Địa danh

Biển Cửa Đại: bãi biển mất rồi được nuôi lại

Những ngôi nhà tường vàng trong phố cổ Hội An
Những ngôi nhà tường vàng trong phố cổ Hội An. Ảnh minh hoạ: Steffen Schmitz, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Từ năm 2014, mỗi năm sóng lấy đi của biển Cửa Đại hàng trăm mét bờ [1]. Du khách bỏ sang bãi An Bàng.

Mười năm sau, cát trắng đã trở lại trên 2,3 km bờ biển [1]. Bãi biển này không tự lành: người ta đã phải xây lại nó.

Đê ngầm và nuôi bãi

Từ tháng 6/2020 đến tháng 9/2024, tỉnh Quảng Nam làm ba dự án với tổng vốn 550 tỉ đồng, xây hơn 2,3 km đê ngầm [1]. Đê ngầm là một dải kè đặt chìm dưới nước, chạy song song và cách bờ 250 m, cao trung bình 4,5 m, có nhiệm vụ bẻ sóng trước khi sóng tới bờ [1].

Sau khi có đê, hơn 100.000 m³ cát nạo vét từ luồng Cửa Đại được bơm lên bãi [1]. Cách làm này gọi là nuôi bãi: không chỉ chắn sóng mà đưa cát trở lại.

Kết quả là đoạn có đê gần như không sạt lở sau mùa bão, và bãi cát rộng hơn 100 m [1]. Người dân mở lại hàng quán, khách từng bỏ sang An Bàng nay quay về [1].

Phần còn lại

Ngày 20/3/2025, giai đoạn hai khởi công với vốn 42 triệu euro, tương đương hơn 980 tỉ đồng. Dự án làm gần 3,4 km đê ngầm ở phía nam Cửa Đại, dùng khoảng 1,5 triệu m³ cát, để bảo vệ 5,2 km bờ biển còn lại, dự kiến xong năm 2026 [1].

Điều còn chưa rõ

Vì sao Cửa Đại xói lở? Thủy điện thượng nguồn giữ bùn cát, khai thác cát trên sông, công trình ven biển và biến đổi khí hậu đều từng được nêu, nhưng bài này chưa có nguồn nghiên cứu đã mở để nói phần nào là chính. Bãi nuôi giữ được bao lâu cũng là câu hỏi chỉ thời gian trả lời.

Ít người biết

  • Đê chắn sóng ở Cửa Đại nằm chìm dưới nước, đứng trên bờ không thấy [1].
  • Cát dùng để nuôi bãi là cát nạo vét từ chính luồng cửa sông [1].
  • Biển An Bàng, bãi được xếp thứ 5 châu Á năm 2024 như bài biển Mỹ Khê đã ghi, đông khách lên một phần vì Cửa Đại sạt lở [1].

Đến tận nơi

Cửa Đại cách phố cổ Hội An vài cây số về phía đông. Phía nam, cầu Cửa Đại bắc ngang cửa sông. Đây cũng là nơi tàu đi Cù Lao Chàm xuất bến. Trong thời gian thi công giai đoạn hai, một số đoạn bãi có thể bị rào.

Nguồn tham khảo

  1. VnExpress, “Bờ biển Hội An hồi sinh”, 12/4/2025, https://vnexpress.net/bo-bien-hoi-an-hoi-sinh-4872809.html, truy cập 11/10/2026.