Thác Grăng được bài báo năm 2020 mô tả là cụm thác ba tầng ở xã Tà Bhing, huyện Nam Giang khi đó. Địa danh Tà Bhing cũ nay thuộc xã Bến Giằng; bài báo ghi khoảng cách từ thị trấn Thạnh Mỹ đến thác chừng 7 km [1].
Cụm thác ba tầng
Quốc Tuấn viết rằng càng đến gần chân thác, âm thanh nước chảy và tiếng chim càng rõ. Từ xa, dòng thác hiện ra như một dải nước men theo sườn núi [1]. Đây là miêu tả của phóng viên trong chuyến đi được kể lại năm 2020, không phải thông tin khảo sát địa hình hay đo đạc thủy văn.
Thác gồm ba tầng, vì thế còn được gọi là “tam thác Grăng” [1]. Bài báo mô tả lối bậc thang để đi từ tầng thấp lên tầng hai và tầng ba. Một bên là vách đá, phía còn lại là vực; một số đoạn bậc dốc đứng khiến hành trình lên cao có thể làm người đi choáng ngợp [1]. Nguồn không nêu số bậc, độ cao từng tầng, thời gian đi bộ hay tình trạng lối đi hiện nay.
Tại tầng dưới cùng, phóng viên ghi nhận một vùng nước trong, có thể nhìn thấy đáy. Đá xếp thành những khoảng tròn vừa phải, nơi nước từ phía trên đổ xuống [1]. Bài viết ví các khoảng nước này như những bể ngoài trời và mô tả cảm giác như một bể sục tự nhiên. Đây là hình ảnh so sánh trong bài báo, không phải đánh giá về độ an toàn hay chất lượng nước.
Truyền thuyết về cá grăng
Theo lời các già làng ở Tà Bhing được bài báo dẫn lại, thác từng là nơi hoang sơ. Truyền thuyết kể rằng dưới chân thác có loài cá hiếm gọi là cá grăng, tức cá chiên. Cứ mười mùa rẫy một lần, cá đầu đàn khỏe nhất vượt ba tầng thác để hóa thành cá thiêng [1].
Cũng theo câu chuyện ấy, một trận lũ trái mùa khiến dòng nước dữ dội, cá đầu đàn không vượt qua được và chết trôi dạt vào bờ suối. Người dân gọi thác là Grăng để tưởng nhớ loài cá [1]. Đây là cách giải thích tên thác theo truyền thuyết được ghi trong bài báo, không phải kết luận đã được xác minh về nguồn gốc địa danh.
Không gian du lịch cộng đồng Cơ Tu
Bài báo năm 2020 cho biết gần thác có làng du lịch dựa vào cộng đồng Cơ Tu. Khi ấy, cả bảy thôn của xã Tà Bhing tham gia hoạt động phục vụ khách với hỗ trợ và điều phối của Tổ chức Cứu trợ/Phát triển quốc tế (FIDR) [1]. Bài viết nhắc đến tiếng khung dệt thổ cẩm trong làng và nhóm dệt Zara.
Trưởng nhóm dệt được bài báo phỏng vấn nói rằng nhóm tham gia mạng lưới dệt thổ cẩm miền Trung vào năm trước thời điểm bài báo đăng [1]. Người dân mong muốn duy trì nghề truyền thống và chia sẻ kinh nghiệm cho các bản làng khác. Bài báo còn mô tả cách tổ chức hoạt động giữa các thôn: có nơi tập trung vào múa, nơi dệt, nơi ẩm thực; sản phẩm lưu niệm được bày chung tại cửa hàng của hợp tác xã [1]. Những chi tiết này ghi lại mô hình ở thời điểm phóng viên đến, không xác nhận tình hình hoạt động hiện nay.
Cụm địa danh quanh thác gồm xã Bến Giằng, nơi bao gồm xã Tà Bhing cũ, và xã Thạnh Mỹ, tên hiện nay của thị trấn được bài báo dùng làm mốc khoảng cách. Có thể tra thêm về xã Nam Giang và cửa khẩu quốc tế Nam Giang để nhận diện các địa danh thuộc khu vực Nam Giang cũ.
Tra cứu liên quan
- Địa danh: xã Bến Giằng, xã Thạnh Mỹ, xã Nam Giang
- Khu vực: cửa khẩu quốc tế Nam Giang
Điều còn chưa rõ
- Truyền thuyết về cá grăng được thuật lại qua lời các già làng, chưa có tư liệu được nêu để xác nhận nguồn gốc tên thác [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Cự ly chừng 7 km và mô tả đường bậc thang là ghi nhận trong bài năm 2020. Nguồn không cho biết tuyến tiếp cận, lối đi và điều kiện tham quan hiện nay [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Tình trạng hoạt động của làng du lịch cộng đồng, nhóm dệt Zara và cách phân vai giữa các thôn sau năm 2020 chưa được nguồn cập nhật [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Báo Quảng Nam (nay Báo và Phát thanh, Truyền hình Đà Nẵng), Quốc Tuấn, “Hương sắc Nam Giang”, 07/03/2020, https://baodanang.vn/huong-sac-nam-giang-3079408.html, truy cập 23/10/2026.