Công trình

Bãi rác Khánh Sơn

Vịnh biển và thành phố Đà Nẵng nhìn từ núi Sơn Trà
Vịnh biển và thành phố Đà Nẵng nhìn từ núi Sơn Trà. Ảnh minh hoạ: Christophe95, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Khánh Sơn, thường gọi là bãi rác Khánh Sơn, nằm trên địa bàn phường Hòa Khánh Nam quận Liên Chiểu (trước tháng 7/2025) [1]. Theo Nhà Đầu tư năm 2019, đây là nơi thu gom, xử lý rác của toàn thành phố, rộng hơn 32 ha [1]. Qua nhiều năm vận hành, khu chôn lấp này từng trải qua các đợt mở rộng hộc rác, đối mặt áp lực quá tải rác sinh hoạt và những đợt phản đối từ cộng đồng dân cư xung quanh do ô nhiễm môi trường [1][2][4].

Quá trình hoạt động và áp lực tiếp nhận rác

Bãi rác Khánh Sơn đi vào hoạt động từ năm 2007 trên địa bàn phường Hòa Khánh Nam, quận Liên Chiểu (trước tháng 7/2025) với diện tích hơn 32 ha [1]. Công trình được bố trí làm nơi thu gom và xử lý rác cho toàn bộ địa bàn thành phố Đà Nẵng với công suất tiếp nhận ban đầu hơn 900 tấn mỗi ngày [1]. Theo bài báo, tại đây có Khu xử lý chất thải Khánh Sơn và Nhà máy xử lý chất thải rắn của Công ty Cổ phần Môi trường Việt Nam [1]. Theo bài viết trên Báo Tuổi Trẻ năm 2019, bãi rác tiếp nhận khối lượng khoảng 1.000 tấn rác mỗi ngày [2].

Đến đầu năm 2019, Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố cho biết trữ lượng chứa rác còn lại tại các hố chôn lấp chỉ còn 314.400 tấn, tương ứng thời gian tiếp nhận khoảng hơn 200 ngày, đứng trước nguy cơ hết khả năng dung nạp từ tháng 9/2019 nếu không có giải pháp mới [1]. Theo Sở Tài nguyên và Môi trường năm 2024, lượng chất thải rắn về bãi rác Khánh Sơn khoảng 1.340 tấn mỗi ngày, chôn lấp tại hộc rác số 6 [4].

Dự án nâng cấp và vi phạm bảo vệ môi trường

Để duy trì khả năng tiếp nhận chất thải, thành phố triển khai dự án “Nâng cấp, cải tạo một số hạng mục tại bãi rác Khánh Sơn” trên phạm vi gần 40 ha với tổng mức đầu tư hơn 184 tỷ đồng từ ngân sách địa phương [3]. Dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng và phát triển đô thị Đà Nẵng làm chủ đầu tư và điều hành [3]. Các hạng mục gồm cải tạo và nâng cấp các hộc rác hiện trạng từ số 1 đến số 5 để tăng sức chứa, đồng thời xây mới hộc rác số 6 trên diện tích 77.060 m2 (diện tích riêng hộc rác là 46.720 m2), lắp đặt đèn chiếu sáng dọc tuyến đường và trồng cây xanh cách ly [3]. Dự án được tính toán nhằm xử lý rác thải thành phố trong thời gian chờ quy hoạch khu liên hợp mới [3].

Ngày 17/3/2022, Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng Lê Trung Chinh ký Quyết định số 440/QĐ-XPHC xử phạt vi phạm hành chính đối với Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng và phát triển đô thị Đà Nẵng tổng cộng 200 triệu đồng do không thực hiện đúng các nội dung trong quyết định phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) [3]. Trong đó, đơn vị bị phạt 110 triệu đồng do tháo bạt thi công mương thu gom nước rỉ rác quanh hộc số 1 đến hộc số 5 nhưng không phun xịt chế phẩm khử mùi đúng liều lượng và tần suất quy định, làm phát sinh mùi hôi sang khu dân cư lân cận [3]. Đồng thời, chủ đầu tư bị phạt 90 triệu đồng do tháo dỡ hơn 6.000 m2 bạt HDPE ở chân các hộc rác để làm đường bờ bao mà không lập phương án ngăn nước mưa tiếp xúc với rác, dẫn đến quá tải hệ thống xử lý nước rỉ rác khi trời mưa [3].

