Vũ Đức Sao Biển là nhạc sĩ, nhà báo và tác giả biên khảo, sáng tác ca khúc “Thu hát cho người” cùng nhiều nhạc phẩm mang âm hưởng Nam Bộ [1][2][3]. Quê gốc của ông ở xã Duy Vinh, huyện Duy Xuyên (trước 7/2025; nay thuộc [xã Nam Phước](/xa-nam-phuoc/)) và sinh ra tại [Tam Kỳ](/tam-ky/) thuộc tỉnh Quảng Nam trước đây, nay là thành phố Đà Nẵng [1][4].
Xuất thân và quá trình dạy học, làm báo
Vũ Đức Sao Biển tên thật là Võ Hợi, sinh tại Tam Kỳ, nguyên quán ở xã Duy Vinh, huyện Duy Xuyên (trước 7/2025 thuộc tỉnh Quảng Nam, nay thuộc [xã Nam Phước](/xa-nam-phuoc/), thành phố Đà Nẵng) [1][4]. Năm 18 tuổi, ông vào Sài Gòn theo học ban Việt – Hán tại Đại học Sư phạm và ban Triết học phương Đông tại Đại học Văn khoa [4]. Sau khi tốt nghiệp vào tháng 10/1970, ông về Bạc Liêu dạy các môn văn và triết học bậc trung học tại Trường Công lập Bạc Liêu cho đến năm 1975 [1][4].
Sau năm 1975, ông chuyển về Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục công tác giảng dạy, có thời gian làm việc tại Phòng Giáo dục huyện Nhà Bè [4]. Song song với nghề dạy học, ông bắt đầu viết báo và cộng tác với các báo như Tuổi Trẻ Cười, Thanh Niên, Báo Công an Thành phố Hồ Chí Minh, Báo Pháp luật Thành phố Hồ Chí Minh, tạp chí Kiến Thức Ngày Nay [1][4]. Năm 2009, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Thành phố Hồ Chí Minh mời ông thỉnh giảng hai môn học Tạp văn và tiểu phẩm, Tường thuật chuyên ngành văn hóa – nghệ thuật cho sinh viên Khoa Báo chí – Truyền thông [4]. Ông là hội viên của Hội Nhạc sĩ Việt Nam và Hội Nhà báo Việt Nam [4].
Sự nghiệp sáng tác âm nhạc
Trong suốt cuộc đời sáng tác, ông để lại hơn 300 ca khúc [3]. Ở độ tuổi đôi mươi, ông hoàn thành hai bản nhạc là “Thu hát cho người” (sáng tác năm 1968 giữa đồi sim tím) và “Chiều mơ” [1][3].
Mặc dù xuất thân từ xứ Quảng, khoảng 10 năm sau mốc 1975, ông trở lại Bạc Liêu và bắt đầu chuỗi sáng tác về vùng đất phương Nam [1][4]. Các tác phẩm viết về Nam Bộ của ông gồm có: “Điệu buồn phương Nam” (sáng tác năm 1994, khai thác thang âm ngũ cung), “Đau xót lý chim quyên” (sáng tác năm 1994, đưa câu ca dao dân gian vào bài hát), “Đêm Gành Hào nghe điệu hoài lang” (lấy cảm hứng từ một đêm nghe đài radio phát điệu Dạ cổ hoài lang trên sông ở Bạc Liêu), “Trở lại Bạc Liêu”, “Trên sóng Cửu Long”, “Trên đồi xưa”, “Tình ca phương Nam” và “Mẹ Cửu Long” (viết năm 2001 sau chuyến đi miền Tây nghe chuyện mẹ cứu con trong mùa lũ) [1][2][3][4].
Năm 1999, ông thực hiện công việc phục dựng bản “Dạ cổ hoài lang” [4]. Đến năm 2013, ông cùng ba nhà báo Anh Đức, Liêu Phúc Minh và Tố Loan hoàn thành việc dịch văn bản tác phẩm này sang ba ngôn ngữ Anh, Pháp và Quan Thoại [4].
Năm 2007, ông được tặng danh hiệu Nhạc sĩ có tác phẩm để đời thế kỷ 20 [1]. Tháng 8/2018, chương trình Sol Vàng vinh danh ông nhân dịp ca khúc “Thu hát cho người” tròn 50 năm ngày ra đời (1968 – 2018) [1][2][4].
