Tại làng Trừng Giang (trước 7/2025: xã Điện Trung, thị xã Điện Bàn), nay thuộc xã Gò Nổi, người dân đã xây dựng đền thờ vua Hùng và Chủ tịch Hồ Chí Minh trên khu đất rộng gần 3.000 m2 [1]. Công trình khánh thành vào ngày 24/4/2007, trở thành nơi tổ chức lễ giỗ Tổ Hùng Vương mồng 10 tháng 3 âm lịch luân phiên giữa các xã trong khu vực [1].
Quá trình xây dựng và quy mô đền thờ
Theo ông Nguyễn Ngọc Tuấn, Trưởng phòng Văn hóa – Thông tin thị xã Điện Bàn, từ năm 1982, dân làng và những người con xa xứ của làng Trừng Giang đã cùng nhau đóng góp công sức và tiền của để xây dựng quần thể khu truyền thống văn hóa này [1]. Đền thờ được xây dựng trên một khu đất rợp bóng cây với diện tích rộng gần 3.000 m2 [1].
Khuôn viên công trình được chia thành ba khu vực [1]. Vị trí trang trọng nhất là nơi thờ vua Hùng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, có khắc câu nói: “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước” [1]. Phía trước đền thờ đặt bia tưởng niệm khắc tên các liệt sĩ, các bà mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu và những người có công với cách mạng [1]. Ở phía bên trái là khu vực thờ cúng những người có công khai lập và xây dựng làng Trừng Giang [1].
Sau nhiều năm thi công, ngày 24/4/2007 (nhằm ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch), chính quyền và nhân dân địa phương đã tổ chức lễ khánh thành đền thờ, đồng thời tổ chức lễ giỗ Tổ Hùng Vương lần thứ nhất [1]. Bài báo cho biết ngôi đền mang tính chất “thờ vọng” [1]. Trước ngày lễ khánh thành, đoàn đại biểu cán bộ và người dân ba xã vùng Gò Nổi đã hành hương về Đền Hùng tại tỉnh Phú Thọ để thỉnh rước chân hương, đất núi Hùng và nước giếng Ngọc đưa về cử hành lễ an vị [1].
Lễ giỗ Tổ Hùng Vương tại Gò Nổi
Báo Đà Nẵng cho biết, bắt đầu từ năm 2000, ngày giỗ Tổ Hùng Vương vào ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch hằng năm chính thức trở thành Quốc lễ và ngày hội truyền thống của cả nước [1].
Tại làng Trừng Giang, theo thường lệ vào ngày 10 tháng 3 âm lịch hằng năm, xã Điện Trung cũ phối hợp luân phiên cùng các xã Điện Phong và Điện Quang tổ chức lễ giỗ Tổ Hùng Vương tại khu truyền thống văn hóa làng [1]. Đây là thời điểm chính quyền cùng người dân ba xã vùng Gò Nổi đến thắp hương hướng về nguồn cội dân tộc [1]. Ngôi đền cũng là nơi gắn kết các dòng tộc trong vùng và củng cố truyền thống uống nước nhớ nguồn [1].
Đề xuất xây dựng tượng đài Quốc Tổ năm 2019
Theo bài báo tháng 1/2019, kiến trúc sư Hồ Duy Diệm, Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Văn hóa Hùng Vương (Chi nhánh Quảng Nam – Đà Nẵng), cho biết lãnh đạo tỉnh Quảng Nam và thành phố Đà Nẵng khi đó đã có chủ trương xây dựng tượng đài Quốc Tổ Hùng Vương và giao cho trung tâm chọn địa điểm [1]. Ông Diệm cho rằng kinh phí nên do các mạnh thường quân đầu tư [1].
Theo đề xuất của ông Diệm vào năm 2019, công trình dự kiến nằm trong một công viên văn hóa với quy mô quy hoạch tối thiểu từ 20 đến 30 hecta, gồm nơi thờ tượng vua Hùng, đền thờ, nơi thờ ông tổ của 100 dòng họ và những công viên gắn với văn hóa truyền thống như tre, trúc [1]. Trong trường hợp hai địa phương phối hợp xây dựng chung, ông Diệm đề xuất vị trí tại đồi Bồ Bồ (trước 7/2025: thị xã Điện Bàn), nơi có di tích lịch sử Bồ Bồ, vì có độ cao, gần dân và giao thông thuận lợi, hoặc khảo sát các vị trí khác như phía nam đèo Hải Vân, núi Quế (trước 7/2025: huyện Quế Sơn), hay núi Hòn Tàu [1]. Trường hợp làm riêng, phía Đà Nẵng được đề xuất chọn núi Gành (trước 7/2025: phường Hòa Hải, quận Ngũ Hành Sơn), nay thuộc phường Ngũ Hành Sơn [1]. Tại thời điểm tháng 1/2019, dự án được dự kiến nếu triển khai thuận lợi sẽ khởi công vào ngày 10 tháng 3 âm lịch năm 2019 [1].
Tra cứu liên quan
- Địa danh hành chính: xã Gò Nổi, phường Điện Bàn, bảng tra phường xã Đà Nẵng
- Các địa điểm được đề xuất năm 2019: Bồ Bồ, đèo Hải Vân, phường Ngũ Hành Sơn
Điều còn chưa rõ
- Tiến độ và kết quả thực tế của đề xuất xây dựng tượng đài Quốc Tổ Hùng Vương do KTS Hồ Duy Diệm đưa ra năm 2019 [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Danh tính cụ thể các bậc tiền nhân có công khai lập làng Trừng Giang được thờ tại đền [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Tổng số tiền và ngày công do nhân dân đóng góp trong suốt quá trình xây dựng từ năm 1982 đến năm 2007 [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Báo Đà Nẵng, “Tỏ lòng thành kính tổ tiên”, 27/01/2019, https://baodanang.vn/to-long-thanh-kinh-to-tien-3231727.html, truy cập 27/10/2026.
