Bánh tổ là loại bánh nếp ngọt mà người Hội An không thể thiếu trên bàn thờ tổ tiên dịp Tết. Bánh còn dùng để cúng ông Táo ngày 23 tháng Chạp [1]. Bản tin Bảo tồn Di sản Hội An năm 2015 viết rằng chưa có tư liệu chính thống cho biết bánh xuất hiện ở Hội An từ bao giờ, xuất xứ từ đâu [1].
Vì sao gọi là bánh tổ
Bản tin nêu hai cách hiểu tên gọi. Một là bánh làm giống như cái tổ. Hai là bánh dùng để cúng ông bà, tổ tiên trong những ngày trọng đại [1].
Cách làm
Nếp dẻo và thơm được xay thành bột rồi trộn với đường. Bột đổ vào một cái “đài” làm bằng lá chuối tươi, mép lá ghim bằng tăm tre. Đài lá đặt trong khuôn đan bằng tre để bánh giữ dáng. Các khuôn xếp từng tầng trên vỉ tre, hấp khoảng 5 tiếng, để nguội rồi rắc mè rang lên mặt [1]. Muốn bánh màu trắng đục thì dùng đường cát trắng [1].
Bánh vừa dai vừa dẻo và để được lâu. Vì vậy bánh cúng mấy ngày Tết xong vẫn ăn được. Có người cắt lát ăn ngay, có người chiên với dầu phộng [1].
Nghề đang ít người theo
Nhiều nơi ở Quảng Nam cũng làm bánh tổ bán Tết, nhưng bánh Hội An vẫn được ưa chuộng và bán sang Đà Nẵng, Tam Kỳ [1]. Bánh làm thủ công, vất vả, nên lớp trẻ ít người nối nghề [1].
Tra cứu liên quan
Tết ở phố cổ: Tết Nguyên tiêu Hội An, phố cổ Hội An. Món khác: cơm gà Hội An, cao lầu.
Điều còn chưa rõ
- Bánh tổ đến Hội An từ đâu. Vài trang du lịch nói do người Hoa đưa vào, nhưng bản tin di sản năm 2015 khẳng định chưa có tư liệu chính thống. [CẦN KIỂM CHỨNG]
- Số hộ còn làm bánh hiện nay: con số 3 đến 5 hộ là khảo sát sơ bộ năm 2015. [CẦN KIỂM CHỨNG]
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Trung tâm Quản lý Bảo tồn Di sản Văn hóa Hội An, Bản tin Bảo tồn Di sản số 01(29)–2015, bài về nghề làm bánh tổ Hội An (PDF), https://hoianheritage.net/uploads/download/tran-thi-le-xuan-pdf_1.pdf, truy cập 19/10/2026.