Văn hoá

Làng nghề chổi đót Chiêm Sơn ở Duy Xuyên

Vịnh biển và thành phố Đà Nẵng nhìn từ núi Sơn Trà
Vịnh biển và thành phố Đà Nẵng nhìn từ núi Sơn Trà. Ảnh minh hoạ: Christophe95, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Nghề làm chổi đót tại thôn Chiêm Sơn (trước 7/2025: xã Duy Trinh, huyện Duy Xuyên; nay thuộc xã Duy Xuyên) là nghề thủ công truyền thống gắn bó với đời sống của người dân địa phương [1][2]. Hoạt động sản xuất diễn ra quanh năm và đặc biệt sôi động vào các tháng cận Tết nhằm phục vụ nhu cầu vệ sinh nhà cửa của thị trường [1][2].

Quy trình làm chổi và nguồn nguyên liệu

Theo ghi chép trên Báo Tuổi Trẻ vào tháng 1/2026, để hoàn thành một cây chổi đót, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn như tước đót, cột đót thành từng chùm nhỏ, kết đót vào cán, cố định chùm đót, tỉa gọn và bện chỉ [2]. Các hộ sản xuất thường chia nhân công phụ trách từng khâu để đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện [2]. Người làm nghề cho biết những bông đót có màu xanh sẽ cho ra sản phẩm đẹp mắt và bền chắc [2]. Sản phẩm chổi của Chiêm Sơn có đặc điểm là cán cầm chắc, lưỡi chổi xòe rộng và giữ được mùi thơm đặc trưng của cây đót [1].

Về nguyên vật liệu, cây đót được các cơ sở thu mua từ các vùng núi thuộc tỉnh Quảng Nam cũ hoặc nhập khẩu từ Lào [1][2]. Thanh trúc dùng làm cán chổi được mua từ vùng núi Đông Giang và Tây Giang [1]. Bên cạnh kiểu chổi bện mây hay cán trúc truyền thống, nhiều cơ sở còn chế tạo thêm cán nhựa hoặc quấn dây cước với kích thước tùy thuộc vào đơn đặt hàng [1][2]. Công đoạn quấn đót đòi hỏi sự khéo léo và chặt tay để cây chổi không bị bung sợi khi người tiêu dùng quét dọn [1].

Quy mô sản xuất và đời sống người làm nghề

Nghề làm chổi đót tại Chiêm Sơn phần lớn phát triển theo quy mô hộ gia đình, tranh thủ thời gian nông nhàn để tăng thu nhập, đồng thời có những cơ sở tập trung sản xuất số lượng lớn [1]. Số liệu từ bài báo trên Báo Đà Nẵng vào tháng 6/2023 cho biết toàn xã Duy Trinh cũ có khoảng 60 – 70 hộ gia đình làm nghề, trong đó có hơn 10 xưởng quy mô, giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động – phần lớn là phụ nữ và người cao tuổi – với mức thu nhập bình quân từ 4 – 6 triệu đồng mỗi người một tháng [1]. Tại một xưởng có 20 thợ làm việc theo dây chuyền, mỗi tháng cung ứng ra thị trường hơn 10.000 cây chổi với mức giá sỉ năm 2023 là 26.000 đồng mỗi cây [1].

Đầu năm 2026, theo Báo Tuổi Trẻ, giá bán lẻ chổi đót Chiêm Sơn trên thị trường dao động từ 20.000 – 50.000 đồng/cây tùy theo loại cán và độ dày mỏng của lớp đót [2]. Vào dịp giáp Tết, mỗi hộ gia đình tại làng nghề có thể xuất xưởng từ vài trăm đến cả nghìn cây chổi mỗi ngày để cung cấp cho bạn hàng tại Thừa Thiên Huế, Quảng Trị, Quảng Ngãi [1][2].

Nghề này tuy không đòi hỏi thể lực quá nặng nhọc nhưng người thợ thường xuyên tiếp xúc với bụi đót li ti [1]. Nhiều người dân gắn bó với nghề qua nhiều thập kỷ; bài báo năm 2023 ghi nhận bà Hà Thị Thu (58 tuổi) đã có hơn 20 năm làm chổi, và bài báo đầu năm 2026 nêu trường hợp bà Nguyễn Thị Mai (80 tuổi) có hơn 60 năm gắn bó với nghề chổi đót tại địa phương [1][2]. Ở vùng Quảng Nam cũ còn một làng chổi đót khác là Thạnh Hòa, nằm trong nhóm làng nghề Quế Sơn.

Tra cứu liên quan

Điều còn chưa rõ

  • Thời điểm khởi phát nghề chổi đót tại làng Chiêm Sơn chưa được các nguồn báo chí xác định năm cụ thể [CẦN KIỂM CHỨNG].
  • Tỷ lệ nguồn đót nhập từ Lào so với đót khai thác nội địa chưa có số liệu thống kê đầy đủ cho toàn xã [CẦN KIỂM CHỨNG].

Cập nhật: tháng 10/2026

Nguồn tham khảo

  1. Báo Đà Nẵng, “Làng nghề chổi đót ở Duy Trinh vào mùa”, 20/06/2023, https://baodanang.vn/lang-nghe-choi-dot-o-duy-trinh-vao-mua-3015504.html, truy cập 23/10/2026.
  2. Báo Tuổi Trẻ, “Làng nghề chổi đót Chiêm Sơn hối hả chạy đua đơn hàng cuối năm”, 17/01/2026, https://tuoitre.vn/lang-nghe-choi-dot-chiem-son-hoi-ha-chay-dua-don-hang-cuoi-nam-20260117105557203.htm, truy cập 23/10/2026.