Năm 1825, vua Minh Mạng đi tuần phương nam và ghé phố Hội An. Ông thưởng cho đền Thiên Phi 100 lạng bạc, và cho đền Quan Công 300 lạng. Chuyện này không phải lời truyền: nó được chép trong Đại Nam nhất thống chí, bộ địa chí của triều Nguyễn [1].
Công trình sớm nhất của người Hoa ở Hội An
Trong các miếu và hội quán của người Hoa còn lại ở Hội An, miếu Quan Công được lập sớm nhất, từ nửa cuối thế kỷ 17. Năm hội quán đều muộn hơn, thuộc thế kỷ 18 và 19 [1].
Miếu do người làng Minh Hương dựng [1]. Minh Hương là làng của những người Hoa được chúa Nguyễn Phúc Lan cho nhập tịch Đại Việt, lập trong khoảng 1645–1653 [1].
Quan Công
Vị được thờ là Quan Vũ, nhân vật có thật thời Tam quốc ở Trung Hoa, thế kỷ 3. Người Hoa tôn ông làm thánh, gọi là Quan Thánh Đế Quân, và coi ông là một tấm gương sáng về lòng trung nghĩa [1].
Sách sử chép gì
Đại Nam nhất thống chí tả đền Quan Công ở phố Hội An là “quy chế lộng lẫy”, do người Minh Hương xây. Năm Minh Mạng thứ sáu, vua đi tuần phương nam, xa giá qua đền và ban 300 lạng bạc [1].
Miếu cũng là một trong những nơi làm lễ dịp Tết Nguyên tiêu. Lễ vía Quan Thánh, cùng với lễ vía Thiên Hậu, là hai lễ lớn nhất của người Hoa ở Hội An và còn được giữ đến nay, dù nhiều nghi thức đã giản lược [1].
Ít người biết
- Miếu Quan Công được vua thưởng gấp ba lần đền Thiên Phi [1].
- Tên chữ của miếu là Trừng Hán cung [1].
- Các miếu và hội quán trên đường Trần Phú đều nằm bên dãy số chẵn, tức phía bắc con đường [1].
Đến tận nơi
Miếu ở số 24 Trần Phú, cùng con đường với các hội quán; đi bộ dọc đường này sẽ tới Chùa Cầu. Đây là nơi thờ tự; nên giữ yên lặng.
Nguồn tham khảo
- Võ Thị Ánh Tuyết, Đào Vĩnh Hợp, “Miếu và hội quán của người Hoa trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của cư dân Hội An (Quảng Nam) xưa và nay”, Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Khoa học Xã hội và Nhân văn, 3(4), tr. 182–190, https://stdjssh.scienceandtechnology.com.vn/index.php/stdjssh/article/download/529/909, truy cập 11/10/2026.