Công trình

Thủy điện Sông Bung 2

Vịnh biển và thành phố Đà Nẵng nhìn từ núi Sơn Trà
Vịnh biển và thành phố Đà Nẵng nhìn từ núi Sơn Trà. Ảnh minh hoạ: Christophe95, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Thủy điện Sông Bung 2 là công trình thủy điện có công suất lắp đặt 100 MW nằm trên sông Bung, thuộc bậc thang thủy điện hệ thống sông Vu Gia – sông Thu Bồn [1][3][7]. Dự án do Tổng công ty Phát điện 2 (GENCO2) thuộc Tập đoàn Điện lực Việt Nam làm chủ đầu tư, được triển khai xây dựng trên địa bàn miền núi tỉnh Quảng Nam (trước 7/2025) [1][3][7]. Sau sự cố bục cửa van hầm dẫn dòng trong quá trình tích nước vào tháng 9/2016, công trình đã được kiểm tra, khắc phục và chính thức cho tích nước trở lại vào tháng 11/2018 [2][7].

Quy mô và tiến độ xây dựng

Dự án Thủy điện Sông Bung 2 nằm trong Tổng sơ đồ Quy hoạch điện 6, được Thủ tướng Chính phủ cho phép đầu tư xây dựng tại văn bản ban hành vào tháng 7/2006 và được Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phê duyệt dự án đầu tư ngày 19/5/2007 [3][7]. Dự án là công trình cấp II, công suất lắp đặt 100 MW gồm 2 tổ máy, sản lượng điện trung bình hằng năm hơn 425,5 triệu kWh theo Báo Đầu tư [1] (Báo Văn hóa ghi 425,77 triệu kWh/năm [7]), với tổng mức đầu tư hơn 3.650 tỷ đồng [1]. Hồ chứa công trình có dung tích thiết kế khoảng 94 triệu m3 theo Báo Pháp Luật TP.HCM [6] (Báo Văn hóa ghi 94,3 triệu m3 [7]), mực nước dâng bình thường ở cao trình 605 m [3][6]. Báo Đầu tư mô tả công trình có hầm dẫn dòng với khẩu độ lớn nhất khu vực Đông Nam Á tại thời điểm năm 2015 [1]. Về địa bàn xây dựng, Báo Đầu tư ghi nhận dự án nằm tại địa bàn 2 xã Laêê và Zuôih thuộc huyện Nam Giang [1], trong khi Báo Văn hóa ghi nhận công trình xây dựng trên địa bàn huyện Nam Giang và Tây Giang, tỉnh Quảng Nam (trước 7/2025) [7].

Công trình chính thức khởi công xây dựng vào tháng 11/2010 và thực hiện ngăn sông chặn dòng vào tháng 12/2012 [1][7]. Đến ngày 30/12/2014, UBND tỉnh Quảng Nam ban hành văn bản chấp thuận điều chỉnh tiến độ thực hiện dự án, theo đó cho phép nhà máy bắt đầu tích nước từ ngày 28/2/2016, phát điện tổ máy 1 vào ngày 24/7/2016, phát điện tổ máy 2 vào ngày 8/8/2016 và hoàn thành toàn bộ công trình đưa vào sản xuất vào ngày 2/9/2016 [1].

Sự cố hầm dẫn dòng năm 2016 và công tác ứng phó

Ngày 25/8/2016, Hội đồng nghiệm thu của chủ đầu tư đã nghiệm thu và thống nhất cho phép tích nước hồ chứa thủy điện Sông Bung 2 [2]. Đến ngày 3/9/2016, đơn vị thi công hoàn thành đóng cửa van hầm dẫn dòng [2]. Vào ngày 13/9/2016, do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4 và áp thấp nhiệt đới, khu vực hồ chứa xuất hiện mưa lớn với lưu lượng đỉnh lũ vào trưa cùng ngày lên tới 560 m3/s [2][3]. Đến 16 giờ 25 phút ngày 13/9/2016, mực nước thượng lưu dâng lên cao trình 572 m [3]. Vào khoảng 16 giờ 25 đến 16 giờ 30 phút, trong lúc nhà thầu Tổng công ty Xây dựng Thủy lợi 4 đang đắp đê quai hạ lưu hầm dẫn dòng và bơm nước để chuẩn bị đổ bê tông nút hầm thì xảy ra sự cố áp lực nước lũ làm bục cửa van số 2 của hầm dẫn dòng thi công [2][3].

