Làng Cao Sơn nằm tại tổ 1B, thôn Long Sơn, xã Trà Sơn cũ, nay thuộc xã Trà My, thành phố Đà Nẵng (trước tháng 7/2025 thuộc huyện Bắc Trà My, tỉnh Quảng Nam) [1][2]. Đây là khu vực sinh sống của cộng đồng người Ca Dong, nằm cách trung tâm huyện Bắc Trà My cũ khoảng 6 km về phía tây [1]. Địa phương còn duy trì nhiều nét sinh hoạt truyền thống từ ẩm thực, đồ trang sức hạt đá cho đến cồng chiêng và đan lát mây tre [1][2].
Cư dân và không gian sinh sống
Theo bài báo năm 2025 trên Báo Đà Nẵng, làng Cao Sơn có tổng diện tích tự nhiên 10 ha với 34 hộ là đồng bào Ca Dong (người Ca Dong) sinh sống [1]. Địa bàn ven làng có các bãi đá núi và suối tự nhiên [1].
Cách làng khoảng 6 km là hồ thủy điện Sông Tranh 2 và khu di tích Nước Oa (khu di tích lịch sử Trung Trung Bộ); cách 4 km là Quảng trường văn hóa của huyện cũ [1]. Cư dân trong làng giữ lối sinh hoạt gắn với nhà sàn, duy trì các nghi lễ như cúng máng nước và lễ cúng mừng lúa mới [1]. Về không gian cư trú của các nhóm dân tộc lân cận vùng Trà My, có thể đối chiếu thêm với kiến trúc nhà rông Xê Đăng.
Phong tục ẩm thực và trang sức truyền thống
Bài viết năm 2023 trên Báo Đà Nẵng phản ánh đời sống thường nhật của người dân thôn Long Sơn với các phong tục truyền thống [2]. Một trong những món ăn gắn với nghi lễ là bánh ốc, được làm hoàn toàn từ gạo rẫy và chấm với muối mè [2]. Tục gói bánh ốc thường diễn ra vào các dịp tết mùa, lễ đâm trâu và lễ cúng sấm [2]. Theo quan niệm truyền thống của người dân, trong lễ mừng lúa mới, gia đình nào có nhiều bánh ốc là dấu hiệu của một vụ mùa bội thu [2]. Việc luộc chín nồi bánh ốc thường kéo dài từ 10 đến 12 giờ đồng hồ, trong thời gian đó người dân cùng quây quần bên bếp lửa chờ bánh chín [2].
Bên cạnh ẩm thực, phụ nữ Ca Dong ở làng Cao Sơn còn duy trì tục xâu chuỗi đá từ lâu đời [2]. Khi có thời gian nông nhàn, phụ nữ ngồi xâu các hạt đá nhỏ li ti đủ màu sắc thành chuỗi trang sức như vòng đeo cổ, vòng tay, hoa tai hoặc dây đeo chân [2]. Việc xâu một sản phẩm đơn giản mất ít nhất 30 phút; các chuỗi hạt xen kẽ nhiều màu sắc đòi hỏi nhiều công sức hơn [2]. Đồ trang sức này được làm để sử dụng trong các dịp lễ hội của làng hoặc cất giữ để lại cho con cháu [2].
Nghề đan lát và hoạt động du lịch cộng đồng
Nghề thủ công truyền thống ở làng Cao Sơn là đan lát mây tre [1][2]. Người dân khai thác nguồn nguyên liệu sẵn có tại địa phương để đan các vật dụng phục vụ sinh hoạt thường nhật như gùi và các loại giỏ, đồng thời truyền nghề cho thế hệ trẻ trong làng [2].
Để phát triển du lịch cộng đồng theo định hướng giai đoạn 2019 – 2025 của huyện Bắc Trà My cũ, chính quyền đã mở 2 lớp tập huấn kỹ năng đón khách cho gần 100 người dân thôn Long Sơn [1]. Đến năm 2025, thôn đã thành lập một câu lạc bộ cồng chiêng gồm 26 thành viên và có 7 hộ dân phục dựng nhà sàn truyền thống phục vụ ăn uống, lưu trú [1]. Theo số liệu bài báo đăng tháng 5/2025, làng đón nhận các đoàn khách đến từ Đà Nẵng và TP Hồ Chí Minh [1]. Người dân địa phương tham gia làm dịch vụ hướng dẫn với thu nhập khoảng 500 nghìn đồng mỗi buổi, đồng thời bán các nông sản và sản phẩm thủ công như mật ong, rau rừng, đồ đan lát với giá từ 100 đến 500 nghìn đồng mỗi sản phẩm [1].
Tra cứu liên quan
- Địa bàn hành chính: xã Trà My, bảng tra phường xã, quận huyện cũ thuộc phường xã nào
- Dân tộc và văn hóa miền núi: người Ca Dong, nhà rông Xê Đăng
- Di tích lịch sử lân cận: khu di tích Nước Oa
Điều còn chưa rõ
- Thời điểm hình thành làng Cao Sơn và mốc định cư ban đầu của các hộ Ca Dong tại đây chưa có số liệu lịch sử cụ thể [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Thống kê dân số tổng thể (số nhân khẩu bên cạnh số 34 hộ) chưa được bài báo nêu rõ [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Tình hình duy trì hoạt động du lịch cộng đồng và lượng khách thực tế sau mốc sáp nhập hành chính tháng 7/2025 chưa có báo cáo cập nhật [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Báo Đà Nẵng, “Đồng bào Bắc Trà My làm du lịch cộng đồng”, 16/05/2025, https://baodanang.vn/dong-bao-bac-tra-my-lam-du-lich-cong-dong-3154852.html, truy cập 23/10/2026.
- Báo Đà Nẵng, “Cao Sơn một ngày ta đến…”, 20/06/2023, https://baodanang.vn/cao-son-mot-ngay-ta-den-3026558.html, truy cập 23/10/2026.