Tình trạng các hộc rác và giải pháp vận hành hộc số 7

Tháng 4/2023, hệ thống 5 hộc chôn lấp đầu tiên được lấp đầy và tiến hành đóng bãi [4]. Giữa năm 2023, Công ty Cổ phần Môi trường đô thị Đà Nẵng đưa hộc rác số 6 vào vận hành [4]. Theo Sở Tài nguyên và Môi trường (Tuổi Trẻ ngày 19/6/2024), với công suất chôn lấp 1.340 tấn mỗi ngày, hộc rác số 6 được dự báo sẽ đầy vào tháng 3/2025 [4]. Trong khi đó, việc đưa hộc rác số 7 vào vận hành được ước tính nhanh nhất vào đầu năm 2026 [4]. Theo Phó Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Đặng Quang Vinh, khảo sát cho thấy cao trình tại 5 hộc rác đã đóng bãi nhiều vị trí còn từ 32 m đến 55 m do rác phân hủy và sụt lún; bù rác vào khu vực sụt lún có thể tiếp nhận khoảng 215.000 tấn, kéo dài thời gian tiếp nhận khoảng 5 tháng [4]. Các chuyên gia chương trình “Thành phố sạch, đại dương xanh” cũng khuyến nghị nâng cao độ đóng bãi lên 70 m để tăng dung tích chứa thêm khoảng 800.000 tấn (tương đương 1,2 triệu m3) [4].

Về hạ tầng xử lý, thành phố từng tính đến phương án xây dựng nhà máy đốt rác phát điện trị giá 100 triệu USD [2], sau đó chủ trương kêu gọi đầu tư dự án nhà máy xử lý chất thải rắn sinh hoạt công suất 1.000 tấn/ngày và nhà máy đốt rác phát điện công suất 650 tấn/ngày tại Khánh Sơn, song đến giữa năm 2024 hai dự án này vẫn nằm trên giấy [4]. Nhằm chuẩn bị cho hộc rác số 7, cuối năm 2023 HĐND thành phố Đà Nẵng đã thông qua việc chuyển mục đích sử dụng 4,95 ha rừng [4].

Theo Báo Dân Việt ngày 18/4/2026, Trung tâm Quan trắc và Quản lý hạ tầng nông nghiệp và môi trường thành phố thông báo tạm dừng tiếp nhận các loại bùn thải (bùn nước thải, bùn bể phốt, bùn nạo vét) tại Khánh Sơn do diện tích bãi đổ hạn chế, taluy cao dễ gây sạt lở, trong khi rác sinh hoạt vẫn được tiếp nhận [5]. Hộc rác số 7 lúc này đã hoàn thành với sức chứa khoảng 640.000 tấn nhưng vẫn chờ hoàn tất các thủ tục pháp lý [5]. Đến ngày 28/5/2026, theo Báo Dân Việt, UBND thành phố Đà Nẵng ban hành thông báo kết luận thống nhất chủ trương duy trì hộc rác số 6 và cho phép tạm thời vận hành hộc số 7 khi hộc số 6 hết khả năng tiếp nhận nhằm duy trì an ninh rác thải [6].

Đời sống cư dân khu vực phụ cận

Tình trạng mùi hôi thối và nước rỉ rác qua nhiều năm đã ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân phường Hòa Khánh Nam [1]. Người dân địa phương cho biết mùi hôi khó chịu nhất từ khoảng 18 giờ đến 2 giờ sáng hôm sau, nhà nào cũng đóng cửa kín [1]. Nước rỉ rác khi mưa lớn cũng gây tràn cống rãnh vào đường giao thông dân sinh [1]. Tính đến năm 2019, người dân sống quanh bãi rác đã có trên dưới 20 lần tổ chức chặn các xe chở rác [1]. Theo một người dân, thành phố có hỗ trợ bảo hiểm y tế cho người sống quanh bãi rác và gần đây hỗ trợ mỗi hộ 2 khối nước [1].

