Một làng nghề năm trăm tuổi có thể co lại còn đúng một người. Ở Mã Châu, có thời cả làng vắng hẳn tiếng ươm tơ, dệt lụa, và chỉ còn ông Trần Hữu Phương bám lấy khung cửi [1].
Năm thế kỷ
Nghề dệt ở Mã Châu đã có hơn năm thế kỷ [1]. Đây là vùng đất của Bà Chúa Tằm Tang Đoàn Quý Phi, người được nhớ vì đã mở mang nghề trồng dâu, nuôi tằm ở Duy Xuyên trong thế kỷ 17.
Người cuối cùng, rồi người kế tiếp
Trong giai đoạn nghề suy, ông Trần Hữu Phương là người duy nhất còn dệt. Năm 2014, con gái ông, chị Trần Thị Yến, quay về nối nghề cha [1].
Làm ra một tấm lụa phải qua khoảng hai mươi công đoạn. Năm 2023, xưởng của Hợp tác xã dệt lụa Mã Châu làm khoảng 3.000 m lụa mỗi tháng, và liên kết với nông dân ở Điện Bàn và Duy Xuyên để trồng dâu, nuôi tằm trở lại [1].
Điều còn chưa rõ
Thời thịnh nhất, Mã Châu có bao nhiêu khung cửi, và nghề suy từ khi nào, bài báo chúng tôi mở không nêu; các con số hay gặp, như hàng nghìn khung cửi những năm 1960, cần nguồn kiểm chứng. Lụa bán dưới tên Mã Châu trên thị trường có bao nhiêu phần thật sự dệt ở làng cũng là điều người mua nên hỏi.
Ít người biết
- Người nối nghề của làng là một phụ nữ trẻ, về làng năm 2014 [1].
- Dâu tằm cho lụa Mã Châu nay được trồng cả ở vùng Điện Bàn [1].
- Lụa xứ Quảng từng là mặt hàng của thương cảng Hội An.
Đến tận nơi
Mã Châu nằm trên đường từ Hội An đi Mỹ Sơn và Trà Kiệu. Nên hẹn trước với xưởng nếu muốn xem dệt.
Nguồn tham khảo
- Nhân Dân, “Duyên tơ tằm làng lụa Mã Châu”, 24/5/2023, https://nhandan.vn/duyen-to-tam-lang-lua-ma-chau-post754268.html, truy cập 11/10/2026.