Năm 2012, kiểm lâm Liên Chiểu nghe một tiếng nổ lớn ở tiểu khu 11 rừng đặc dụng Nam Hải Vân, rồi lửa bùng lên; hạt trưởng cho rằng có thể một quả bom còn sót đã nổ vì nắng nóng [4]. Khu rừng ấy nằm ở sườn nam dãy Hải Vân, nay được gọi là Khu bảo vệ cảnh quan Nam Hải Vân, rộng 3.397,3 ha [1].
Vị trí
Dãy Hải Vân có nhiều đỉnh cao trên 1.000 m, cao nhất 1.450 m [1]. Con đường đèo Hải Vân chạy ở độ cao 500 m, một bên là rừng nhiệt đới thường xanh, một bên là biển [1].
Tài liệu những năm 2008 – 2012 gọi khu này là rừng đặc dụng Nam Hải Vân và ghi địa bàn phường Hòa Hiệp Bắc, quận Liên Chiểu (trước 7/2025) [2][3][4]. Bài của Báo Nhân Dân cho biết rừng ở xã Hòa Bắc, huyện Hòa Vang (trước 7/2025) cũng nằm trong cảnh quan Nam Hải Vân [1]. Tiểu khu 4A của khu rừng giáp ranh huyện Phú Lộc, tỉnh Thừa Thiên Huế (trước 7/2025) [3]; chuyện ranh giới hai bên xem bài ranh giới trên đèo Hải Vân.
Quy hoạch bảo tồn
Quyết định 3410/QĐ-UBND ngày 14/9/2020 của UBND TP Đà Nẵng phê duyệt Đề án bảo tồn đa dạng sinh học thành phố đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 [1]. Đề án đặt mục tiêu đến năm 2025 kiện toàn công tác quản lý ở các khu hiện có là Bà Nà – Núi Chúa, Sơn Trà và Nam Hải Vân; đến năm 2045 đề xuất nâng hạng Khu bảo vệ cảnh quan Nam Hải Vân thành khu dự trữ thiên nhiên [1].
Các loài được ghi nhận
Theo Báo Nhân Dân, thú đáng chú ý ở Nam Hải Vân là voọc chà vá chân nâu, sóc vằn lưng và sóc chân vàng [1]. Chim có 21 loài, trong đó có diều hoa Miến Điện, chim nghệ ngực vàng, bồng chanh, bìm bịp lớn và trảu ngực nâu [1]. Nguồn còn ghi 4 loài ếch nhái, 27 loài giun đất và 24 loài mối [1]. Thực vật bậc cao được nêu tên gồm cây thuốc thượng, thị Đà Nẵng và lá gấm [1].
Ở Hòa Bắc, Giáo sư Holger Jäckle (Đức) nhận xét rừng trồng là đơn loài [1]. Ông Bùi Văn Siêng, 73 tuổi, ở thôn Giàn Bí, nhớ hồi trẻ rừng già ở sông Nam, sông Bắc còn có từng đàn voọc chà vá chân nâu [1].
Chống phá rừng năm 2008
Ngày 27/10/2008, UBND quận Liên Chiểu (trước 7/2025) ra Quyết định 97/QĐ-UBND lập ban chỉ đạo xử lý khai thác, vận chuyển, mua bán lâm sản trái phép, trước tình trạng phá rừng đặc dụng Nam Hải Vân [2].
Sáng 28/10/2008, lực lượng 65 người lập chốt tại ga Hải Vân Nam, trạm Kim Liên 1, trạm Suối Cái, cầu Nam Ô và truy quét trong rừng [2]. Trong đợt cao điểm 45 ngày, quận chỉ đạo đề xuất thu hồi 7 giấy phép kinh doanh hàng mộc hoạt động sai mục đích và cắt điện các cơ sở cưa xẻ gỗ [2].
Hai vụ cháy năm 2011 và 2012
Tháng 7/2011, đám cháy bắt đầu từ rừng trồng của huyện Phú Lộc, giữa hầm số 2 và số 3 của đường sắt qua đèo, rồi theo gió lan sang tiểu khu 4A rừng đặc dụng Nam Hải Vân [3]. Đến cuối chiều, đám cháy mới cơ bản được dập tắt [3]. Theo Hạt Kiểm lâm Liên Chiểu, tiểu khu 4A có 1.700 ha rừng, khu vực xảy ra cháy khoảng 1.000 ha [3].
Vụ cháy năm 2012 bắt đầu lúc 14 giờ ngày 2/5 và được khống chế lúc 2 giờ ngày 3/5 [4]. Theo ông Phan Tiến Dũng, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Liên Chiểu, khoảng trên dưới 150 ha thực bì và cây bụi bị cháy [4]. Một chiến sĩ Trung đoàn 971 bị gãy tay khi chữa cháy [4].
Tra cứu liên quan
Điều còn chưa rõ
- Số và ngày văn bản thành lập rừng đặc dụng Nam Hải Vân: các nguồn đã tải không nêu [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Ngày đăng bài “Kỳ vĩ Nam Hải Vân” của Báo Nhân Dân: trang hiển thị 25/10/2024 [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Diện tích bị cháy năm 2011: tiêu đề bài Báo Pháp luật Việt Nam ghi “gần chục ha”, thân bài ghi “hàng chục ha” [3] [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Nguyên nhân vụ cháy năm 2012: giả thuyết bom sót chỉ là nhận định của hạt trưởng kiểm lâm lúc đó [4] [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 11/2026
Nguồn tham khảo
- Báo Nhân Dân, “Kỳ vĩ Nam Hải Vân”, 25/10/2024, https://nhandan.vn/ky-vi-nam-hai-van-post838520.html, truy cập 04/11/2026.
- Báo Pháp luật Việt Nam, “Kiên quyết chặn đứng nạn phá rừng Nam Hải Vân”, 29/10/2008, https://baophapluat.vn/kien-quyet-chan-dung-nan-pha-rung-nam-hai-van-post76407.html, truy cập 04/11/2026.
- Báo Pháp luật Việt Nam, “Cháy gần chục ha rừng đặc dụng Nam Hải Vân”, 08/07/2011, https://baophapluat.vn/chay-gan-chuc-ha-rung-dac-dung-nam-hai-van-post80779.html, truy cập 04/11/2026.
- Báo Tuổi Trẻ, “Khống chế đám cháy rừng Nam Hải Vân”, 03/05/2012, https://tuoitre.vn/khong-che-dam-chay-rung-nam-hai-van-490056.htm, truy cập 04/11/2026.
