Với ngư dân ven vịnh Đà Nẵng, lễ lớn nhất trong năm không rơi vào Tết mà vào dịp rằm tháng Giêng: lễ tế cá Ông, vị thần họ tin là cứu người đi biển [1].
Cá Ông
Cá Ông là cách ngư dân miền Trung gọi cá voi. Họ tôn cá Ông là thần Nam Hải, vị thần hộ mệnh của người và ghe thuyền trên biển. Lễ cầu ngư là để tạ ơn và cầu một năm đi biển bình an, được mùa cá [1].
Nghinh Ông và bả trạo
Lễ hội gồm lễ nghinh Ông và lễ cầu an [2]. Phần được coi là cốt lõi là hát bả trạo: một lối hát múa do ba ông Tổng dẫn dắt cùng một đội “con trạo” từ mười hai người trở lên [1].
Phần hội có đua thuyền, hát Bài chòi và thả hoa đăng. Sau lễ, hàng trăm tàu thuyền xuất bến mở biển đầu năm [2].
Mỗi làng một ngày
Lễ được tổ chức ở nhiều làng biển: Thanh Khê làm hằng năm, các làng ở Sơn Trà như Thọ Quang, Nại Hiên Đông cũng làm, mỗi nơi một ngày quanh tiết Nguyên tiêu [1]. Năm 2012 chẳng hạn, lễ ở đền thờ cá Ông phường Xuân Hà diễn ra trong hai ngày 16 và 17 tháng Giêng [2].
Ngày 10/3/2016, lễ hội được ghi vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia; bằng được trao tại lễ hội Thanh Khê ngày 20/2/2019 [1].
Ít người biết
- Đội bả trạo cần ít nhất mười hai “con trạo” và ba ông Tổng [1].
- Sau lễ là lúc ghe thuyền thật sự ra khơi mở biển [2].
- Bằng di sản được trao gần ba năm sau khi có quyết định [1].
Đến tận nơi
Ngày lễ ở từng làng thay đổi theo năm; nên xem thông báo của địa phương sau Tết. Phần tế lễ là nghi thức của làng, khách nên đứng xem từ ngoài vòng.
Nguồn tham khảo
- Cổng thông tin du lịch thành phố Đà Nẵng, “Lễ hội Cầu ngư tại thành phố Đà Nẵng được công nhận là Văn hóa phi vật thể quốc gia”, https://danangfantasticity.com/tin-tuc/le-hoi-cau-ngu-tai-thanh-pho-da-nang-duoc-cong-nhan-la-van-hoa-phi-vat-the-quoc-gia, truy cập 11/10/2026.
- Nhân Dân, “Lễ hội cầu ngư, mở biển ở Đà Nẵng”, 8/2/2012, https://nhandan.vn/ocop/le-hoi-cau-ngu-mo-bien-o-da-nang-post567167.html, truy cập 11/10/2026.
