Đèo Hải Vân là ranh giới tự nhiên giữa Đà Nẵng và Huế, và Hải Vân Quan nằm ngay trên đường ranh. Phía biển, khu vực Nam núi Hải Vân kéo xuống mũi Cửa Khẻm và hòn Sơn Chà từng là vùng chưa thống nhất địa giới giữa hai địa phương, do nhiều yếu tố lịch sử để lại [1][3]. Tháng 9/2024, Chính phủ kết luận theo hướng: Thừa Thiên Huế quản lý khu vực Bắc núi Hải Vân, Đà Nẵng quản lý hòn Sơn Chà và khu vực Nam núi Hải Vân [2].
Hòn Sơn Chà
Hòn Sơn Chà là một đảo nhỏ nhô ra biển tại ranh giới hai địa phương [1]. Từ đây nhìn bao quát được cửa vịnh Đà Nẵng và vùng biển Thừa Thiên Huế. Năm 2024, đảo không có dân, chỉ có Đồn biên phòng Lăng Cô (Bộ đội Biên phòng Thừa Thiên Huế) trực tiếp quản lý [1]. Theo báo cáo của UBND TP Đà Nẵng mà Báo Sài Gòn Giải Phóng dẫn, triều Nguyễn từng dựng đài Phong Hỏa trên hòn này để quan sát và báo hiệu cho các pháo đài trong vịnh [3]. Cũng theo báo này, năm 1986 Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng dựng một trạm trên đảo và rút về đất liền năm 1992; từ ngày 20/10/1995, Đồn biên phòng 236 của Thừa Thiên Huế đưa lực lượng ra đóng quân trên nền trạm cũ [3]. Chi cục Kiểm lâm Đà Nẵng nói khu vực này thuộc tiểu khu 4A và 4B rừng đặc dụng Nam Hải Vân do Đà Nẵng quản lý [3].
Mười bảy năm giữ nguyên hiện trạng
Ngày 28/12/1997, Văn phòng Chính phủ ra Công văn 6278/NC. Công văn yêu cầu hai địa phương, trong lúc chờ giải quyết đường địa giới ở khu vực đèo Hải Vân, không làm gì gây phức tạp tình hình [3].
Năm 2014, Đà Nẵng phản đối việc Thừa Thiên Huế cấp phép cho một doanh nghiệp Trung Quốc làm dự án du lịch ở tiểu khu 4A, rừng đặc dụng Nam Hải Vân [3]. Phía Đà Nẵng cho rằng khu vực Nam núi Hải Vân và hòn Sơn Trà Con là “yết hầu” của vịnh Đà Nẵng: Pháp đổ quân vào đây năm 1858, Mỹ năm 1965 [3]. Báo dẫn số liệu: từ trung tâm Đà Nẵng ra hòn Sơn Trà Con khoảng 5 km, từ trung tâm Thừa Thiên Huế hơn 60 km [3]. Đây là lập luận của một bên.
Kết luận năm 2024
Khi thẩm định đề án thành lập thành phố Huế trực thuộc trung ương, Hội đồng thẩm định do Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình chủ trì đã nghe báo cáo về khu vực Nam núi Hải Vân và hòn Sơn Chà [1]. Hội đồng thống nhất với đề xuất của Bộ Nội vụ: Thừa Thiên Huế quản lý Bắc núi Hải Vân, Đà Nẵng quản lý hòn Sơn Chà và Nam núi Hải Vân [2]. Bộ Nội vụ được giao trình Chính phủ ban hành nghị quyết xác định địa giới theo kết luận này [1][2].
Hải Vân Quan vẫn do hai địa phương cùng quản lý. Hai địa phương cùng trùng tu di tích từ năm 2021, tổng kinh phí 42 tỉ đồng; di tích mở cửa đón khách từ tháng 8/2024 [2].
Tra cứu liên quan
Hải Vân: đèo Hải Vân, Hải Vân Quan, hầm Hải Vân, đi Huế qua Hải Vân. Đơn vị hành chính phía Đà Nẵng: phường Hải Vân. Lịch sử: Đà Nẵng 1858–1860, ngày 8/3/1965.
Điều còn chưa rõ
- Số hiệu và ngày của nghị quyết Chính phủ xác định địa giới. Một trang tra cứu văn bản liệt kê Nghị quyết 144/NQ-CP năm 2024, nhưng chúng tôi chưa đọc được toàn văn. [CẦN KIỂM CHỨNG]
- Sau ngày 1/7/2025, hòn Sơn Chà và Nam núi Hải Vân thuộc phường nào của Đà Nẵng; lực lượng biên phòng nào đang quản lý đảo. [CẦN KIỂM CHỨNG]
- Số phận dự án du lịch ở tiểu khu 4A mà Đà Nẵng phản đối năm 2014. [CẦN KIỂM CHỨNG]
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Tuổi Trẻ Online, “Hòn Sơn Chà ở Hải Vân sẽ do Đà Nẵng quản lý”, 12/9/2024, https://tuoitre.vn/hon-son-cha-o-hai-van-se-do-da-nang-quan-ly-20240911100650488.htm, truy cập 19/10/2026.
- Báo Nhân Dân, “Kết luận về địa giới hành chính giữa tỉnh Thừa Thiên Huế và Thành phố Đà Nẵng”, 16/9/2024, https://nhandan.vn/hon-son-cha-va-khu-vuc-nam-nui-hai-van-thuoc-dia-phan-thanh-pho-da-nang-post831194.html, truy cập 19/10/2026.
- Báo Sài Gòn Giải Phóng, “Đe dọa đến an ninh quốc phòng vịnh Đà Nẵng”, 04/11/2014, https://www.sggp.org.vn/de-doa-den-an-ninh-quoc-phong-vinh-da-nang-post233266.html, truy cập 19/10/2026.
