Công ty Cổ phần Thép Dana – Ý được lập năm 2008, tách từ một cơ sở sản xuất thép của Công ty Cổ phần thép Thành Lợi [1]. Báo cáo thường niên 2014 ghi trụ sở ở Đường số 11B, Khu công nghiệp Thanh Vinh, quận Liên Chiểu (trước 7/2025) [1]. Báo chí năm 2018 ghi nhà máy ở xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang (trước 7/2025) [2][5]. Từ năm 2017, việc giải tỏa dân hay di dời nhà máy trở thành vụ việc kéo dài giữa người dân, doanh nghiệp và chính quyền thành phố [4][5].
Hình thành và quy mô
Theo báo cáo thường niên 2014, năm 2008 Công ty Cổ phần thép Thành Lợi tách cơ sở sản xuất thép số 4 để lập công ty này, với vốn điều lệ 150 tỷ đồng do 87 nhà đầu tư tổ chức và cá nhân góp [1]. Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh lần đầu cấp ngày 27/02/2008 [1]. Công ty được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chấp thuận là công ty đại chúng từ ngày 22/02/2010 [1]. Vốn điều lệ lên 200 tỷ đồng năm 2010 và gần 270 tỷ đồng năm 2013 [1].
Năm 2014, doanh thu thuần đạt 1.878 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 5,55 tỷ đồng, nộp ngân sách 261,46 tỷ đồng, số lao động 912 người [1].
Nguồn gốc mặt bằng, theo đơn của công ty
Phần này dựa trên đơn của công ty gửi Thủ tướng, do Nhà Đầu Tư thuật lại tháng 10/2018 [4]. Ngày 27/12/2000, UBND TP Đà Nẵng phê duyệt quy hoạch các cụm công nghiệp nhỏ, trong đó có Cụm công nghiệp Thanh Vinh, nơi đặt nhà máy [4]. Ngày 28/11/2001, quy hoạch tổng thể quận Liên Chiểu thời kỳ 2001 – 2010 ưu tiên công nghiệp cơ khí – luyện kim, xem Cụm công nghiệp Thanh Vinh là một giải pháp để di dời doanh nghiệp khỏi trung tâm thành phố [4]. Giấy chứng nhận đầu tư bố trí nhà máy vào cụm được cấp ngày 20/11/2007 [4].
Cũng theo đơn này, thành phố từng định di dời dân trong dự án mở rộng Khu công nghiệp Hòa Khánh năm 2006, rồi điều chỉnh quy hoạch, dừng mở rộng vì thu hút được ít nhà đầu tư [4]. Số hộ dân ở khu vực này từ 150 tăng lên 1.200 [4]. Báo Sài Gòn Giải Phóng viết rằng trong 10 năm hoạt động, hai nhà máy Dana – Ý và Dana – Úc đã 3 lần nhận quyết định di dời [5].
Diễn biến 2017 – 2018
Nhà Đầu Tư viết rằng đầu năm 2017 các hộ dân phản ứng vì việc di dời bị “treo” nhiều năm và phải sống cạnh cụm công nghiệp [4]. Các văn bản từ cuối năm 2016 đến tháng 3/2017 của UBND thành phố thống nhất chủ trương giải tỏa các hộ dân lân cận hai nhà máy [4]. Theo Báo Sài Gòn Giải Phóng, phương án là giải tỏa toàn bộ hộ dân thôn Vân Dương 2 ở phía tây nam hai nhà máy, cho nhà máy tồn tại một thời gian rồi chuyển sang công nghiệp nhẹ [5]. Cuối năm 2017, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hồ Kỳ Minh nói nếu di dời nhà máy thì không có quỹ đất quy hoạch và kinh phí rất lớn, còn giải tỏa dân trong bán kính quá nhỏ thì không đạt hiệu quả tránh ô nhiễm [5].
Ngày 26/02/2018, người dân bao vây hai nhà máy vì việc giải tỏa, đền bù chậm [4]. Ngày 02/3/2018, căn cứ Thông báo số 336-TB/TU của Thành ủy, lãnh đạo thành phố thông báo với người dân thôn Vân Dương 1 và Vân Dương 2 chủ trương không để hai nhà máy tiếp tục hoạt động tại xã Hòa Liên, đồng thời thu hồi, hủy bỏ chủ trương giải tỏa dân [2]. UBND thành phố yêu cầu hai công ty ngừng các hoạt động nấu, luyện từ ngày này [2].