Tại buổi đối thoại ngày 6/7/2019, đến trưa gần 300 người dân vẫn chưa rời đi [2]. Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường Tô Văn Hùng nêu định hướng phát triển khu công nghiệp xử lý rác thải với nhà máy đốt rác phát điện, dự kiến giải tỏa các hộ dân trong bán kính 500 m và chuyển đổi nghề cho 300 người nhặt rác [2]. Đa số người dân tham dự đã từ chối dự án vì trước đó từng nhận nhiều lời hứa về việc đóng cửa, di dời bãi rác vào năm 2020 hoặc chậm nhất năm 2022 [2]. Đại diện người dân là bà Nguyễn Thị Lệ Thanh nêu quan điểm cộng đồng đã mệt mỏi sau thời gian dài sống cạnh bãi rác và mong muốn có môi trường không khí trong lành [2]. Phó Chủ tịch UBND thành phố Đặng Việt Dũng cho biết nếu không có sự đồng thuận của người dân thì không thể đầu tư thêm nhà máy xử lý rác tại đây [2].

Tra cứu liên quan

Điều còn chưa rõ

  • Lịch sử hình thành khu vực bãi rác trước mốc vận hành năm 2007, dù cư dân có nhắc tới khoảng thời gian “30 năm” trong buổi đối thoại năm 2019 [CẦN KIỂM CHỨNG].
  • Thời điểm hộc rác số 7 hoàn tất đầy đủ thủ tục để chuyển từ vận hành tạm thời sang vận hành chính thức sau tháng 5/2026 [CẦN KIỂM CHỨNG].
  • Tiến độ và phương án xử lý tiếp theo đối với hai dự án nhà máy xử lý rác sinh hoạt (1.000 tấn/ngày) và nhà máy đốt rác phát điện (650 tấn/ngày) sau thời điểm tháng 6/2024 [CẦN KIỂM CHỨNG].

Cập nhật: tháng 10/2026

Nguồn tham khảo

  1. Nhà Đầu tư, “Nỗi ám ảnh của người dân sống cạnh bãi rác Khánh Sơn – Đà Nẵng”, 25/06/2019, https://nhadautu.vn/noi-am-anh-cua-nguoi-dan-song-canh-bai-rac-khanh-son–da-nang-d24483.html, truy cập 31/10/2026.
  2. Tuổi Trẻ, “30 năm ‘ăn rác’ quá mỏi mệt, dân cần được hít thở, không cần lời hứa”, 06/07/2019, https://tuoitre.vn/30-nam-an-rac-qua-moi-met-dan-can-duoc-hit-tho-khong-can-loi-hua-20190706152406558.htm, truy cập 31/10/2026.
  3. Báo Sài Gòn Giải Phóng, “Chủ đầu tư dự án nâng cấp bãi rác Khánh Sơn bị phạt 200 triệu đồng”, 17/03/2022, https://www.sggp.org.vn/chu-dau-tu-du-an-nang-cap-bai-rac-khanh-son-bi-phat-200-trieu-dong-post630210.html, truy cập 31/10/2026.
  4. Tuổi Trẻ, “Dự án trên giấy, Đà Nẵng triền miên lo đầy bãi chôn lấp rác”, 19/06/2024, https://tuoitre.vn/2-du-an-xu-ly-rac-khanh-son-con-nam-tren-giay-da-nang-van-lo-day-bai-chon-lap-rac-nam-sau-20240619145948871.htm, truy cập 31/10/2026.
  5. Dân Việt, “Đà Nẵng dừng nhận bùn thải, chờ “giải cứu” bằng hộc rác mới”, 18/04/2026, https://etime.danviet.vn/da-nang-dung-nhan-bun-thai-cho-giai-cuu-bang-hoc-rac-moi-d1419582.html, truy cập 31/10/2026.
  6. Dân Việt, “Đà Nẵng tính mở hộc chôn lấp số 7 ở Khánh Sơn để tránh khủng hoảng rác thải”, 28/05/2026, https://danviet.vn/da-nang-tinh-mo-hoc-chon-lap-so-7-o-khanh-son-de-tranh-khung-hoang-rac-thai-d1430306.html, truy cập 31/10/2026.