Tác phẩm văn học, báo chí và những năm cuối đời
Bên cạnh âm nhạc, Vũ Đức Sao Biển còn sáng tác thơ ca từ trước năm 1975 với các bài thơ như “Mẹ và con”, “Thơ tháng hai”, “Chiếc xe đạp cũ qua Sài Gòn”, cùng các bài thơ chữ Hán như “Tặng nội”, “Nam ai” [1].
Ở mảng sách và báo chí, ông để lại hơn 2.000 bài báo cùng khoảng 50 đầu sách các loại gồm biên khảo, tiểu thuyết, tiểu phẩm trào phúng, bút ký, hồi ký và phiếm luận [1][3][4]. Nhà xuất bản Trẻ đã ấn hành 48 đầu sách của ông [1]. Một số cuốn sách của ông gồm: “Quảng Nam hay cãi” (2010), “Hai tuồng hát bội” (2010), “Kim Dung giữa đời tôi” (2010), “Phía sau mặt báo” (2011), “Sông lạc đường về” (2012), “Sim và Âm vang cố quận” (sách biên khảo về thi sĩ Bùi Giáng in hơn 10.000 bản) [1][2]. Dưới các bút danh Đồ Bì, Đinh Ba, Mạc Đại, Thầy Cãi, Đinh Mười Hai, ông viết nhiều bài khảo luận và trào phúng, trong đó có loạt bài phân tích tính cách hay cãi và phong vị văn hóa của người dân quê hương Quảng Nam [1][2][4].
Sau hai năm điều trị bệnh ung thư vòm họng, ông qua đời vào lúc 23 giờ 25 phút ngày 6/5/2020 tại nhà riêng ở Thành phố Hồ Chí Minh [1][2][4]. Linh cữu của ông được đưa đi an táng tại Hoa viên Nghĩa trang Bình Dương vào ngày 10/5/2020 [2][4].
Tra cứu liên quan
- Nhân vật cùng quê: [danh nhân xứ Quảng](/danh-nhan-xu-quang/)
- Địa phương quê quán: [xã Nam Phước](/xa-nam-phuoc/), [xã Duy Xuyên](/xa-duy-xuyen/), [Tam Kỳ](/tam-ky/)
- Tra cứu địa giới hành chính: [bảng tra phường, xã mới của Đà Nẵng: tên cũ → tên mới](/bang-tra-phuong-xa-da-nang/), [quận huyện cũ thuộc phường xã nào](/quan-huyen-cu-thuoc-phuong-xa-nao/)
Điều còn chưa rõ
- Năm sinh và tuổi thọ: Báo Người Lao Động ghi ông sinh ngày 12/2/1947 [2]; Báo Đà Nẵng ghi sinh năm 1947 (có nơi ghi 1948) và thọ 74 tuổi khi mất năm 2020 [1]; Báo Sài Gòn Giải Phóng ghi sinh năm 1948 và hưởng thọ 73 tuổi [4] [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Tổng số lượng đầu sách: Báo Đà Nẵng ghi Nhà xuất bản Trẻ đã xuất bản 48 đầu sách của ông [1]; Báo Thanh Niên ghi toàn bộ sự nghiệp để lại 50 quyển sách [3] [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 11/2026
Nguồn tham khảo
- Báo Đà Nẵng, “Thương tiếc Vũ Đức Sao Biển”, 08/05/2020, https://baodanang.vn/thuong-tiec-vu-duc-sao-bien-3287568.html, truy cập 06/11/2026.
- Báo Người Lao Động, “Vĩnh biệt nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển”, 07/05/2020, https://tuoitre.vn/nld/van-nghe/vinh-biet-nhac-si-vu-duc-sao-bien-20200507054723879.htm, truy cập 06/11/2026.
- Báo Thanh Niên, “Những ca khúc gắn liền với tên tuổi nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển”, 08/05/2020, https://thanhnien.vn/nhung-ca-khuc-gan-lien-voi-ten-tuoi-nhac-si-vu-duc-sao-bien-185953597.htm, truy cập 06/11/2026.
- Báo Sài Gòn Giải Phóng, “Nhạc sĩ, nhà báo Vũ Đức Sao Biển qua đời”, 07/05/2020, https://www.sggp.org.vn/nhac-si-nha-bao-vu-duc-sao-bien-qua-doi-post555100.html, truy cập 06/11/2026.
