Trước năm 1997, muốn lên Bà Nà phải leo bộ gần hai ngày theo con đường đất dốc đứng người Pháp để lại [1]. Nay chuyến đi mất khoảng hai mươi phút trong ca bin cáp treo [2].
Trạm nghỉ mát của người Pháp
Năm 1901, đại úy thủy quân lục chiến Debay là người châu Âu đầu tiên lên tới Bà Nà [1][2]. Người Pháp cần một nơi mát để lính và công chức dưỡng sức, và ngọn núi này đáp ứng được.
Tháng 11/1911, Bà Nà được lập thành khu bảo tồn lâm nghiệp. Từ năm 1928, khi con đường lên đỉnh làm xong, khách lên núi đông dần [2]. Chừng hai thập niên sau khi được phát hiện, trên núi đã có hơn 200 ngôi nhà và biệt thự [1]. Hầm rượu Debay đào năm 1923 đã được phục chế và mở rộng năm 2000 [1].
Nửa thế kỷ bị quên
Sau năm 1945, Bà Nà bị bỏ quên gần nửa thế kỷ; trong chiến tranh, quân Mỹ dùng núi làm điểm quan sát [2].
Năm 1997, thành phố quyết định dựng lại Bà Nà thành khu du lịch; hơn một năm sau, đường lên núi được khôi phục. Năm 2007, khu du lịch được giao cho Sun Group [2].
Cáp treo
Ca bin đầu tiên chạy thử ngày 31/12/2008, và tuyến cáp khai trương ngày 25/3/2009. Tuyến dài 5.042 m, chênh cao 1.292 m, có 94 ca bin, xuất phát từ khu Suối Mơ ở độ cao 35 m. Guinness ghi nhận hai kỷ lục thế giới cho tuyến này vào lúc đó: cáp treo một dây dài nhất và có độ chênh cao lớn nhất [1].
Điều còn chưa rõ
Tháng nào năm 1901 Debay lên núi, hai nguồn ghi khác nhau: tháng 1 [1] và tháng 4 [2]. Cái tên “Bà Nà” từ đâu ra cũng có nhiều cách giải thích, và bài này chưa có nguồn đủ tin cậy để chọn.
Ít người biết
- Ngày 2/10/1902, một trung úy Pháp tên Dechert chết vì tai nạn khi làm cầu trên núi, ở độ cao 850 m [1].
- Bà Nà là khu bảo tồn lâm nghiệp từ năm 1911, trước khi thành nơi nghỉ mát đông khách [2].
- Cầu Vàng nằm trong khu du lịch trên núi và mở cửa năm 2018.
Đến tận nơi
Bà Nà nay là một khu du lịch thu vé trọn gói. Giá vé và giờ cáp treo thay đổi theo mùa; nên xem thông báo của khu du lịch. Trên đỉnh lạnh hơn dưới phố rõ rệt, nên mang thêm áo.
Nguồn tham khảo
- Tiền Phong, “Trên đường cáp treo cao và dài nhất thế giới”, 30/3/2009, https://tienphong.vn/xa-hoi/phong-su/156469/Tren-duong-cap-treo-cao-va-dai-nhat-the-gioi.html, truy cập 11/10/2026.
- VietnamFinance, “Đánh thức thiên đường Bà Nà”, 23/1/2023, https://vietnamfinance.vn/danh-thuc-thien-duong-ba-na-d91749.html, truy cập 11/10/2026.
