Thái Thị Bôi (1911 – 1938) tham gia hoạt động cách mạng từ khi còn trẻ, rồi tổ chức một hội nữ công ở Đà Nẵng. Tiểu sử trên Cổng thông tin thành phố ghi lại cả hoạt động chính trị lẫn việc dạy nghề, dạy văn hóa cho phụ nữ trong thập niên 1920 [1].
Từ Nghi An đến Huế
Theo tiểu sử của thành phố, bà sinh ở làng Nghi An, thuộc địa bàn xã Hòa Phát, huyện Hòa Vang trước đây [1]. Hòa Phát hiện thuộc phường An Khê; tên xã Hòa Phát được giữ ở đây như địa danh cũ, không phải đơn vị hành chính hiện nay [1].
Bà học ở Đà Nẵng thời nhỏ, sau đó học trung học tại Trường Đồng Khánh ở Huế [1]. Nguồn kể rằng bà chịu ảnh hưởng từ người chú là Thái Phiên. Khi học ở Huế, bà cùng bạn bè và đồng hương lui tới gặp Phan Bội Châu, rồi tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên [1].
Hoạt động ở Quảng Nam và Đà Nẵng
Năm 1926, bà bị mật thám bắt giam và bị đuổi học sau khi tham gia bãi khóa, tổ chức lễ truy điệu Phan Châu Trinh [1]. Trở về quê, bà liên lạc với nhóm gồm Đỗ Quang, Đỗ Quỳ, Lê Quang Sung, Lê Văn Hiến và Phan Long, tham gia thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên ở Quảng Nam vào tháng 7/1927 [1].
Đầu năm 1928, Tỉnh bộ Hội được thành lập và bà tham gia ban chấp hành cùng Lê Văn Hiến [1]. Tiểu sử cho biết hai người sau này kết hôn [1].
Đà thành Nữ công học hội
Năm 1928, Thái Thị Bôi tổ chức và điều hành Đà thành Nữ công học hội [1]. Hội tập hợp những phụ nữ trẻ, hướng đến việc dạy nghề, dạy văn hóa và tuyên truyền ý thức bình đẳng trong gia đình [1]. Đây là một hoạt động xã hội có nội dung cụ thể bên cạnh hoạt động chính trị của bà.
Năm 1930, bà gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương [1]. Năm sau, bà bị bắt cùng thời điểm với Lê Văn Hiến. Nguồn ghi bà được thả vì không đủ chứng cứ, trong khi ông bị kết án năm năm tù và bị đày lên Kon Tum [1]. Sau khi ông ra tù năm 1935, hai người đoàn tụ và tiếp tục hoạt động [1].
Tại Đà Nẵng, bà cùng Nguyễn Sơn Trà lập nhà sách Việt Quảng để bán sách tiến bộ [1]. Theo cùng tiểu sử, họ còn sản xuất rượu dâu, và cơ sở này được dùng làm nơi giao thiệp, liên lạc hợp pháp của nhiều chiến sĩ cộng sản [1].
Những năm cuối đời
Trong phong trào Mặt trận Dân chủ 1936 – 1939, Thái Thị Bôi tham gia Ủy ban đón tiếp J. Godart khi phái viên của Chính phủ Mặt trận Nhân dân Pháp đến Đà Nẵng tìm hiểu đời sống người lao động và vấn đề tù chính trị [1]. Bà mất tại Đà Nẵng ngày 23/9/1938, theo tiểu sử, sau một cơn bạo bệnh [1].
Nguồn thành phố cũng ghi tên bà được đặt cho một con đường dài 780 m, rộng 7 m, nối đường Lê Độ với khu dân cư ở phường Chính Gián, quận Thanh Khê theo địa giới cũ [1]. Chính Gián hiện thuộc phường Thanh Khê [1].
Tra cứu liên quan
- Nhân vật: Võ Chí Công, Bùi Chát, Châu Thượng Văn.
- Địa bàn: phường An Khê, phường Thanh Khê.
Điều còn chưa rõ
- Nguồn không ghi cụ thể ngày sinh của Thái Thị Bôi. [CẦN KIỂM CHỨNG]
- Nguồn ghi bà quê ở xã Hòa Phát, huyện Hòa Vang trước đây; cần đối chiếu địa giới làng Nghi An với phường An Khê mới. [CẦN KIỂM CHỨNG]
- Nguồn nêu bệnh là nguyên nhân qua đời nhưng không dẫn hồ sơ hay tư liệu gốc để kiểm tra độc lập. [CẦN KIỂM CHỨNG]
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Cổng thông tin điện tử thành phố Đà Nẵng, “Thái Thị Bôi (1911 – 1938)”, 14/03/2012, https://danang.gov.vn/en/web/dng/-/thai-thi-boi-1911-1938-i, truy cập 23/10/2026.