Từ khi Quảng Nam nhập vào, Đà Nẵng có thêm một trục dọc ở miền núi: đường Hồ Chí Minh, chạy dọc dãy Trường Sơn ở phía tây thành phố [1].
Từ “Xa lộ Bắc Nam” đến đường Hồ Chí Minh
Năm 1996, Chính phủ giao Bộ Giao thông vận tải nghiên cứu quy hoạch một trục dọc xuyên Việt thứ hai ở phía tây đất nước, ban đầu gọi là Xa lộ Bắc Nam. Tháng 8/1998, Bộ Chính trị đổi tên công trình thành đường Hồ Chí Minh [1]. Ngày 3/2/2000, Chính phủ cho phép xây giai đoạn 1, từ Hòa Lạc (Hà Nội) đến Ngọc Hồi (Kon Tum), cùng nhánh Tây từ Khe Gát đến Thạnh Mỹ; ngày 5/4/2000 dự án khởi công [1].
Khe Gát, ở Quảng Bình, là ngã ba Km 0, nơi tuyến chia hai nhánh [3]. Nhánh Tây kết thúc ở Thạnh Mỹ [1].
Trên đất Đà Nẵng hôm nay
Theo bài báo năm 2019, ở Quảng Nam cũ có hơn 200 km đường Hồ Chí Minh đã trải nhựa, đi qua Tây Giang, Đông Giang, Thạnh Mỹ, Phước Sơn [1]. Theo tên xã mới, có thể kể Thạnh Mỹ và Khâm Đức; trụ sở UBND xã Khâm Đức đặt ngay trên đường Hồ Chí Minh. Xã Bhalêê cũ, nơi có những ngôi làng sát đường [1], nay thuộc xã Avương.
Tuyến đường lên cửa khẩu quốc tế Nam Giang (quốc lộ 14D) bắt đầu từ nút giao với đường Hồ Chí Minh ở xã Bến Giằng.
Con đường làm thay đổi miền núi
Ông Bh’riu Liếc, bí thư Huyện ủy Tây Giang năm 2019, kể rằng gần 20 năm trước, khi Tây Giang và Đông Giang còn chung một huyện tên Hiên, đi từ trung tâm huyện lên A Grông mất hai ngày, phải ngủ lại nhà dân một đêm; mùa mưa có khi chờ vài đêm cho nước suối rút [1].
Nhiều thanh niên xung phong từ các tỉnh khác đến làm đường rồi ở lại. Anh Nguyễn Văn Tư, quê Hòa Bình, đến năm 2002 làm đoạn từ A Sờ (Huế) vào Tây Giang, lấy vợ người Cơ Tu và dựng nhà bên đường ở xã Bhalêê cũ [1].
Xuống cấp và sạt lở
Năm 2022, tỉnh Quảng Nam báo cáo một số đoạn qua Tây Giang, Đông Giang xuống cấp nghiêm trọng và đề nghị nâng cấp. Bộ Giao thông vận tải trả lời rằng vốn đầu tư công giai đoạn 2021–2025 hạn hẹp, chỉ đủ để nối thông tuyến 2 làn xe theo Nghị quyết 66/2013/QH13, nên chưa thể bố trí vốn nâng cấp; bộ bố trí vốn cho bốn dự án sửa chữa hư hỏng [2].
Tra cứu liên quan
- Dọc tuyến: Thạnh Mỹ, Khâm Đức, trận Khâm Đức 1968
- Đi tiếp sang Lào: cửa khẩu quốc tế Nam Giang
- Người dọc đường: người Cơ Tu, người Giẻ Triêng
Điều còn chưa rõ
- Năm thông tuyến đoạn qua Quảng Nam cũ [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Cột cây số chính xác của đoạn qua Đà Nẵng hiện nay; chưa có nguồn chính thức tổng hợp sau sáp nhập [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Bốn dự án sửa chữa năm 2022 đã xong chưa [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Tuổi Trẻ, “60 năm đường Trường Sơn – Kỳ cuối: Cuộc sống mới trên con đường huyền thoại”, 22/5/2019, https://tuoitre.vn/60-nam-duong-truong-son-ky-cuoi-cuoc-song-moi-tren-con-duong-huyen-thoai-20190522094207306.htm, truy cập 19/10/2026.
- VnEconomy, “Chưa thể cân đối nguồn vốn để đầu tư nâng cấp đường Hồ Chí Minh qua tỉnh Quảng Nam”, 29/9/2022, https://vneconomy.vn/chua-the-can-doi-nguon-von-de-dau-tu-nang-cap-duong-ho-chi-minh-qua-tinh-quang-nam.htm, truy cập 19/10/2026.
- Báo Văn Hóa, “Hành trình chinh phục màu xanh dọc theo dãy Trường Sơn”, 18/5/2025, https://baovanhoa.vn/du-lich/hanh-trinh-chinh-phuc-mau-xanh-doc-theo-day-truong-son-145219.html, truy cập 19/10/2026.