Theo Pháp Luật TP.HCM, sự cố giải phóng khoảng 28 triệu m3 nước về hạ du [6]. Ngay trong đêm 13/9/2016, đoàn công tác của tỉnh Quảng Nam do ông Huỳnh Khánh Toàn (Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh) dẫn đầu cùng lãnh đạo Sở Công Thương và Ban Chỉ huy PCTT&TKCN tỉnh đã có mặt tại hiện trường lúc 23 giờ để chỉ đạo xử lý [2]. Nước từ hồ chứa Sông Bung 2 chảy dồn về hồ thủy điện Sông Bung 4 nằm ở bậc dưới cách đó khoảng 35 km [2]. Theo báo cáo của chủ đầu tư GENCO2, các hạng mục công trình chính (như đập chính) vẫn đảm bảo an toàn, không xảy ra vỡ đập [3].

Hậu quả sự cố khiến 2 công nhân vận hành máy đào của nhà thầu Tổng công ty Xây dựng Thủy lợi 4 bị nước lũ cuốn trôi [2][3]. Theo Pháp Luật TP.HCM, cả hai đã tử vong [4]. Đến trưa ngày 16/9/2016, lực lượng tìm kiếm đã vớt được một thi thể trôi dạt tại hạ lưu sông Bung [3]. Về phía người dân địa phương, đến trưa 16/9/2016, chính quyền 5 xã hạ du đã liên lạc được toàn bộ người dân bị mất liên lạc trước đó [3]. Theo báo cáo của tỉnh, nước làm ngập một số đường ở thôn Pà Ooi, cuốn trôi 2 nhà và làm 1 nhà xiêu vẹo [2]; các xã La Êê, Chaval, Zuôih (trước 7/2025) có nhiều nhà bị ngập [4]. Thống kê ban đầu của UBND huyện Nam Giang ước tính tổng thiệt hại khoảng 5 tỉ đồng [4]. Huyện Nam Giang đã trích kinh phí 120 triệu đồng hỗ trợ 3 hộ dân bị cuốn trôi nhà (40 triệu đồng mỗi hộ) cùng 15 kg gạo cho mỗi nhân khẩu [4].

Về công tác xử lý và trách nhiệm, Chủ tịch Hội đồng thành viên EVN Dương Quang Thành đã trực tiếp có mặt tại hiện trường chỉ đạo khắc phục sự cố và hỗ trợ các gia đình bị nạn [3]. Tổng Giám đốc GENCO2 Ngô Việt Hải cho biết sẽ phối hợp điều tra và truy cứu trách nhiệm cá nhân, đơn vị sai phạm [4]. EVN sau đó đã yêu cầu GENCO2 làm thủ tục bổ nhiệm Giám đốc Ban Quản lý dự án mới thay cho ông Vương Thành Chung (Phó Giám đốc phụ trách) [4]. Ngày 10/10/2016, tại buổi làm việc với các đơn vị thủy điện, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam Lê Trí Thanh nhận định sự cố tại Sông Bung 2 là “bài học xương máu” trong công tác vận hành hồ chứa [5]. Ông Trương Thiết Hùng, Giám đốc Ban Quản lý dự án Thủy điện Sông Bung 2, cho biết dự án tập trung đền bù thiệt hại, khơi thông dòng chảy hạ du và cam kết tuyệt đối không tích nước trong mùa mưa lũ năm 2016 [5]. Bộ Công Thương cũng đã thành lập tổ công tác để điều tra nguyên nhân sự cố kỹ thuật của cửa van hầm dẫn dòng [4][6].

Khắc phục sự cố và tích nước trở lại năm 2018

Sau sự cố, Bộ Công Thương đã chỉ định đơn vị tư vấn độc lập kiểm tra, đánh giá toàn diện an toàn công trình, ghi nhận các hạng mục hầm dẫn dòng, đập dâng, đập tràn, cửa nhận nước và nhà máy đều đảm bảo an toàn kỹ thuật [7]. Ngày 18/10/2018, UBND tỉnh Quảng Nam tổ chức cuộc họp xem xét phương án tích nước trở lại, tại đây Phó Chủ tịch UBND tỉnh Huỳnh Khánh Toàn yêu cầu chủ đầu tư và Ban Quản lý dự án hoàn thiện báo cáo khẳng định chất lượng công trình, đồng thời cập nhật phương án an toàn đập theo Nghị định 114 về quản lý an toàn đập, hồ chứa nước [7].

