Văn hoá

Nghề dệt chiếu ở Hội An

Những ngôi nhà tường vàng trong phố cổ Hội An
Những ngôi nhà tường vàng trong phố cổ Hội An. Ảnh minh hoạ: Steffen Schmitz, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Ở An Hội từng có xóm sản xuất chiếu chuyên nghiệp được gọi là Xóm Chiếu [1]. Nghề còn hiện diện tại những khu vực khác của Hội An, trong đó có Đông Hà và Phước Thắng ở Cẩm Kim, cũng như các khối phố thuộc Cẩm Phô [1].

Xóm nghề bên sông

Hồ sơ cho biết nghề dệt chiếu hình thành từ nhiều nguyên do và phát triển qua nhiều giai đoạn [1]. Theo hồi cố dân gian được ghi trong bài, nghề có mặt ở Hội An muộn nhất vào cuối thế kỷ XIX. Ban đầu nghề được nhắc ở vùng phía nam sông Thu Bồn, gần các làng chiếu thuộc Duy Xuyên và Điện Bàn [1].

An Hội (trước 7/2025: phường Minh An, thành phố Hội An), nay thuộc phường Hội An, từng có đông người làm chiếu và trở thành một xóm sản xuất chuyên nghiệp [1]. Tên gọi Xóm Chiếu ghi dấu thời kỳ nghề tập trung trong không gian cư trú này. Nghề cũng có người làm ở Đông Hà, Phước Thắng (xã Cẩm Kim cũ, nay thuộc phường Hội An) và các khối phố Cẩm Phô cũ [1].

Chiếu trong sinh hoạt

Hồ sơ dẫn một ghi chép đầu thế kỷ XVII về cách ngồi của cư dân Đàng Trong, trong đó chiếu được nhắc như vật dụng trong nhà [1]. Dẫn liệu này đặt nghề dệt trong nhu cầu sinh hoạt rộng hơn, nhưng không phải bằng chứng trực tiếp cho thời điểm nghề bắt đầu tại Hội An. Mốc cuối thế kỷ XIX trong bài dựa trên hồi cố dân gian, nên cần được hiểu đúng là thời điểm muộn nhất được truyền lại, không phải ngày thành lập nghề [1].

Sự phân bố của nghề cũng gắn với giao thương và các vùng dệt lân cận. Bài nguồn nhắc những làng chiếu Bàn Thạch, An Phước và Triêm Tây như các địa bàn có nghề hình thành từ sớm [1]. Những liên hệ ấy giúp giải thích bối cảnh khu vực, nhưng hồ sơ chưa xác định cụ thể từng tuyến truyền nghề.

Điều còn chưa rõ

  • Mốc hình thành nghề ở Hội An dựa vào hồi cố, chưa có tư liệu xác định năm khởi lập hoặc người truyền nghề đầu tiên [CẦN KIỂM CHỨNG].
  • Nguồn chưa cho biết tình trạng hoạt động hiện nay của từng hộ dệt chiếu và quy mô sản xuất [CẦN KIỂM CHỨNG].

Tra cứu liên quan

Cập nhật: tháng 10/2026

Nguồn tham khảo

  1. Trung tâm Bảo tồn Di sản Văn hóa Thế giới Hội An, “Nghề dệt chiếu”, 13/09/2013, https://hoianheritage.danang.gov.vn/vi/di-san-van-hoa/Nghe-thu-cong-truyen-thong/Nghe-det-chieu-187.html, truy cập 21/10/2026.