Ở rừng Trà Mai, người Xê Đăng và Ca Dong gọi một cánh rừng là “Khu rừng bác Năm Công”, theo bí danh của vị Bí thư Khu ủy từng sống ở đó [5]. Người ấy là Võ Chí Công, sinh ở làng Khương Mỹ, phủ Tam Kỳ.
Tuổi trẻ ở Tam Kỳ
Theo Báo Đại biểu Nhân dân, năm 14 tuổi ông theo cha tham gia phong trào đòi thả Phan Bội Châu và để tang Phan Châu Trinh [3]. Ông bắt đầu hoạt động cách mạng từ tháng 5/1930 [3] và vào Đảng Cộng sản Đông Dương tháng 5/1935 [1]. Báo Thanh tra kể ông lần lượt làm Bí thư Chi bộ Mỹ Sơn, Bí thư Phủ ủy Tam Kỳ, rồi Bí thư lâm thời Tỉnh ủy Quảng Nam [2].
Hai cuộc kháng chiến
Trong kháng chiến chống Pháp, ông phụ trách vùng từ Quảng Nam – Đà Nẵng đến Phú Yên, có thời làm Bí thư Ban Cán sự khu Đông Bắc Campuchia [2]. Từ năm 1954 đến 1960, ông là Phó Bí thư rồi Bí thư Liên Khu ủy V; giai đoạn 1961-1965 là Phó Bí thư Trung ương Cục miền Nam, đồng thời Phó Chủ tịch Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam [2]. Từ năm 1964 đến 1975, ông làm Bí thư Khu ủy Khu V [2].
Những năm ấy gắn với rừng núi phía tây Quảng Nam cũ. Giai đoạn 1959-1964, ông ở và làm việc tại căn cứ Nước Là, nay giữa rừng có đền thờ ông [5]. Nơi ở và làm việc của ông cũng là một điểm trong khu di tích Nước Oa. Tháng 12/1973, Đại hội Đảng bộ Khu 5 lần thứ III bầu ông làm Bí thư Khu ủy (xem di tích Khu ủy V ở Sông Trà). Mùa xuân 1975, ông tham gia chỉ đạo giải phóng Đà Nẵng [2]; diễn biến xem ngày 29/3/1975.
Sau năm 1975
Ông ra Trung ương, làm Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Bộ Hải sản, rồi Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp [4]. Tháng 4/1987, ông được bầu làm Chủ tịch Hội đồng Nhà nước và Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng [4]. Ông là Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, đại biểu Quốc hội các khóa VI, VII, VIII, và Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VII, VIII [1][4].
Ông mất lúc 7 giờ 17 phút ngày 8/9/2011 tại TP Hồ Chí Minh, được truy tặng Huân chương Sao vàng; lễ tang tổ chức theo nghi thức Quốc tang [1]. Năm 2022, nhân 110 năm ngày sinh của ông, nhiều hoạt động kỷ niệm được tổ chức [2][4]; quê ông có khu lưu niệm ở xã Tam Xuân 1 cũ [4].
Tra cứu liên quan
- Tra thêm: làng Nghi Sơn.
- Căn cứ kháng chiến: Nước Là, Nước Oa, Khu ủy V ở Sông Trà
- Quê: xã Tam Xuân, Tam Kỳ
- Danh sách nhân vật: danh nhân xứ Quảng
Điều còn chưa rõ
- Năm ông thôi giữ chức Chủ tịch Hội đồng Nhà nước; nguồn đã đọc chỉ ghi năm được bầu [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Địa chỉ cụ thể và năm xây khu lưu niệm ở Tam Xuân [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Các nguồn đã đọc chỉ ghi ông “tham gia chỉ đạo” giải phóng Đà Nẵng, chưa nêu vai trò cụ thể [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Bài báo năm 2011 ghi “Huân chương Sao vàng” nhưng không nói rõ tặng lúc sinh thời hay truy tặng [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Báo Giáo dục và Thời đại, “Ông Võ Chí Công từ trần”, 8/9/2011, https://giaoduc.net.vn/tieu-diem/ong-vo-chi-cong-tu-tran-post13432.gd, truy cập 19/10/2026.
- Báo Thanh tra, “Tổ chức trọng thể kỷ niệm 110 năm ngày sinh đồng chí Võ Chí Công”, 6/8/2022, https://thanhtra.com.vn/doi-noi-52FA82FBF/to-chuc-trong-the-ky-niem-110-nam-ngay-sinh-dong-chi-vo-chi-cong-4866BDBE.html, truy cập 19/10/2026.
- Báo Đại biểu Nhân dân, “Tổ chức trọng thể Lễ kỷ niệm 110 năm Ngày sinh Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Võ Chí Công”, 6/8/2022, https://daibieunhandan.vn/to-chuc-trong-the-le-ky-niem-110-nam-ngay-sinh-chu-tich-hoi-dong-nha-nuoc-vo-chi-cong-10291096.html, truy cập 19/10/2026.
- Báo Văn Hóa, “Nhiều hoạt động kỷ niệm 110 năm Ngày sinh Chủ tịch Hội đồng Nhà nước Võ Chí Công”, 5/8/2022, https://baovanhoa.vn/chinh-tri/nhieu-hoat-dong-ky-niem-110-nam-ngay-sinh-chu-tich-hoi-dong-nha-nuoc-vo-chi-cong-26872.html, truy cập 19/10/2026.
- Báo Sài Gòn Giải Phóng, “Kỷ niệm 110 năm Ngày sinh đồng chí Võ Chí Công (7-8-1912 – 7-8-2022): Khu rừng bác Năm Công”, 6/8/2022, https://www.sggp.org.vn/ky-niem-110-nam-ngay-sinh-dong-chi-vo-chi-cong-7-8-1912-7-8-2022-khu-rung-bac-nam-cong-post646587.html, truy cập 19/10/2026.
