Trong 94 đơn vị cấp xã của Đà Nẵng có một đơn vị nằm ngoài biển và không có dân: đặc khu Hoàng Sa. Nghị quyết 1659/NQ-UBTVQH15 chuyển nguyên huyện Hoàng Sa thành đặc khu cùng tên từ ngày 1/7/2025 [1]. Quần đảo đã bị Trung Quốc dùng vũ lực chiếm giữ từ ngày 19/1/1974; Việt Nam kiên trì phản đối và vẫn duy trì bộ máy quản lý nhà nước đối với quần đảo [2].
Các mốc quản lý hành chính
| Thời kỳ | Quần đảo thuộc | Nguồn |
|---|---|---|
| Thời chúa Nguyễn, nhà Nguyễn | Quảng Nam và Quảng Ngãi thay triều đình quản lý việc khai thác qua đội dân binh Hoàng Sa; từ 1816 có thêm quân chính quy | [3] |
| Thời Pháp thuộc | Tổ chức thành một đơn vị hành chính, nhập vào tỉnh Thừa Thiên | [3] |
| Việt Nam Cộng hòa | Một đơn vị hành chính của tỉnh Quảng Nam, đến năm 1974 | [3] |
| 19/1/1974 | Trung Quốc dùng vũ lực chiếm giữ | [2] |
| 1982 | Hội đồng Bộ trưởng lập huyện Hoàng Sa thuộc tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng | [2][3] |
| 1/1/1997 | Huyện Hoàng Sa thuộc thành phố Đà Nẵng trực thuộc trung ương (Nghị quyết Quốc hội 6/11/1996; Nghị định 07/CP ngày 23/1/1997) | [2][4] |
| 1/7/2025 | Thành đặc khu Hoàng Sa | [1] |
Một chi tiết trong bài nghiên cứu của Nguyễn Quang Trung Tiến: năm 1969, dưới thời Việt Nam Cộng hòa, quần đảo được sáp nhập cùng một đơn vị hành chính trên đất liền của tỉnh Quảng Nam để quản lý dựa vào cộng đồng địa phương [3].
Từng văn bản từ 1932 đến 1969 (Thừa Thiên, xã Định Hải, xã Hòa Long) xem Hoàng Sa trong lịch sử hành chính.
Ngày lập huyện: 9 hay 11/12/1982?
Bài nghiên cứu trên Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển ghi ngày 9/12/1982 [3]; báo Nhân Dân ghi ngày 11/12/1982 [2]. Chúng tôi chưa mở được văn bản gốc của Hội đồng Bộ trưởng nên để cả hai.
Diện tích
Cổng thông tin thành phố ghi Đà Nẵng rộng 11.859,59 km², trong đó đặc khu Hoàng Sa 305 km² [5]. Bảng trụ sở 94 đơn vị do VnExpress đăng ngày 29/6/2025 ghi 350,00 km² [6]. Hai con số chỉ đảo ngược hai chữ số, nhiều khả năng một bên nhầm; chúng tôi dùng số của cổng thành phố.
Bộ máy
Huyện Hoàng Sa có chủ tịch UBND huyện; năm 2024, chức danh này do giám đốc Sở Nội vụ thành phố kiêm nhiệm [2]. UBND huyện quản lý Nhà trưng bày Hoàng Sa trên bán đảo Sơn Trà, nơi lưu tư liệu và hồi ký của các nhân chứng từng sống trên quần đảo [2]. Trụ sở đặc khu, theo bảng công bố tháng 6/2025, ở đường Hoàng Sa, phường Sơn Trà [6].
Xem thêm: Đà Nẵng sau sáp nhập và dòng thời gian Đà Nẵng.
Điều còn chưa rõ
Văn bản gốc năm 1982 và ngày ký; tổ chức bộ máy của đặc khu sau 7/2025 (người đứng đầu, cách bầu cử); danh sách các đảo và tên gọi. Lịch sử đội Hoàng Sa, châu bản triều Nguyễn, sự kiện tháng 1/1974 cần một bài riêng với nguồn chuyên khảo; bài này chỉ ghi các mốc hành chính.
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Nghị quyết số 1659/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Đà Nẵng năm 2025, 16/6/2025, toàn văn trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/toan-van-nghi-quyet-so-1659-nq-ubtvqh15-sap-xep-cac-dvhc-cap-xa-cua-thanh-pho-da-nang-nam-2025-119250616202714604.htm, truy cập 18/10/2026.
- Báo Nhân Dân, “Cột mốc chủ quyền – địa chỉ đỏ trong lòng Đà Nẵng”, 19/1/2024, https://nhandan.vn/cot-moc-chu-quyen-dia-chi-do-trong-long-da-nang-post792798.html, truy cập 18/10/2026.
- Nguyễn Quang Trung Tiến, “Lịch sử quản lý hành chính quần đảo Hoàng Sa”, Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển (Huế), số 4(75), 2009, tóm tắt trên VJOL, https://vjol.info.vn/ncpt-hue/article/view/4148, truy cập 18/10/2026.
- Cổng thông tin du lịch thành phố Đà Nẵng, “Ngày 28/3 khánh thành Nhà trưng bày Hoàng Sa”, https://danangfantasticity.com/tin-tuc/ngay-28-3-khanh-thanh-nha-trung-bay-hoang-sa.html, truy cập 18/10/2026.
- Cổng thông tin điện tử thành phố Đà Nẵng, “Hiện trạng tài nguyên thiên nhiên”, https://danang.gov.vn/vi/w/hien-trang-tai-nguyen-thien-nhien-i, truy cập 18/10/2026.
- Nguyễn Đông, “Trụ sở 94 phường, xã của Đà Nẵng”, VnExpress, 29/6/2025, https://vnexpress.net/tru-so-94-phuong-xa-cua-da-nang-4907714.html, truy cập 18/10/2026.