Cẩm Kim được biết đến với nghề mộc Kim Bồng, nhưng hồ sơ di tích địa phương còn ghi lại một lớp lịch sử khác: hoạt động cách mạng và các địa điểm gắn với đấu tranh trong thế kỷ 20 [1]. Bài nghiên cứu nhìn hệ thống di tích như một phần lịch sử làng, không tách khỏi sinh kế và vị trí của vùng đất.
Kim Bồng và Cẩm Kim
Theo bài nghiên cứu của Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An, Cẩm Kim nằm ở bờ nam hạ lưu sông Thu Bồn. Vùng quê này có nghề mộc truyền thống, cùng nghề nề và buôn bán ghe bầu được bài viết nhắc đến [1]. Nguồn mô tả làng Kim Bồng trước đây hình thành khoảng 500 năm [1]. Đây là niên đại khái quát do bài báo nêu, không phải ngày thành lập làng chính xác.
Một hậu cứ ở phía tây nam Hội An
Bài viết cho biết đảng viên và nhân dân Cẩm Kim tham gia phong trào cách mạng Tiền khởi nghĩa. Trong kháng chiến chống Pháp, địa phương được mô tả là một hậu cứ và có vai trò bảo vệ hành lang phía tây nam Hội An [1]. Đến thời kháng chiến chống Mỹ, Cẩm Kim được bài báo nhắc là đơn vị Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân [1].
Hồ sơ giới thiệu các di tích cách mạng như dấu tích của những sự kiện và hoạt động trên quê hương Cẩm Kim. Tuy nhiên, nội dung được trích ở đây không liệt kê đầy đủ tên, vị trí và niên đại của từng điểm di tích. Vì vậy, bài này trình bày bối cảnh chung, không tự bổ sung danh mục chưa có trong nguồn.
Di tích trong ký ức làng
Tác giả xem các địa điểm cách mạng là tư liệu lịch sử để giáo dục thế hệ sau và liên kết với những di sản văn hóa khác của làng [1]. Cách nhìn ấy giúp đặt lịch sử đấu tranh cạnh nghề mộc, nghề nề và đời sống ven sông. Nó cũng nhắc rằng việc xác định một di tích cần dựa vào hồ sơ cụ thể, không chỉ vào ký ức chung về địa phương.
Địa chỉ hiện nay
Nguồn được biên soạn trước đợt sắp xếp hành chính năm 2025 và gọi Cẩm Kim là xã. Theo bảng quy đổi hiện hành, xã Cẩm Kim cũ thuộc phường Hội An [2]. Tên Cẩm Kim vẫn hữu ích khi tìm hiểu làng và hồ sơ di sản, nhưng không nên ghi như một xã hiện còn tồn tại.
Tra cứu liên quan
- Địa bàn và nghề: phường Hội An, nghề mộc Kim Bồng
- Lịch sử: di tích cách mạng phố cổ Hội An, nhà lao Thông Đăng
- Tra cứu địa giới: bảng tra phường xã
Điều còn chưa rõ
- Danh sách, vị trí và hồ sơ xếp hạng từng di tích cách mạng Cẩm Kim cần được đối chiếu với tài liệu đầy đủ [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Mốc hình thành khoảng 500 năm là thông tin khái quát trong bài nguồn, chưa có tư liệu gốc kèm theo [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An, “Vài nét về các di tích cách mạng ở xã Cẩm Kim”, 13/07/2012, https://hoianheritage.danang.gov.vn/vi/trao-doi-chuyen-nganh/chuyen-de-nghien-cuu-trao-doi/VAI-NET-VE-CAC-DI-TICH-CACH-MANG-O-XA-CAM-KIM-45.html, truy cập 21/10/2026.
- Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Nghị quyết số 1659/NQ-UBTVQH15, 16/6/2025, https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/toan-van-nghi-quyet-so-1659-nq-ubtvqh15-sap-xep-cac-dvhc-cap-xa-cua-thanh-pho-da-nang-nam-2025-119250616202714604.htm, truy cập 21/10/2026.