Căn cứ Khu I Hòa Vang trong bài giới thiệu của Báo Văn Hóa không phải một điểm đóng quân đơn lẻ, mà gắn với vùng núi trải từ phía nam đèo Hải Vân đến Bà Nà [1]. Nguồn ghi căn cứ hình thành tháng 10/1967, có hậu cứ dưới chân Hòn Quắp ở xã Hòa Bắc cũ [1].
Một vùng căn cứ ở cánh bắc
Theo Báo Văn Hóa, căn cứ là nơi chỉ đạo phong trào cách mạng cánh bắc Hòa Vang trong kháng chiến chống Mỹ [1]. Phần phạm vi phía Bà Nà được bài báo định vị bằng xã Hòa Ninh, huyện Hòa Vang cũ [1]. Cần phân biệt phạm vi hoạt động rộng ấy với vị trí cụ thể của công trình tưởng niệm được sửa chữa sau này.
Nguồn đặt thời gian hoạt động của căn cứ từ khi hình thành đến ngày 29/3/1975 [1]. Có thể đọc thêm mốc kết thúc chiến tranh tại địa phương trong bài giải phóng Đà Nẵng ngày 29/3/1975.
Các cơ quan và đơn vị đóng trú
Bài báo liệt kê chín cơ quan, đơn vị đóng trú thường xuyên: Quận ủy Quận II, Quận đội Quận II, Đội đặc công Quận II, Tiểu đoàn đặc công 489 Quảng Đà, đơn vị K700, Tiểu đoàn Công binh Hải Vân, Tiểu đoàn đặc công nước 471, Đại đội đặc công nước H29 và Đại đội 31 đặc công [1]. Trong danh sách này, Tiểu đoàn 489 còn được ghi là Tiểu đoàn 89 Quảng Đà [1].
Ngoài lực lượng thường xuyên, nguồn nêu các bộ phận đóng quân theo chiến dịch: bộ phận Trung đoàn pháo binh 575, Trung đoàn bộ binh Mặt trận 44 và bộ phận hậu cần Sư đoàn chủ lực Quân khu Trị – Thiên – Huế [1]. Cách chia của bài báo giúp tách lực lượng hiện diện lâu dài với lực lượng sử dụng địa bàn trong từng chiến dịch.
Việc sửa chữa và xếp hạng
Năm 2024, chính quyền quận Liên Chiểu cũ đầu tư dự án nâng cấp, sửa chữa khu di tích với tổng mức hơn 10 tỷ đồng từ ngân sách địa phương [1]. Bài đăng ngày 1/5/2025 thông tin lễ khánh thành và đón bằng xếp hạng đã được tổ chức, đồng thời dẫn Quyết định 1359/QĐ-UBND ngày 26/4/2025 [1].
Nguồn nêu mục đích của dự án là lưu giữ dấu tích lịch sử và phục vụ giáo dục truyền thống [1]. Bài chưa mô tả riêng từng hạng mục, nên không thể từ thông tin tổng mức đầu tư suy ra quy mô trưng bày hay mức độ phục dựng.
Tra cứu liên quan
- Địa hình: đèo Hải Vân, Bà Nà.
- Địa danh lịch sử: tên gọi Hòa Vang.
Điều còn chưa rõ
- Địa chỉ chính xác của công trình khánh thành và ranh giới từng điểm di tích chưa có trong nguồn [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Cần đối chiếu nguyên bản quyết định xếp hạng và hồ sơ dự án để xác nhận tên, phạm vi bảo vệ, các hạng mục sửa chữa [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Báo Văn Hóa, “Căn cứ khu I Hòa Vang được công nhận Di tích cấp thành phố”, 1/5/2025, https://baovanhoa.vn/van-hoa/can-cu-khu-i-hoa-vang-duoc-cong-nhan-di-tich-cap-thanh-pho-130367.html, truy cập 23/10/2026.
