Cả làng Túy Loan chỉ còn mười lăm nhà làm bánh tráng quanh năm. Gần Tết, con số ấy lên hơn bốn mươi [2]. Nghề làm bánh tráng của làng được ghi vào danh mục di sản quốc gia năm 2024.
Ngôi đình
Đình Túy Loan là di tích quốc gia và là nơi làng mở hội hằng năm [1]. Trong khuôn viên, bên cạnh đình còn có nhà thờ tiền hiền, nơi thờ những người lập làng [1].
Tháng 9/2024, thành phố duyệt dự án bảo tồn, tu bổ đình với gần 9,6 tỉ đồng, làm trong các năm 2024–2026: lợp lại mái đình và nhà thờ tiền hiền bằng ngói âm dương, lát lại nền bằng gạch gốm [1].
Bánh tráng
Ngày 21/2/2024, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định 374, ghi “Nghề làm bánh tráng Túy Loan” vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia [2].
Nghề tập trung ở chính làng Túy Loan. Mười lăm hộ giữ lò quanh năm; dịp Tết, hơn bốn mươi hộ cùng làm [2]. Bánh tráng nướng giòn cũng là thứ ăn kèm của mì Quảng.
Điều còn chưa rõ
Đình được dựng năm nào? Các trang viết khác nhau: 1787, 1889, 1900. Ngày xếp hạng di tích thường được ghi là 4/1/1999. Những mốc này chưa có trong nguồn chúng tôi đã mở. Công thức bánh, với gạo, mè và gia vị, cũng cần một nguồn mô tả đáng tin trước khi viết.
Ít người biết
- Số nhà làm bánh tráng tăng gần gấp ba vào dịp Tết [2].
- Đợt tu bổ năm 2024–2026 thay cả mái đình bằng ngói âm dương [1].
- Túy Loan nằm bên sông Túy Loan, một trong hai con sông hợp thành sông Cẩm Lệ, đầu nguồn của sông Hàn.
Đến tận nơi
Làng nằm trên đường từ trung tâm lên Bà Nà. Trong thời gian tu bổ, một phần đình có thể bị quây lại. Muốn xem làm bánh, nên đến vào những tuần trước Tết.
Nguồn tham khảo
- Báo Văn Hóa, “Đà Nẵng: Hơn 9,5 tỉ đồng đầu tư dự án Bảo tồn, tu bổ, phục hồi di tích đình Túy Loan”, 24/9/2024, https://baovanhoa.vn/van-hoa/da-nang-hon-95-ti-dong-dau-tu-du-an-bao-ton-tu-bo-phuc-hoi-di-tich-dinh-tuy-loan-106206.html, truy cập 11/10/2026.
- Báo Văn Hóa, “Đón nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia nghề làm bánh tráng Túy Loan”, 6/10/2024, https://baovanhoa.vn/van-hoa/don-nhan-di-san-van-hoa-phi-vat-the-quoc-gia-nghe-lam-banh-trang-tuy-loan-107460.html, truy cập 11/10/2026.
