Văn hoá

Lễ hội sâm Ngọc Linh: ngày hội dược liệu ở Nam Trà My

Vịnh biển và thành phố Đà Nẵng nhìn từ núi Sơn Trà
Vịnh biển và thành phố Đà Nẵng nhìn từ núi Sơn Trà. Ảnh minh hoạ: Christophe95, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Lễ hội sâm Ngọc Linh là sự kiện định kỳ diễn ra vào đầu tháng 8 tại vùng núi huyện Nam Trà My cũ, nay thuộc xã Nam Trà My của thành phố Đà Nẵng [1][2]. Sự kiện được tổ chức nhằm quảng bá sâm Ngọc Linh, tôn vinh người trồng cây dược liệu và giới thiệu nét văn hóa của đồng bào các dân tộc bản địa [1][2]. Dưới chân núi Ngọc Linh, hoạt động lễ hội kết nối phiên chợ mua bán dược liệu với các nghi thức truyền thống và không gian sinh hoạt cộng đồng [1][2].

Các kỳ tổ chức và cấp hành chính

Theo bài báo đăng ngày 30/7/2024 trên Báo Nhân Dân, Lễ hội sâm Ngọc Linh lần thứ 6 do UBND huyện Nam Trà My của tỉnh Quảng Nam cũ đứng ra tổ chức [1]. Sự kiện lần thứ 6 mang chủ đề “Ngọc Linh – Mãi mãi tự hào”, diễn ra trong 3 ngày từ ngày 1 đến ngày 3/8 tại thôn 1, xã Trà Mai cũ (nay là thôn 1, xã Nam Trà My) [1].

Sau khi Quảng Nam hợp nhất vào Đà Nẵng và giải thể cấp huyện từ ngày 1/7/2025, việc tổ chức Lễ hội sâm Ngọc Linh lần thứ VII năm 2025 được chuyển giao cho chính quyền cấp cơ sở đảm nhiệm [2]. Theo kế hoạch do Báo Đà Nẵng đưa tin ngày 11/7/2025, UBND xã Nam Trà My là đơn vị chủ trì, phối hợp cùng UBND các xã Trà Linh, Trà Tập, Trà Vân và Trà Leng tổ chức [2]. Kỳ lễ hội năm 2025 lấy chủ đề “Ngọc Linh – Kỷ nguyên vươn mình”, diễn ra từ ngày 1 đến ngày 3/8/2025 tại Trung tâm tổ chức sự kiện sâm Ngọc Linh [2]. Theo thông báo của chính quyền địa phương, lễ hội nhằm tôn vinh giá trị cây sâm, thúc đẩy tiêu thụ nông sản, phát triển du lịch và kinh tế miền núi [2].

Nghi lễ cúng thần sâm và không gian truyền thống

Tại kỳ lễ hội lần thứ 6, đồng bào Xơ Đăng ở xã Trà Linh cũ đã thực hiện nghi thức cúng thần sâm để tạ ơn đất trời [1]. Đến kỳ lễ hội năm 2025, kế hoạch tổ chức tiếp tục bố trí lễ rước biểu tượng sâm Ngọc Linh từ khu đền thờ Thần Sâm tại xã Trà Linh về trung tâm sự kiện ở thôn 1 vào ngày 1/8 [2]. Chương trình khai mạc tối 1/8/2025 theo kế hoạch gồm lễ khai mạc, trình diễn nghi thức rước Thần Sâm, biểu diễn nghệ thuật, bắn pháo hoa tầm thấp và truyền hình trực tiếp trên sóng đài địa phương cùng mạng xã hội [2].

Bên cạnh phần lễ, ban tổ chức còn triển khai các hội thi gắn với tập tục của cư dân vùng Trường Sơn [1]. Tại kỳ lễ thứ 6, địa phương tổ chức hội thi trình diễn cây nêu [1]. Cũng trong dịp này, chính quyền đã công bố biểu trưng của huyện Nam Trà My cũ và công bố quyết định công nhận di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với tri thức dân gian về khai thác, trồng và chế biến sâm Ngọc Linh tại địa phương [1]. Không gian lễ hội còn có các trò chơi dân gian có thưởng và thi gian hàng ẩm thực miền núi [1][2].

Phiên chợ dược liệu và hội thi củ sâm

Hoạt động thương mại trung tâm của lễ hội là phiên chợ sâm Ngọc Linh và dược liệu miền núi [1][2]. Tại địa bàn, phiên chợ sâm vốn được tổ chức định kỳ hằng tháng để phục vụ nhu cầu tham quan và mua bán [1]. Đến dịp lễ hội năm 2025, ban tổ chức dự kiến bố trí không gian trưng bày gồm 50 gian hàng giới thiệu củ sâm, dược liệu, sản phẩm OCOP và sản phẩm làng nghề truyền thống [2]. Các củ sâm đưa vào phiên chợ đều phải trải qua quy trình kiểm định chất lượng trước khi mở bán [2].

