Nguyễn Thị Của sinh ngày 25 tháng 2 năm 1800 ở làng Phường Chào và chỉ sống mười bảy năm [1]. Hai trăm năm sau, bà được thờ ở hai nơi khác nhau, với hai tên gọi và hai lễ hội.
Một người, hai lăng
Theo cổng du lịch thành phố, Bà Phường Chào và Bà Chợ Được là một. Sau khi hiển thánh, bà được tin là đã giúp lập nên chợ Được ở vùng Phước Ấm [1].
Vì thế, quê bà ở Đại Lộc có lễ hội Bà Phường Chào vào tháng hai âm lịch, còn vùng chợ Được ở Thăng Bình có lễ rước Cộ Bà Chợ Được vào ngày 11 tháng Giêng [1].
Truyền thuyết
Chuyện kể rằng bà vốn là người trời, lúc bà chào đời mây trắng phủ kín bầu trời [1]. Đây là truyền thuyết; phần có thể kiểm được là những đạo sắc của triều đình.
Năm Thành Thái thứ sáu, tức 1894, bà được phong Trung đẳng thần. Năm Khải Định thứ tư, tức 1919, bà được nâng lên Thượng đẳng thần, bậc cao nhất trong ba bậc thần được triều đình sắc phong [1].
Lễ hội
Lễ hội chính diễn ra ngày 25 tháng 2 âm lịch, các nghi lễ bắt đầu từ ngày 24. Mở đầu là lễ cúng âm linh cầu an; tiếp theo là rước kiệu quanh lăng; buổi tối thả hoa đăng trên sông Vu Gia; sáng 25 là lễ tế chính [1].
Năm 2020, lễ hội Bà Phường Chào được ghi vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia [1].
Điều còn chưa rõ
Lăng thờ bà ở Đại Lộc được ghi là thuộc thôn Khương Mỹ; sau sắp xếp năm 2025, cổng du lịch ghi nơi này thuộc xã Vũ Gia [1], tên xã chúng tôi chưa đối chiếu với nghị quyết. Bà mất năm nào, trong hoàn cảnh nào, nguồn không nêu.
Ít người biết
- Bà chỉ sống mười bảy năm [1].
- Hai lễ hội di sản quốc gia của xứ Quảng, năm 2014 và năm 2020, cùng thờ một người [1].
- Sông Vu Gia, nơi thả hoa đăng trong lễ hội, thuộc cùng hệ thống với sông Thu Bồn.
Đến tận nơi
Lễ hội rơi vào khoảng tháng ba, tháng tư dương lịch. Nên xem thông báo của địa phương về ngày cụ thể từng năm.
Nguồn tham khảo
- Cổng thông tin du lịch thành phố Đà Nẵng, “Bà Phường Chào Festival”, https://danangfantasticity.com/en/culture-en/ba-phuong-chao-festival, truy cập 11/10/2026.
