Văn bia ở mộ tổ tộc Trần Văn ghi ngày 10 tháng Giêng năm Cảnh Thống Mậu Ngọ, tức năm 1498 theo bài giới thiệu di tích [1]. Hồ sơ xem ngôi mộ là dấu tích về một người được dòng họ ghi nhận có công lập làng Võng Nhi, đồng thời là tư liệu về cư dân Đại Việt tại khu vực từ thế kỷ XV [1].
Ghi chép về người lập làng
Theo bài của Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An, văn bia và gia phả họ Trần Văn kể về một vị cao tổ cùng vợ con theo quân xuống đất Chiêm Thành dưới thời Lê Thánh Tông. Sau khi lập công, ông lưu ngụ ở Quảng Nam, tìm thấy con sông gần biển và tập hợp cư dân lập thành làng Võng Nhi [1]. Đây là câu chuyện được ghi trong tư liệu dòng họ mà bài nguồn dẫn lại [1].
Địa điểm trước đây thuộc làng Võng Nhi, sau là xã Thanh Châu, tổng Thanh Châu cũ; hồ sơ ghi địa chỉ khi bài đăng là thôn 6, xã Cẩm Thanh [1]. Di tích cách Lăng Bà khoảng 300 m. Mộ nằm trên gò đất cao, quay mặt về hướng đông bắc, hướng một con sông thông xuống Cửa Đại [1].
Bia, mộ và khuôn viên
Phía trước di tích có đường đất; cách khoảng 5 m về phía nam là nhà thờ tộc Trần Văn, được con cháu xây năm 2005. Phía bắc khuôn viên có nghĩa địa nhỏ của dòng họ và một giếng đá. Người cao tuổi tại địa phương được bài nguồn dẫn lời cho rằng giếng có từ trước năm 1945, nhưng giếng hiện không còn được sử dụng [1].
Khuôn viên mộ có kích thước 450 x 600 cm. Nấm mộ hình tròn xây gạch gồm năm lớp, đường kính khoảng 300 cm; phía sau có bức chắn trang trí chữ thọ và hai trụ có đài sen [1]. Tấm bia từng bị sứt, nứt và mờ chữ ở mặt sau do tác động thời gian. Con cháu trong tộc đã nhiều lần tu bổ, trong đó nguồn nêu các lần năm 1945 và 2007; đợt năm 2007 có hỗ trợ của chính quyền thị xã Hội An lúc đó [1].
Tập tục tưởng niệm
Bài giới thiệu ghi ngày 20 tháng ba âm lịch hằng năm là ngày chạp mả của gia tộc. Con cháu họ Trần Văn tụ họp để tưởng nhớ tổ tiên và duy trì mối liên hệ dòng họ [1]. Đây là mô tả tập tục trong nguồn, không phải lời khuyên thực hành nghi lễ.
Di tích được Trung tâm xem là nguồn tư liệu góp phần nghiên cứu lịch sử cư dân Hội An và vùng xứ Quảng [1]. Hồ sơ cũng đề cập mong muốn đưa địa điểm vào tuyến tham quan làng quê sông nước Cẩm Thanh cùng Lăng Bà [1].
Tra cứu liên quan
- Công trình và dòng họ: nhà thờ tộc Đinh ở Hội An, nhà phố ở Hội An
- Khu vực: phường Hội An Đông, phường Hội An
Điều còn chưa rõ
- Bài nguồn diễn thuật gia phả và văn bia nhưng không cung cấp ảnh chụp, bản phiên âm đầy đủ hay đối chiếu độc lập [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Tình trạng hiện nay của bia, giếng đá và khuôn viên chưa được cập nhật trong bài đăng năm 2013 [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An, “Mộ tổ Tộc Trần Văn – Thôn Võng Nhi – Xã Cẩm Thanh”, 04/09/2013, https://hoianheritage.danang.gov.vn/vi/di-san-van-hoa/Mo-co/Mo-to-Toc-Tran-Van-148.html, truy cập 21/10/2026.