Nguyễn Văn Bổng có nhiều bút danh, trong đó có Trần Hiếu Minh và Vương Quế Lâm; ông sinh năm 1921, quê làng Bình Cư, nay thuộc xã Hà Nha (trước 7/2025: xã Đại Quang, huyện Đại Lộc) [1]. Ông viết tiểu thuyết, truyện ngắn, bút ký, kịch bản và báo chí; hai mảng đề tài được bài viết về ông xác định là nông thôn và các đô thị miền Nam [1].
Từ Bình Cư đến Đà Nẵng
Bài báo cho biết Nguyễn Văn Bổng lớn lên trong một gia đình nhà nho nghèo, học ở quê rồi ra Huế học Trường Quốc học. Sau khi đỗ tú tài, ông dạy tại Trường Thuận Hóa ở Huế và bắt đầu viết văn, gửi tác phẩm cho các báo ở Sài Gòn và Hà Nội [1]. Truyện ngắn đầu tay được nêu là “Say nửa chừng”, đăng trên báo Thanh niên Sài Gòn số Tết năm 1943 [1].
Trong Cách mạng tháng Tám năm 1945, ông tham gia khởi nghĩa ở Đà Nẵng, làm công tác thông tin tuyên truyền và văn hóa cứu quốc, rồi làm Hiệu trưởng Trường Trung học Thái Phiên [1]. Khi kháng chiến bùng nổ năm 1946, ông làm phóng viên, sau đó phụ trách báo Chiến Thắng và giữ chức Trưởng ty Thông tin tuyên truyền Quảng Nam – Đà Nẵng [1]. Năm 1948, ông làm Chi hội phó kiêm Tổng biên tập Văn nghệ Liên khu V [1].
Công tác và sáng tác qua nhiều giai đoạn
Năm 1954, Nguyễn Văn Bổng ra miền Bắc, tham gia công tác cải cách ruộng đất rồi làm việc tại báo Nhân Dân. Năm 1955, ông giữ chức Phó Tổng thư ký Hội Văn nghệ Việt Nam, đồng thời là Ủy viên Thường vụ Hội Nhà văn Việt Nam [1]. Năm 1962, ông trở lại chiến trường miền Nam, làm Trưởng tiểu ban Văn nghệ Ban Tuyên giáo Trung ương Cục miền Nam kiêm Phó Chủ tịch Hội Văn nghệ Giải phóng miền Nam Việt Nam [1].
Bài báo ghi ông có mặt trong chiến dịch Xuân 1968 và tại Dinh Độc Lập lúc 12 giờ 30 ngày 30/4/1975 [1]. Cuối năm 1968, ông có thời gian làm Chủ nhiệm báo Văn nghệ, rồi trở lại miền Nam. Sau năm 1975, ông tiếp tục làm Ủy viên Thường vụ Hội Nhà văn Việt Nam và Tổng biên tập báo Văn nghệ đến khi nghỉ hưu năm 1983 [1].
Hai mảng đề tài và danh mục tác phẩm
Theo bài viết, văn chương của ông tập trung vào nông thôn và người nông dân trong cách mạng dân tộc, dân chủ; mảng thứ hai là Sài Gòn cùng các đô thị miền Nam trong những năm chống Mỹ [1]. Danh mục bài báo thống kê gồm 9 tiểu thuyết, 5 tập bút ký và ký sự, 2 tập truyện ngắn, 4 kịch bản văn học, 1 kịch bản phim truyện và 1 tập tiểu luận phê bình; các bài báo và phát biểu chưa được sưu tập đầy đủ [1].
Trong nhóm tác phẩm về nông thôn, bài nêu “Con trâu” (1952), “Cắm thẻ đồng câu” (1955), “Bếp đỏ lửa” (1955 – 1956), “Rừng U Minh” (1966) và tập truyện “Người chị” (1960) [1]. Với đề tài đô thị, bài kể đến “Sài Gòn ta đó” (1969), “Sài Gòn 67” (1972 – 1982), “Áo trắng” (1973), “Chuyện bên cầu chữ Y” (1980) và “Tiểu thuyết cuộc đời” (1986 – 1991) [1]. “Con trâu” được ghi nhận giải thưởng Hội Văn nghệ Việt Nam; “Cửu Long cuộn sóng” nhận giải thưởng Nguyễn Đình Chiểu của Hội đồng Văn học Nghệ thuật Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam [1].
Bài báo cho biết ông được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật và nhiều huân chương [1]. Để xem thêm các nhân vật gắn với vùng đất này, có thể tra danh nhân xứ Quảng, Võ Chí Công, phường Điện Bàn và xã Hà Nha.
Tra cứu liên quan
- Quê quán: xã Hà Nha, phường Điện Bàn
- Nhân vật và văn hóa: danh nhân xứ Quảng, Võ Chí Công
Điều còn chưa rõ
- Nguồn ghi năm sinh 1921 và năm mất 2001 nhưng không nêu ngày, tháng sinh hoặc mất [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Nguồn không nêu xã/phường nơi ở cụ thể trong làng Bình Cư; quy đổi theo bảng địa giới đặt xã Đại Quang cũ vào xã Hà Nha [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Danh mục sáng tác báo chí và phát biểu của ông chưa được sưu tập đầy đủ theo nguồn [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Báo Đà Nẵng, “Nguyễn Văn Bổng – nhà văn xứ Quảng”, 14/3/2021, https://baodanang.vn/nguyen-van-bong-nha-van-xu-quang-3033779.html, truy cập 23/10/2026.