Ngày 23/3/2018, Thông báo số 30/TB-UBND cho phép nhà máy hoạt động tạm thời từ ngày 26/3/2018 để giải quyết công việc tồn đọng [4]. Nhà Đầu Tư ghi thời hạn này đến ngày 26/9/2018 [3]. Theo Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường, thành phố lập 2 tổ công tác, Sở chia 2 ca giám sát từ ngày 3/4/2018 và có văn bản gửi Bộ Tài nguyên và Môi trường mời đơn vị quan trắc độc lập [3]. Ngày 26/9/2018, HĐND thành phố có báo cáo gửi Thường trực Thành ủy, kiến nghị sớm công bố kết quả thanh tra công tác bảo đảm môi trường của hai nhà máy [3]. Ngày 1/10/2018, người dân lại kéo đến bao vây nhà máy [5].
Phía doanh nghiệp nói gì
Các số liệu dưới đây là lời lãnh đạo công ty, ông Huỳnh Văn Tân, trên báo tháng 10/2018. Công ty cho biết đã đầu tư gần 200 tỷ đồng cho hệ thống xử lý khí thải và chất thải, và đến thời điểm đó chưa có kết luận nào của cơ quan có thẩm quyền xác định nhà máy gây ô nhiễm [3]. Lợi nhuận sau thuế năm 2017 hơn 70 tỷ đồng, việc ngừng hoạt động gây thiệt hại hơn 100 tỷ đồng, quý I/2018 lỗ trên 17,5 tỷ đồng, cổ phiếu giảm từ 9.500 đồng (2/3/2018) còn 6.300 đồng (24/9/2018) [5].
Đầu tháng 10/2018, công ty gửi đơn lên Thủ tướng [4].
Tra cứu liên quan
- Khu công nghiệp được nhắc trong vụ việc: Khu công nghiệp Hòa Khánh
Điều còn chưa rõ
- Kết cục của vụ việc sau tháng 10/2018: nhà máy có còn hoạt động, có bị di dời hay không [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Kết quả thanh tra và quan trắc môi trường độc lập năm 2018, kể cả các quyết định xử phạt nếu có, chưa có trong các nguồn đã mở [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Báo cáo thường niên 2014 gọi “Khu công nghiệp Thanh Vinh”, đơn của công ty gọi “Cụm công nghiệp Thanh Vinh”; báo cáo ghi trụ sở ở quận Liên Chiểu còn báo chí ghi nhà máy ở xã Hòa Liên, huyện Hòa Vang. Quan hệ giữa hai địa chỉ chưa được nguồn nào giải thích [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 11/2026
Nguồn tham khảo
- Công ty Cổ phần Thép Dana – Ý, “Báo cáo thường niên 2014”, 17/04/2015, https://static2.vietstock.vn/data/HNX/2014/BCTN/VN/DNY_Baocaothuongnien_2014.pdf, truy cập 02/11/2026.
- Báo Sài Gòn Giải Phóng, “Nghe kết luận về “số phận” Nhà máy thép DANA – Ý và DANA – ÚC, chủ nhà máy bật khóc tại chỗ”, 02/03/2018, https://www.sggp.org.vn/nghe-ket-luan-ve-so-phan-nha-may-thep-dana-y-va-dana-uc-chu-nha-may-bat-khoc-tai-cho-post467962.html, truy cập 02/11/2026.
- Tạp chí điện tử Nhà Đầu tư, “Đà Nẵng: ‘Số phận’ hai nhà máy thép Dana – Úc và Dana – Ý sẽ ra sao?”, 02/10/2018, https://nhadautu.vn/da-nang-so-phan-hai-nha-may-thep-dana-uc-va-dana-y-se-ra-sao-d14027.html, truy cập 02/11/2026.
- Tạp chí điện tử Nhà Đầu tư, “Đà Nẵng: Công ty Cổ phần Thép Dana – Ý cầu cứu Thủ tướng”, 07/10/2018, https://nhadautu.vn/da-nang-cong-ty-co-phan-thep-dana–y-cau-cuu-thu-tuong-d14187.html, truy cập 02/11/2026.
- Báo Sài Gòn Giải Phóng, “Đà Nẵng loay hoay giải quyết 2 nhà máy thép – Doanh nghiệp đối diện nguy cơ phá sản”, 05/10/2018, https://www.sggp.org.vn/da-nang-loay-hoay-giai-quyet-2-nha-may-thep-doanh-nghiep-doi-dien-nguy-co-pha-san-post495142.html, truy cập 02/11/2026.
