Đứng ở bãi biển Mỹ Khê nhìn về phía bắc, bạn thấy một khối núi xanh chắn ngang đường chân trời. Đó là bán đảo Sơn Trà, nơi một cánh rừng còn sống được ngay sát một thành phố hơn ba triệu dân, và là nhà của một trong những loài linh trưởng hiếm nhất thế giới.
Một khối núi giữa biển
Sơn Trà là một khối núi nối với đất liền bằng một dải đất thấp. Điểm cao nhất của bán đảo là 696 m [2]. Theo Việt Nam News, đó là đỉnh Ốc; hai điểm cao tiếp theo là điểm Truyền hình, 647 m, và đỉnh Quả Cầu, 621 m [1].
Về diện tích, các nguồn không khớp nhau. Cổng du lịch của thành phố ghi 4.390 ha với chu vi khoảng 50 km [2], còn Việt Nam News ghi tổng diện tích 4.730 ha [1]. Khác biệt có thể đến từ cách tính ranh giới, nên bài này chỉ ghi khoảng.
Tên của đỉnh cao nhất cũng chưa thống nhất. Việt Nam News gọi đó là đỉnh Ốc, 696 m [1]. Cổng du lịch thành phố ghi điểm cao nhất của bán đảo là 696 m nhưng không nêu tên, đồng thời mô tả đỉnh Bàn Cờ cao khoảng 700 m [2].
Vương quốc của voọc chà vá chân nâu
Loài làm nên tên tuổi Sơn Trà là voọc chà vá chân nâu, tên khoa học Pygathrix nemaeus. Năm 2020, Sách Đỏ của Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) nâng hạng loài này từ nguy cấp lên cực kỳ nguy cấp, mức cuối cùng trước khi tuyệt chủng ngoài tự nhiên [3].
Sơn Trà có bao nhiêu con voọc? Chưa có một con số duy nhất. Một nghiên cứu năm 2008 ghi nhận ít nhất 171 cá thể trong khoảng 12 bầy [7]. Một báo cáo năm 2017 nêu gần 300 cá thể [4], con số mà cổng du lịch thành phố cũng dùng [2]. Báo chí những năm gần đây dẫn con số 300–400 [5]. Các đợt đếm dùng phương pháp khác nhau, nên không thể đọc ba con số này như một đường tăng trưởng.
Rừng được bảo vệ đến đâu
Sơn Trà có một khu bảo tồn thiên nhiên [6]. Ranh giới và diện tích của khu này đã được điều chỉnh qua nhiều lần quy hoạch, và từng là đề tài tranh luận lớn trong giai đoạn 2017 khi các dự án lưu trú trên bán đảo bị dư luận phản đối.
Ít người biết
- Bán đảo cách trung tâm thành phố khoảng 10 km về phía đông bắc và có chu vi khoảng 50 km [2].
- Voọc chà vá chân nâu chỉ được xếp hạng cực kỳ nguy cấp từ năm 2020; trước đó là nguy cấp [3]. Nhiều bài viết cũ vẫn ghi hạng trước.
- Con số quần thể voọc ở Sơn Trà dao động từ 171 đến 400 tùy nguồn và năm khảo sát [4][5][7].
Đến tận nơi
Từ trung tâm thành phố, đường lên bán đảo đi dọc biển về phía bắc. Đường núi dốc và nhiều khúc cua gắt; nên kiểm tra quy định hiện hành về loại xe được phép lên trước khi đi.
Từ sườn núi phía tây bắc, bạn nhìn thấy đèo Hải Vân ở bên kia vịnh. Về vị trí của Sơn Trà trong địa giới mới, xem Đà Nẵng sau sáp nhập.
Nguồn tham khảo
- Việt Nam News, “Đà Nẵng preserves biodiversity on Sơn Trà Peninsula”, https://vietnamnews.vn/life-style/1522961/da-nang-preserves-biodiversity-on-son-tra-peninsula.html, truy cập 10/10/2026.
- Cổng thông tin du lịch thành phố Đà Nẵng, “Bán đảo Sơn Trà”, https://danangfantasticity.com/the-son-tra-peninsula, truy cập 10/10/2026.
- Coudrat, C. N. Z. và cộng sự, “Pygathrix nemaeus”, The IUCN Red List of Threatened Species 2020: e.T39826A17941247, https://doi.org/10.2305/IUCN.UK.2020-2.RLTS.T39826A17941247.en.
- Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature), tài liệu về voọc chà vá chân nâu ở Sơn Trà, 2017, https://nature.org.vn/vn/wp-content/uploads/2017/04/280417_VoocSonTra.pdf, truy cập 10/10/2026.
- VnExpress, “Cảnh sắc bán đảo Sơn Trà”, https://vnexpress.net/canh-sac-ban-dao-son-tra-4111813.html, truy cập 10/10/2026.
- Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học, “Son Tra Peninsula Nature Reserve, Da Nang”, https://en.nbca.gov.vn/khu-du-tru-thien-nhien-ban-dao-son-tra-da-nang/, truy cập 10/10/2026.
- Pháp Luật TP.HCM, “Bí thư Đà Nẵng đề nghị hiến kế bảo vệ Sơn Trà”, https://plo.vn/bi-thu-da-nang-de-nghi-hien-ke-bao-ve-son-tra-post435023.html, truy cập 10/10/2026.