Một nội dung quan trọng khác là hội thi sâm Ngọc Linh và sàn đấu giá [1][2]. Theo quy chế ở kỳ lễ thứ 6, sâm tham gia dự thi phải trồng tại các chốt trên địa bàn Nam Trà My, có độ tuổi từ 5 năm trở lên và có giấy xác nhận nguồn gốc của Chủ tịch UBND xã [1]. Hội thi tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân trồng sâm gặp gỡ, trao đổi kinh nghiệm bảo tồn và phát triển cây giống [1]. Những tác phẩm sâm đạt giải sau đó được đưa ra đấu giá [1]. Đến năm 2025, hội thi tiếp tục quy tụ hộ trồng sâm, hợp tác xã, doanh nghiệp và người có uy tín tham gia phần thi nhận diện sâm theo độ tuổi, kết hợp sàn đấu giá củ sâm đoạt giải nhằm gây quỹ xây nhà tình nghĩa và xóa nhà tạm ở địa phương [2].

Vùng trồng và định hướng bảo tồn

Lễ hội sâm gắn liền với việc mở rộng diện tích và quản lý cây trồng dưới tán rừng vùng cao [1][2]. Theo bài báo năm 2024, sâm Ngọc Linh đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt là sản phẩm Quốc gia, phân bố tự nhiên ở Quảng Nam cũ và Kon Tum [1]. Tính đến tháng 7/2024, địa bàn huyện Nam Trà My cũ đã cho thuê môi trường rừng trồng sâm dưới tán rừng cho 41 nhóm hộ (gồm 513 hộ) với diện tích 469,96 ha, cùng 19 tổ chức và doanh nghiệp thuê 364,52 ha [1].

Giá trị kinh tế của cây sâm theo bài báo đã tăng lên mức cao: cây giống loại 1 năm tuổi từ 50.000 đồng mỗi cây tăng lên 300.000 đồng mỗi cây; giá sâm các loại bình quân đạt 50 – 75 triệu đồng mỗi kilôgam [1]. Củ loại đặc biệt cỡ 2 lạng tăng từ 150 – 200 triệu đồng mỗi kilôgam lên 400 – 450 triệu đồng mỗi kilôgam [1]. Mỗi hecta trồng sâm sau 5 năm theo bài báo có thể mang lại nguồn thu từ 30 đến 50 tỷ đồng [1]. Đến năm 2030, địa phương đặt mục tiêu mở rộng diện tích trồng sâm lên khoảng 8.400 ha, cấp mã số vùng trồng cho toàn bộ diện tích và phấn đấu sản lượng khai thác đạt khoảng 75 tấn mỗi năm [1]. Nhằm gắn sản xuất với hoạt động quảng bá, kế hoạch lễ hội năm 2025 bố trí thêm tour trải nghiệm từ ngày 31/7 đến ngày 3/8 tại xã Trà Linh để khách tham quan tìm hiểu vùng trồng sâm và đời sống bản địa [2].

Tra cứu liên quan

Điều còn chưa rõ

  • Năm khởi đầu của kỳ Lễ hội sâm Ngọc Linh lần thứ nhất không được nêu trong hai nguồn đã đọc [CẦN KIỂM CHỨNG].
  • Bài báo năm 2024 không ghi rõ năm diễn ra Lễ hội sâm Ngọc Linh lần thứ 6 trong câu chữ (chỉ nêu diễn ra trong 3 ngày 1 – 3/8 vào thời điểm bài báo xuất bản ngày 30/7/2024) [CẦN KIỂM CHỨNG].
  • Các nội dung về Lễ hội lần thứ VII năm 2025 được ghi nhận theo văn bản kế hoạch tổ chức của xã Nam Trà My; số liệu thực tế về lượng khách và kết quả giao dịch sau kỳ lễ không có trong nguồn [CẦN KIỂM CHỨNG].

Cập nhật: tháng 10/2026

Nguồn tham khảo

  1. Báo Nhân Dân, “Quảng Nam tổ chức Lễ hội Sâm Ngọc Linh lần thứ 6”, 30/07/2024, https://nhandan.vn/quang-nam-to-chuc-le-hoi-sam-ngoc-linh-lan-thu-6-post821741.html, truy cập 23/10/2026.
  2. Báo Đà Nẵng, “Lễ hội Sâm Ngọc Linh lần thứ VII – năm 2025 sẽ diễn ra từ ngày 1 – 3/8”, 11/07/2025, https://baodanang.vn/le-hoi-sam-ngoc-linh-lan-thu-vii-nam-2025-se-dien-ra-tu-ngay-1-3-8-3265478.html, truy cập 23/10/2026.