Trên đỉnh bán đảo Sơn Trà có một trạm ra đa quân sự, ở độ cao 621 m [1]. Trạm có biệt danh “mắt thần Đông Dương”. Theo VietTimes, tầm quét của trạm bao cả Đông Dương, tới Hồng Kông và đảo Hải Nam [1]. Đây là khu quân sự, không phải điểm tham quan.
Núi Khỉ thời chiến tranh
VietTimes dẫn tài liệu của Thủy quân lục chiến Mỹ. Tháng 5/1965, Không quân Mỹ đã có một trạm ra đa tên “Panama” trên cao điểm 647 ở phía đông Đà Nẵng, cao điểm này còn được gọi là núi Khỉ [1]. Đơn vị kiểm soát đường không số 7 của Thủy quân lục chiến Mỹ (MACS-7) được lệnh đưa ra đa di động từ Atsugi (Nhật Bản) sang Phú Bài để nhận thông tin từ trạm Panama [1]. Bản đồ năm 1970 trong tập “Đông Dương Atlas” của Mỹ ghi Đại đội kiểm soát đường không số 4 (MACS-4) đóng trên núi Khỉ thuộc bán đảo Sơn Trà [1].
Tạp chí Công Thương cũng viết rằng thời đó Sơn Trà là pháo đài phòng thủ, có quân cảng Tiên Sa, đài ra đa và căn cứ pháo binh [2]. Bán đảo nhiều khỉ: năm 2004 tạp chí ghi có khoảng hơn 400 con voọc và nhiều khỉ đuôi dài [2].
Hôm nay
Năm 2016, trạm thuộc Trung đoàn ra đa 290. Nhiệm vụ của trạm là cảnh giới và theo dõi không lưu trên Biển Đông, Vịnh Bắc Bộ và không phận Lào, Campuchia [1]. Từ trung tâm thành phố có thể thấy những quả cầu trắng trên đỉnh núi. Đường lên đỉnh Sơn Trà có quy định riêng cho từng loại xe; xem bán đảo Sơn Trà đi đâu.
Tra cứu liên quan
Sơn Trà: bán đảo Sơn Trà, đỉnh Bàn Cờ, khu bảo tồn, voọc chà vá chân nâu. Chiến tranh: ngày 8/3/1965 thủy quân lục chiến Mỹ đổ bộ, China Beach.
Điều còn chưa rõ
- “Núi Khỉ” là cao điểm 647 hay chính đỉnh có trạm 621 m: VietTimes ghi cả hai con số [1]. Bài bán đảo Sơn Trà dẫn Việt Nam News gọi điểm 647 m là điểm Truyền hình và điểm 621 m là đỉnh Quả Cầu. [CẦN KIỂM CHỨNG]
- Năm Mỹ xây trạm cố định: chỉ biết trạm Panama đã hoạt động vào tháng 5/1965 [1]. [CẦN KIỂM CHỨNG]
- Đơn vị quản lý hiện nay sau các đợt sắp xếp quân đội: nguồn là năm 2016. [CẦN KIỂM CHỨNG]
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Trịnh Thái Bằng, “Việt Nam “quét” trùm Biển Đông từ bán đảo Sơn Trà”, VietTimes, 17/5/2016, https://viettimes.vn/viet-nam-quet-trum-bien-dong-tu-ban-dao-son-tra-post27665.html, truy cập 19/10/2026.
- Tạp chí Công Thương, “Non nước Sơn Trà”, 18/5/2004, https://tapchicongthuong.vn/non-nuoc-son-tra-1062.htm, truy cập 19/10/2026.
