Cây pơ mu lớn nhất rừng Tây Giang có thân gần 3 m đường kính và cao khoảng 22 m [1]. Nó đứng giữa hơn một nghìn cây cùng loài, trên một ngọn núi mà người Cơ Tu đã giữ qua nhiều thế kỷ.
Rừng trên núi Zi’lieng
Pơ mu là loài cây lá kim gỗ thơm của núi cao. Ở Tây Giang, hơn 1.200 cây mọc trên địa bàn hai xã A Xan và Tr’Hy; những cây già nhất nằm trên núi Zi’lieng, ở độ cao khoảng 1.500 m [1].
Theo Việt Nam News, rừng đã có hơn một nghìn năm [1].
Hai đợt công nhận
Năm 2015, 725 cây pơ mu ở đây được công nhận là Cây Di sản Việt Nam. Năm 2018, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận thêm 400 cây [1].
Huyện dành 400 ha quanh hai quần thể cây di sản làm vùng bảo vệ nghiêm ngặt [1]. Cùng ở A Xan còn hai cây đa hơn 700 năm tuổi, cũng là cây di sản từ năm 2015 [1].
Người Cơ Tu giữ rừng
Rừng còn đến hôm nay vì người sở tại không chặt. Người Cơ Tu đã sống ở vùng này rất lâu đời và gìn giữ những cây pơ mu qua nhiều thế kỷ [1]. Ngôi nhà chung của họ là nhà gươl.
Điều còn chưa rõ
Diện tích rừng được ghi khác nhau trên báo, 240 ha, 250 ha hay 450 ha; tổng số cây cũng dao động từ hơn 1.200 đến hơn 2.000. Bài này dùng số của Việt Nam News. Tuổi “hơn một nghìn năm” là của khu rừng, không phải kết quả đo tuổi từng cây.
Ít người biết
- Tổng số cây pơ mu được công nhận di sản ở Tây Giang là 1.125 [1].
- Cây di sản đầu tiên của Đà Nẵng cũ, cây đa Sơn Trà, được vinh danh năm 2014, một năm trước rừng pơ mu.
- Hai cây đa cổ ở A Xan đã hơn 700 năm tuổi [1].
Đến tận nơi
Tây Giang là vùng núi xa trung tâm; nên đi cùng người địa phương. Đây là rừng được bảo vệ nghiêm ngặt: không khắc, không bẻ, không đốt lửa.
Nguồn tham khảo
- Việt Nam News, “Precious trees recognised as heritage”, 9/8/2018, https://vietnamnews.vn/life-style/463427/precious-trees-recognised-as-heritage.html, truy cập 11/10/2026.