Đình làng Mỹ Khê là công trình kiến trúc tín ngưỡng cổ truyền của cư dân ven biển bán đảo Sơn Trà [1]. Di tích nằm trên đường Nguyễn Công Trứ, trước tháng 7/2025 thuộc địa bàn phường Phước Mỹ, quận Sơn Trà, nay thuộc phường An Hải của thành phố Đà Nẵng [1][2]. Năm 2005, Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng đã công nhận đình làng Mỹ Khê là di tích lịch sử cấp thành phố [1].
Quá trình xây dựng và các đợt trùng tu
Theo lời kể của đại diện Ban Khánh tiết đình, trước đây làng Mỹ Khê là một dải cát trắng chạy dài theo mé biển (xem thêm tên gọi Mỹ Khê và biển Mỹ Khê) [1][2]. Ngôi đình ban đầu được xây cất bằng tranh và tre ở vị trí gần bờ biển [1][2]. Do chịu tác động thường xuyên của gió bão biển làm hư hại công trình, đến năm 1913, dân làng đã quyết định chuyển đình vào sâu trong đất liền khoảng hơn 1 km, đặt tại khu vực trung tâm làng lúc bấy giờ [1][2].
Công trình đình làng xây dựng năm 1913 được tạo dựng từ san hô và gạch ghép lại, nhờ sự đóng góp kinh phí của 100 hộ dân trong làng [2]. Hiện nay, bên trong đình vẫn còn lưu giữ một tấm bia đá cổ ghi danh 12 gia tộc đã đóng góp công sức và tiền của để xây cất nên ngôi đình mới [1].
Do đặc điểm vùng đất ven biển thời trước nhiều bão và địa hình trống trải, dân làng dựng đình với nền tương đối thấp, dẫn đến tình trạng ẩm thấp và xuống cấp qua năm tháng [2]. Ngôi đình từng trải qua các đợt sửa chữa và trùng tu vào những năm 1948, 1954 và năm 1995 nhưng vẫn bảo lưu được cấu trúc kiến trúc ban đầu [2].
Đến giai đoạn từ khoảng năm 2010, ngôi đình xuống cấp nặng hơn [1]. Cuối năm 2016, Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Đà Nẵng đã phê duyệt báo cáo kinh tế kỹ thuật tu bổ, phục hồi di tích với tổng mức kinh phí hơn 2 tỷ đồng (bài báo tháng 4/2017 nêu tổng giá trị gần 2,1 tỷ đồng do Sở Văn hóa – Thể thao làm chủ đầu tư) [1][2]. Công trình được thi công bằng phương pháp tháo dỡ từng phần theo mức độ xuống cấp để gia cố hệ thống khung đình, cột, kèo, các mảng hoa văn họa tiết, quét vôi và lát gạch nền [1][2]. Đồng thời, cổng tam quan, bình phong và nhà bia cũng được phục hồi theo nguyên trạng thiết kế cũ [2]. Quá trình thi công có sự tham gia giám sát hàng ngày của các vị cao niên trong làng để bảo vệ các chi tiết nguyên bản, và công trình hoàn thành vào đầu tháng 8/2017 [1][2].
Kiến trúc và không gian thờ tự
Đình làng Mỹ Khê được xây dựng theo thức ba gian hai chái truyền thống, phân bố thành tiền đình và hậu tẩm [1]. Tương tự như các ngôi đình cổ xứ Quảng như đình Hải Châu, mái đình Mỹ Khê lợp ngói âm dương, trên đỉnh bờ nóc đắp nổi phù điêu “Lưỡng long chầu nguyệt” [1].
Từ bên ngoài bước vào gian chính điện, hai bên sân đình có lầu chuông và lầu trống với chiều cao gần 3 m [1]. Trong nội thất, điểm nhấn kết cấu là bốn cột đình được tạo tác công phu với họa tiết cẩn “Rồng cuộn Hổ quỳ”, biểu trưng cho sự vững chắc của làng xóm [1]. Gian chính điện là nơi thờ phụng thần Thành hoàng làng, hai gian tả và hữu hai bên đặt án thờ các bậc Tiền hiền và Hậu hiền có công khai khẩn, khai cơ lập làng [1].
Tại gian chính điện, di tích hiện còn bảo lưu hai khung gỗ khắc chữ được treo trang trọng, bên trong cất giữ 16 bản sắc phong do các triều vua nhà Nguyễn ban tặng cho các vị tôn thần của làng Mỹ Khê qua các thời kỳ [1].
Sự kiện lịch sử ngày 22 tháng 8 năm 1945
Bên cạnh chức năng sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng và hội họp làng xã, đình làng Mỹ Khê còn gắn liền với diễn biến lịch sử trong giai đoạn Cách mạng tháng Tám năm 1945 [1]. Ngày 22/8/1945, dưới sự tổ chức của Mặt trận Việt Minh, người dân Mỹ Khê đã tập hợp nổi dậy giành chính quyền tại đình, tổ chức cuộc mít tinh thành lập chính quyền cách mạng cơ sở [1].
Hiện trên bức tường tại gian chính điện của đình vẫn còn lưu giữ một tấm bia kỷ niệm do Sở Văn hóa – Thông tin tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng cũ dựng [1]. Tấm bia ghi lại sự kiện ngày 22/8/1945 tại đình Mỹ Khê, khi Mặt trận xã Mỹ Khê vận động nhân dân khởi nghĩa giành chính quyền và thành lập chính quyền cách mạng đầu tiên của thành phố Đà Nẵng [1].
Tra cứu liên quan
- Địa danh lân cận: tên gọi Mỹ Khê, biển Mỹ Khê, bán đảo Sơn Trà
- Đơn vị hành chính: phường An Hải, bảng tra phường xã Đà Nẵng
- Công trình cùng thể loại: đình Hải Châu
Điều còn chưa rõ
- Năm khởi dựng đình đầu tiên bằng tranh tre tại bờ biển chưa được các nguồn tài liệu ghi rõ [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Danh tính cụ thể của 12 gia tộc được khắc trên tấm bia đá cổ năm 1913 và niên đại, nội dung chi tiết của 16 bản sắc phong triều Nguyễn chưa được công bố đầy đủ trong các bài báo [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Mức kinh phí và cơ quan phê duyệt dự án trùng tu năm 2017 có sự khác biệt giữa hai bài viết: Báo Đà Nẵng ngày 8/4/2017 nêu gần 2,1 tỷ đồng do Sở Văn hóa – Thể thao làm chủ đầu tư, trong khi bài ngày 23/8/2017 nêu hơn 2 tỷ đồng do Sở Kế hoạch và Đầu tư phê duyệt [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Báo Đà Nẵng, “Lưu giữ nét truyền thống giữa lòng phố thị”, 23/8/2017, https://baodanang.vn/luu-giu-net-truyen-thong-giua-long-pho-thi-3230956.html, truy cập 23/10/2026.
- Báo Đà Nẵng, “Những người giám sát cộng đồng”, 8/4/2017, https://baodanang.vn/nhung-nguoi-giam-sat-cong-dong-3230732.html, truy cập 23/10/2026.