Đình Cổ Mân nằm tại khu vực Mân Thái, nay thuộc địa giới hành chính của phường Sơn Trà (trước tháng 7/2025 thuộc phường Mân Thái, quận Sơn Trà) [1]. Ngôi đình được hình thành từ quá trình di cư vào phương Nam lập ấp của người Việt, với bề dày lịch sử được ghi nhận hơn 300 năm [1]. Năm 2013, Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng ban hành quyết định xếp hạng đình Cổ Mân là di tích lịch sử – văn hóa cấp thành phố [1].
Quá trình hình thành và các giai đoạn xây dựng
Theo Báo Đà Nẵng, lịch sử đình Cổ Mân bắt nguồn từ phong trào di cư của người Việt từ phương Bắc vào phương Nam theo lệnh của các triều đại phong kiến để lập ấp, định cư và khai khẩn đất đai [1]. Vào thế kỷ XVII, các tộc họ đã lựa chọn một khu đất cao, rộng rãi và thoáng đãng tại khu vực Cổ Mân để dựng nên ngôi đình đầu tiên bằng phên tre mái lá [1].
Bước sang đầu thế kỷ XVIII, ngôi đình được xây dựng lại theo trường phái phương Đông với các họa tiết trang trí long, lân, quy, phụng [1]. Trong đợt xây dựng này, dân làng lập thêm ngôi nhà âm linh trong khuôn viên để thờ tự vong linh các chiến sĩ vô danh [1].
Đến năm 1996, do công trình bị hư hỏng nặng, nhân dân địa phương cùng ban phụng sự đình làng đã quyên góp tiền bạc và vật liệu để xây dựng lại đình Cổ Mân kiên cố, khang trang hơn nhưng vẫn giữ các đường nét truyền thống [1]. Gần đây, đình Cổ Mân tiếp tục được chính quyền và nhân dân đầu tư trùng tu, hoàn thành việc sửa chữa ngay trước dịp Tết Nguyên đán Nhâm Dần 2022 [2].
Hoạt động cách mạng và phong tục lễ hội
Vào thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, đình Cổ Mân từng là địa điểm phục vụ việc hội họp của cán bộ và là cơ sở hoạt động cách mạng ở địa phương [1]. Ngôi đình gắn bó mật thiết với đời sống tinh thần của cộng đồng cư dân ven chân bán đảo Sơn Trà qua nhiều thế hệ [1][2].
Hằng năm, vào ngày 25 tháng Chạp âm lịch, người dân làng Cổ Mân tập trung về đình để tu bổ mồ mả, thắp hương tưởng niệm tiền nhân [1]. Đây cũng là thời điểm làng tiến hành các nghi thức chuẩn bị đón Tết Nguyên đán như dựng cây nêu, treo cờ phướn, chuẩn bị hoa trái và gói bánh chưng bánh tét dâng cúng ba ngày Tết, đồng thời tổ chức các sinh hoạt diễn tuồng, hát bội dân gian [1]. Dịp đầu năm mới, đình làng là nơi người dân dâng hoa, dâng hương tri ân thành hoàng và các bậc tiền hiền khai khẩn [2].
Xếp hạng di tích và bảo tồn
Ngày 30/5/2013, Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng ban hành Quyết định số 3386 xếp hạng đình Cổ Mân là di tích lịch sử – văn hóa cấp thành phố [1]. Quyết định giao trách nhiệm trực tiếp cho chính quyền địa phương trong việc quản lý và giữ gìn di tích theo Luật Di sản văn hóa [1].
Đầu năm 2022, đình Cổ Mân là một trong số các đình làng trên địa bàn thành phố hoàn thành công tác tôn tạo, bảo tồn kiến trúc cổ kính để phục vụ sinh hoạt cộng đồng và giáo dục lịch sử địa phương [2].
Tra cứu liên quan
- Công trình đình miếu: đình Nam Thọ, đình Hải Châu
- Làng chài và địa danh ven biển: phường Sơn Trà, bán đảo Sơn Trà, làng chài Tân Thái, tên làng chài cũ Đà Nẵng
Điều còn chưa rõ
- Bài báo ngày 30/05/2013 đưa tin về Quyết định số 3386 của UBND thành phố nhưng không ghi ngày tháng ký ban hành của quyết định này [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Danh tính cụ thể các bậc tiền hiền khai canh lập làng và danh sách các tộc họ lập đình vào thế kỷ XVII [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Chi tiết về các cổ vật, di vật hoặc sắc phong còn lưu giữ tại đình chưa thấy nhắc đến trong hai bài báo [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Báo Đà Nẵng, “Xếp hạng di tích lịch sử – văn hoá đình Cổ Mân”, 30/05/2013, https://baodanang.vn/xep-hang-di-tich-lich-su-van-hoa-dinh-co-man-3228438.html, truy cập 23/10/2026.
- Báo Tin tức và Dân tộc – TTXVN, “Đình làng Đà Nẵng – nơi lưu giữ giá trị lịch sử, văn hóa dân tộc ( Bài cuối)”, 04/02/2022, https://dantocmiennui.baotintuc.vn/dinh-lang-da-nang-noi-luu-giu-gia-tri-lich-su-van-hoa-dan-toc-bai-cuoi-post1352072.html, truy cập 23/10/2026.