Văn hoá

Các làng nghề Quế Sơn: chổi đót Thạnh Hòa, nón lá, rèn, gốm

Theo ghi nhận của Báo Đà Nẵng năm 2022, vùng huyện Quế Sơn cũ có 6 làng nghề nông thôn được chính quyền địa phương hỗ trợ khôi phục và phát triển [1]. Bên cạnh phở sắn Đông Phú và nghề mộc ở thị trấn Đông Phú cũ, bốn làng nghề còn lại gắn với các mặt hàng thủ công gồm chổi đót Thạnh Hòa, nón lá, rèn và gốm [1].

Sáu làng nghề trên địa bàn Quế Sơn cũ

Tính đến tháng 9/2022, 6 làng nghề tại huyện Quế Sơn cũ phân bố ở 5 xã, thị trấn cũ, nay thuộc ba xã mới của Đà Nẵng [1]:

  • Làng nghề quấn chổi đót truyền thống Thạnh Hòa tại xã Xuân Phú (trước 7/2025: xã Quế Xuân 1, huyện Quế Sơn) [1].
  • Làng nghề nón lá tại xã Quế Sơn (trước 7/2025: xã Quế Minh, huyện Quế Sơn) [1].
  • Làng nghề gốm tại xã Quế Sơn (trước 7/2025: xã Quế An, huyện Quế Sơn) [1].
  • Hai làng nghề phở sắn và mộc tại xã Quế Sơn (trước 7/2025: thị trấn Đông Phú, huyện Quế Sơn) [1].
  • Làng nghề rèn tại xã Quế Sơn Trung (trước 7/2025: xã Quế Châu, huyện Quế Sơn) [1].

Theo ông Trần Vũ Tánh, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Quế Sơn cũ, địa phương đã đầu tư khoảng 8 tỷ đồng để làm hạ tầng giao thông tại một số làng nghề [1]. Tính từ năm 2022 trở về trước trong vòng 4 năm, huyện Quế Sơn cũ cũng chi hơn 2 tỷ đồng hỗ trợ người dân mua máy móc thiết bị phục vụ sản xuất, đăng ký nhãn mác hàng hóa và kiểm nghiệm chất lượng sản phẩm [1].

Làng nghề chổi đót Thạnh Hòa

Theo ông Phan Văn Thành, Phó Chủ tịch UBND xã Quế Xuân 1 cũ, làng nghề quấn chổi đót truyền thống Thạnh Hòa trước đây từng có 180 hộ dân tham gia sản xuất [1]. Về sau, do nguồn nguyên liệu đầu vào không đảm bảo, đầu ra gặp khó khăn cùng một số nguyên nhân khác nên nhiều hộ dân đã bỏ nghề [1]. Tính từ thời điểm bài báo năm 2022 trở về trước khoảng 7 năm, các ngành liên quan của huyện Quế Sơn cũ và chính quyền xã bắt đầu hỗ trợ người dân khôi phục lại nghề truyền thống này [1].

Ông Nguyễn Thế Quang, Bí thư Đảng ủy xã Quế Xuân 1 cũ, cho biết xã đã huy động nhiều nguồn vốn để mở rộng và bê tông hóa trục đường chính dẫn vào làng nghề chổi đót Thạnh Hòa với tổng kinh phí hơn 4 tỷ đồng [1]. Bên cạnh hạ tầng giao thông, Ngân hàng Chính sách xã hội Quế Sơn cho người dân vay vốn ưu đãi với mức tối thiểu 20 triệu đồng mỗi hộ để đầu tư sản xuất [1].

Đến năm 2022, làng nghề chổi đót Thạnh Hòa duy trì khoảng 65 hộ sản xuất thường xuyên [1]. Hoạt động của làng nghề tạo việc làm cho 130 – 150 lao động, mang lại mức thu nhập bình quân từ 5 – 6 triệu đồng một người mỗi tháng [1].