Sau khi hoàn tất công tác xử lý hầm dẫn dòng và được các cấp thẩm quyền nghiệm thu, UBND tỉnh Quảng Nam đã có văn bản chấp thuận cho phép công trình tích nước trở lại [7]. Trưa ngày 19/11/2018, sau hơn 2 năm kể từ sự cố vỡ cửa van hầm dẫn dòng, Tổng công ty Phát điện 2 đã chỉ đạo Công ty Thủy điện Sông Bung và Ban Quản lý dự án Thủy điện Sông Bung 2 thực hiện thành công việc tích nước hồ chứa trở lại [7].

Tra cứu liên quan

Điều còn chưa rõ

  • Phạm vi địa giới hành chính của công trình: Báo Đầu tư ghi nhận dự án nằm trên địa bàn 2 xã Laêê và Zuôih thuộc huyện Nam Giang [1], trong khi Báo Văn hóa ghi nhận công trình xây dựng trên địa bàn huyện Nam Giang và Tây Giang, tỉnh Quảng Nam (trước 7/2025) [7] [CẦN KIỂM CHỨNG].
  • Sản lượng điện bình quân thiết kế: Báo Đầu tư ghi mức hơn 425,5 triệu kWh/năm [1], còn Báo Văn hóa nêu con số cụ thể là 425,77 triệu kWh/năm [7] [CẦN KIỂM CHỨNG].
  • Dung tích hồ chứa có sự chênh lệch nhỏ giữa các nguồn: Báo Pháp Luật TP.HCM nêu khoảng 94 triệu m3 [6], trong khi Báo Văn hóa ghi 94,3 triệu m3 [7] [CẦN KIỂM CHỨNG].
  • Kết luận điều tra chính thức của tổ công tác Bộ Công Thương về nguyên nhân kỹ thuật cụ thể gây bục cửa van hầm dẫn dòng chưa được nêu chi tiết trong các bài báo nguồn [CẦN KIỂM CHỨNG].

Cập nhật: tháng 10/2026

Nguồn tham khảo

  1. Báo Đầu tư, “Thủy điện Sông Bung 2 sẽ phát điện trong năm 2016”, 03/01/2015, https://baodautu.vn/thuy-dien-song-bung-2-se-phat-dien-trong-nam-2016-d2813.html, truy cập 31/10/2026.
  2. Báo Pháp Luật Việt Nam, “Thông tin chính thức về sự cố vỡ Hầm dẫn dòng thủy điện tại Quảng Nam”, 14/09/2016, https://baophapluat.vn/thong-tin-chinh-thuc-ve-su-co-vo-ham-dan-dong-thuy-dien-tai-quang-nam-post226690.html, truy cập 31/10/2026.
  3. Báo Pháp Luật Việt Nam, “Khắc phục sự cố thủy điện Sông Bung 2: Đã vớt được một thi thể”, 16/09/2016, https://baophapluat.vn/khac-phuc-su-co-thuy-dien-song-bung-2-da-vot-duoc-mot-thi-the-post226894.html, truy cập 31/10/2026.
  4. Báo Pháp Luật TP.HCM, “Thủy điện Sông Bung 2 bị vỡ, thiệt hại 5 tỉ đồng”, 19/09/2016, https://tuoitre.vn/plo/thuy-dien-song-bung-2-bi-vo-thiet-hai-5-ti-dong-109405983.htm, truy cập 31/10/2026.
  5. Báo Tiền Phong, “Sự cố thủy điện Sông Bung 2 là bài học xương máu”, 10/10/2016, https://tienphong.vn/su-co-thuy-dien-song-bung-2-la-bai-hoc-xuong-mau-post907487.tpo, truy cập 31/10/2026.
  6. Báo Pháp Luật TP.HCM, “Sự cố thủy điện Sông Bung 2 vẫn chưa được khắc phục”, 17/10/2016, https://tuoitre.vn/plo/su-co-thuy-dien-song-bung-2-van-chua-duoc-khac-phuc-109409687.htm, truy cập 31/10/2026.
  7. Báo Văn hóa, “Thủy điện Sông Bung 2 tích nước hồ chứa trở lại”, 21/11/2018, https://baovanhoa.vn/thuy-dien-song-bung-2-tich-nuoc-ho-chua-tro-lai-13560.html, truy cập 31/10/2026.