viên được điểm xuyết bởi hồ sen rộng chừng 100 m2 (theo bài báo năm 2017), nuôi thả cá, cùng các lối đi trồng hoa dân dã và bàn ghế đá dưới bóng tre để khách nghỉ chân thưởng trà [1][3].
Định hướng bảo tồn và đánh giá chuyên môn
Chuyên gia lâm nghiệp, PGS.TS Nguyễn Hoàng Nghĩa (nguyên Viện trưởng Viện Khoa học lâm nghiệp Việt Nam) nhận xét Sơn Trà Tịnh Viên là một trong ba bộ sưu tập tre lớn nhất tại Việt Nam, bên cạnh cơ sở của ngành lâm nghiệp tại Phú Thọ và Làng tre Phú An tại Bình Dương [2]. Đại diện Hạt Kiểm lâm liên quận Sơn Trà – Ngũ Hành Sơn nhận định khu vườn tre góp phần tạo khoảng xanh và bảo vệ cho vùng đệm Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà [2].
Đại đức Thích Thế Tường từng bày tỏ mong muốn quy hoạch khu vực thành một bảo tàng tre Việt Nam gồm ba phân khu: nghiên cứu, ươm trồng và triển lãm, nhằm lưu giữ tối đa các loài tre trúc trên khắp mọi miền đất nước [1][2].
Tra cứu liên quan
- Điểm đến tự nhiên tại Sơn Trà: bán đảo Sơn Trà, khu bảo tồn Sơn Trà
- Tôn giáo và địa bàn liên quan: phường Sơn Trà, chùa Quán Thế Âm, Ngũ Hành Sơn
Điều còn chưa rõ
- Thời điểm nhận đất: Báo Tuổi Trẻ ghi năm 2003 thầy Tường về Đà Nẵng rồi được tặng đất, không nêu năm nhận đất; Báo VnExpress ghi năm 2005 [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Tổng diện tích đất quản lý thực tế: nguồn năm 2020 nêu diện tích giao khoán 2 ha, còn nguồn năm 2017 và 2025 ghi diện tích khu vườn rộng khoảng 1 ha [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Pháp lý quy hoạch và việc xem xét đề xuất thành lập bảo tàng tre tại Sơn Trà của chính quyền thành phố [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Báo Tuổi Trẻ, “Khu rừng tre của vị ẩn sĩ núi Sơn Trà”, 01/06/2017, https://tuoitre.vn/nld/ky-thu-que-ta/khu-rung-tre-cua-vi-an-si-nui-son-tra-20170601101733942.htm, truy cập 23/10/2026.
- Báo VnExpress, “Nhà sư bảo tồn tre trúc trên bán đảo Sơn Trà”, 24/06/2020, https://vnexpress.net/nha-su-bao-ton-tre-truc-tren-ban-dao-son-tra-4119977.html, truy cập 23/10/2026.
- Báo Nhân Dân điện tử, “Trở về với an yên”, 18/08/2025, https://nhandan.vn/tro-ve-voi-an-yen-post901777.html, truy cập 23/10/2026.