Văn hoá

Làng văn hóa Cơ Tu Đhrôồng ở Tà Lu

Vịnh biển và thành phố Đà Nẵng nhìn từ núi Sơn Trà
Vịnh biển và thành phố Đà Nẵng nhìn từ núi Sơn Trà. Ảnh minh hoạ: Christophe95, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Thôn Đhrôồng nằm ở xã Tà Lu cũ, nay thuộc xã Đông Giang, là địa bàn cư trú của đồng bào người Cơ Tu [1][2]. Nơi đây duy trì mô hình làng du lịch cộng đồng gắn liền với việc khôi phục và sản xuất dệt thổ cẩm Cơ Tu [1][2].

Hình thành tổ hợp tác và hoạt động du lịch

Làng du lịch cộng đồng thôn Đhrôồng chính thức hoạt động từ tháng 6/2013 [2]. Cùng năm 2013, Tổ hợp tác dệt thổ cẩm thôn Đhrôồng được thành lập [1]. Khi mới thành lập, tổ hợp tác có 16 thành viên là phụ nữ người Cơ Tu trong làng [2]. Đến năm 2023, số thành viên dệt lành nghề tăng lên 35 người, làm việc tập trung hoặc nhận nguyên liệu về làm tại nhà tùy theo công việc gia đình và mùa vụ đi rẫy [1].

Người đứng đầu tổ hợp tác là bà Bhling Thị Treng (Báo Nhân Dân ghi sinh năm 1977; Báo Đà Nẵng ghi tên Pling thị Treng) [1][2]. Trong giai đoạn đầu, làng nghề nhận được sự hỗ trợ từ Phòng Kinh tế – hạ tầng huyện Đông Giang cũ và Tổ chức Lao động quốc tế (ILO) qua các dự án tập huấn kỹ thuật dệt, tạo mẫu mã, định giá, biểu diễn điệu múa tâng tung da dá và phục vụ ẩm thực địa phương [2]. Dự án của ILO cũng hỗ trợ xây dựng nhà trưng bày sản phẩm để làm nơi dệt tại chỗ và đón tiếp du khách [2]. Khi khách du lịch lưu trú, người dân trong thôn bố trí chỗ ở và ẩm thực địa phương [1].

Kỹ thuật dệt và chuỗi sản xuất

Theo quy trình truyền thống được các thành viên duy trì, sợi dệt trải qua các bước lên khung, kiểm tra số sợi và bảo đảm các màu sắc cơ bản gồm đen, đỏ, trắng [1]. Người thợ sau đó dệt và đính hạt cườm trang trí lên mặt vải [1]. Tấm vải dài thông thường có kích thước 5 m, váy ngắn dài 4 m để chuẩn hóa kích thước và tiết kiệm nguyên liệu [1].

Về sau, ngoài ba màu sắc cổ truyền, các sản phẩm có thêm các màu như xanh lá và xanh dương để làm khăn quấn hoặc túi xách nhỏ [1]. Một số chi tiết như dây đeo túi xách được may bằng máy may công nghiệp [1]. Năm 2014, tổ hợp tác được trang bị 8 máy may để làm các sản phẩm may theo yêu cầu bên cạnh dệt thủ công [2]. Đến năm 2023, tổ hợp tác duy trì thành viên trẻ nhất là Pơloong Thị Bích Phương (sinh năm 1997), tham gia dệt và tạo hình trang trí bằng hạt cườm trắng [1].

Hoạt động sản xuất tại Đhrôồng hình thành chuỗi liên kết giữa vùng cao và đô thị: nguồn sợi do các tiểu thương ở chợ Cồn tại trung tâm thành phố Đà Nẵng chuyển lên theo từng đợt; sản phẩm sau khi hoàn thiện được chuyển ngược về các cửa hàng ở thành phố hoặc các điểm bán đồ lưu niệm tại phố cổ Hội An [1][2].

Xây dựng nhãn hiệu tập thể

Theo Báo Đà Nẵng năm 2014, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Nam đã chỉ đạo huyện Đông Giang phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ làm việc với Cục Sở hữu trí tuệ để đăng ký nhãn hiệu tập thể “COTU YAYA DHROONG” cho 6 nhóm sản phẩm dệt của thôn Đhrôồng [2]. Việc đăng ký sử dụng địa danh này nhằm bảo hộ thương hiệu dệt thổ cẩm của địa phương, chống hàng nhái và nâng cao sức cạnh tranh [2].

Thời điểm năm 2014, thôn Đhrôồng nằm trong danh mục làng nghề được ưu tiên đầu tư của tỉnh, theo định hướng phát triển du lịch gắn với mục tiêu công nhận làng nghề truyền thống [2].

Tra cứu liên quan

Điều còn chưa rõ

  • Tên người đứng đầu tổ hợp tác có sự khác biệt giữa hai báo: Báo Nhân Dân (năm 2023) ghi là Bhling Thị Treng, còn Báo Đà Nẵng (năm 2014) ghi là Pling thị Treng [CẦN KIỂM CHỨNG].
  • Kết quả cấp văn bằng bảo hộ nhãn hiệu tập thể “COTU YAYA DHROONG” của Cục Sở hữu trí tuệ và việc công nhận làng nghề truyền thống sau năm 2014 chưa thấy tài liệu cập nhật trong nguồn [CẦN KIỂM CHỨNG].
  • Số liệu kinh phí mua sắm thiết bị ban đầu: bài báo năm 2014 nêu trang bị 8 máy may gần 20 triệu đồng và nhà trưng bày do ILO hỗ trợ 100 triệu đồng; bài báo năm 2023 ghi tổ hợp tác mua máy móc thiết bị hơn 100 triệu đồng [CẦN KIỂM CHỨNG].

Cập nhật: tháng 10/2026

Nguồn tham khảo

  1. Báo Nhân Dân, “Thổ cẩm Cơ Tu kể chuyện”, 9/6/2023, https://nhandan.vn/tho-cam-co-tu-ke-chuyen-post756901.html, truy cập 23/10/2026.
  2. Báo Đà Nẵng, “Đăng ký nhãn hiệu tập thể cho dệt thổ cẩm Cơ Tu: Hướng tới chia sẻ lợi ích cộng đồng”, 2/4/2014, https://baodanang.vn/dang-ky-nhan-hieu-tap-the-cho-det-tho-cam-co-tu-huong-toi-chia-se-loi-ich-cong-dong-3026073.html, truy cập 23/10/2026.