Những hạn chế và kế hoạch giai đoạn 2022 – 2025

Theo đánh giá của ông Trần Vũ Tánh vào năm 2022, việc khôi phục và phát triển các làng nghề tại Quế Sơn cũ vẫn gặp nhiều trở ngại [1]. Phần lớn cơ sở sản xuất có quy mô nhỏ lẻ, manh mún, ít liên doanh liên kết với nhau và chưa mạnh dạn đầu tư mở rộng quy mô [1]. Hầu hết cơ sở còn hạn chế về năng lực quản lý, tổ chức sản xuất cũng như việc ứng dụng dây chuyền máy móc [1]. Một số sản phẩm chưa xây dựng được nhãn hiệu, thương hiệu hàng hóa và chất lượng chưa đạt tiêu chuẩn [1].

Về nhân lực, do sức hút lao động của ngành nghề nông thôn thấp hơn khu vực công nghiệp nên lao động ở lại làng nghề chủ yếu lớn tuổi, trình độ thấp và không đăng ký đào tạo nghề, dẫn đến thiếu hụt người làm [1]. Ngoài ra, vì sản lượng và thị trường không ổn định, các cơ sở ít có cơ hội xuất khẩu trực tiếp ra nước ngoài mà chủ yếu bán qua trung gian [1].

Trong kế hoạch giai đoạn 2022 – 2025, huyện Quế Sơn cũ dự kiến đầu tư gần 19 tỷ đồng cho công tác khôi phục và phát triển làng nghề [1]. Mục tiêu đặt ra là phát triển thêm một làng nghề mới, đưa tốc độ gia tăng giá trị sản xuất bình quân của các làng nghề đạt từ 25% trở lên, đồng thời nâng tỷ lệ lao động được đào tạo nghề và truyền nghề lên 45% [1].

Cũng theo kế hoạch nêu năm 2022, địa phương dự kiến quy hoạch tập trung cụm làng nghề phở sắn và mộc ở thị trấn Đông Phú cũ với quy mô mỗi cụm khoảng 1,5 – 2 ha, kèm hỗ trợ hạ tầng giao thông, điện, cấp nước sinh hoạt và xử lý nước thải [1]. Để phục vụ sản xuất phở sắn hàng hóa, huyện cũ định hướng hình thành vùng nguyên liệu sắn đạt chuẩn tại các xã, thị trấn cũ gồm Đông Phú, Quế Minh, Quế An, Quế Phong, Quế Long (nay thuộc xã Quế Sơn) và Quế Mỹ, Quế Châu, Quế Hiệp, Quế Thuận (nay thuộc xã Quế Sơn Trung) [1].

Tra cứu liên quan

Điều còn chưa rõ

  • Lịch sử hình thành, niên đại ra đời và quy trình kỹ thuật cụ thể của từng làng nghề nón lá Quế Minh, rèn Quế Châu, gốm Quế An và chổi đót Thạnh Hòa không được nêu trong nguồn [CẦN KIỂM CHỨNG].
  • Kết quả thực hiện kế hoạch đầu tư gần 19 tỷ đồng giai đoạn 2022 – 2025 và việc quy hoạch hai cụm làng nghề ở Đông Phú cũ (1,5 – 2 ha mỗi cụm) đến nay ra sao chưa có số liệu cập nhật [CẦN KIỂM CHỨNG].
  • Số hộ làm nghề hiện nay tại các làng nghề nón lá, rèn, gốm và mộc chưa được nguồn thống kê chi tiết [CẦN KIỂM CHỨNG].

Cập nhật: tháng 10/2026

Nguồn tham khảo

  1. Nguyễn Sự, “Quế Sơn nỗ lực khôi phục và phát triển làng nghề”, Báo Đà Nẵng, 27/9/2022, https://baodanang.vn/que-son-no-luc-khoi-phuc-va-phat-trien-lang-nghe-3015755.html, truy cập 23/10/2026.