Đình Cẩm Nê nằm ở trung tâm làng Cẩm Nê, nay thuộc xã Hòa Tiến (trước 7/2025: xã Hòa Tiến, huyện Hòa Vang) [1]. Bài báo năm 2023 mô tả ngôi đình vừa là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, văn hóa, giáo dục, vừa gắn với hoạt động cách mạng qua hai cuộc kháng chiến [1].
Không gian đình làng
Theo bài báo, khuôn viên đình rộng gần 1.600 m² và quay mặt về phía nam [1]. Quần thể gồm cổng đình, bình phong, hai nhà bia và chính đình; sân rộng được dùng cho sinh hoạt, giao lưu văn hóa và biểu diễn văn nghệ [1]. Bài báo ghi nhận đình khi ấy vừa được thành phố xếp hạng di tích lịch sử cấp thành phố [1].
Không có năm xây dựng chính xác. Trưởng làng Ngô Văn Mua dẫn lời kể của các bậc cao niên, ước tính đình có thể hình thành khoảng 600 năm trước, sau khi làng được lập, trong khoảng từ thời Lê sơ đến thời Mạc [1]. Theo lời kể này, đình ban đầu nằm trên nền đất dân làng đắp cao và được dựng bằng tranh, tre, nứa lá [1]. Đây là ước lượng truyền khẩu, không phải niên đại được xác lập bằng hồ sơ xây dựng [1].
Nơi hội họp và che chở dân làng
Di sản viên Lê Văn Phúc nhận định giá trị nổi bật của đình là lịch sử cách mạng [1]. Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, nơi đây được dùng để trú ẩn, hội họp, trao đổi tin tức, dạy chữ quốc ngữ và tiếp tế lương thực, thuốc men [1].
Bài báo kể sau cuộc càn quét mang tên Zippo, làng bị đốt phá, dân cư phải ly tán; đình, chùa, miếu và nhà thờ cũng bị tàn phá [1]. Người dân vẫn bí mật trở về hoạt động và đào hầm trong khuôn viên đình [1]. Nguồn gắn vai trò của đình với hoạt động kháng chiến địa phương, nhưng không nêu các trận đánh cụ thể diễn ra từ đây [1].
Trùng tu và nghi lễ
Đình từng bị đánh phá, khiến hiện vật, tài liệu và sắc phong thất lạc; sau nhiều lần sửa chữa, kiến trúc không còn nguyên dạng ban đầu [1]. Dù vậy, bài báo ghi mái lợp ngói âm dương và trang trí hình lưỡng long triều nguyệt [1].
Theo trưởng làng được phỏng vấn năm 2023, tại đình có bảy hoạt động lễ trong năm, trong đó có lễ minh niên, lễ kỵ tiền hiền Lê tộc, lễ cầu an và tảo mộ âm linh [1]. Lễ kỵ tiền hiền Lê tộc vào rằm tháng ba được ông mô tả là ngày hội lớn nhất, khi dân làng tập trung cúng cầu an và nghinh thần [1]. Bài báo cũng cho biết sân đình được dùng cho hoạt động văn nghệ và giao lưu của các hội đoàn thể [1].
Bài báo ghi địa phương khi đó dự định lập ban quản lý, nghiên cứu tổ chức lễ hội đình làng và vận động sưu tầm hiện vật [1]. Những nội dung này là kế hoạch được nêu tại thời điểm bài đăng, không xác nhận tình hình thực hiện hiện nay [1]. Làng còn được biết đến với nghề dệt chiếu, có thể xem thêm làng chiếu Cẩm Nê và địa bàn xã Hòa Tiến.
Tra cứu liên quan
- Đình làng và tín ngưỡng: đình Túy Loan, đình Nại Nam, đình Hải Châu
- Địa bàn và nghề truyền thống: xã Hòa Tiến, làng chiếu Cẩm Nê
Điều còn chưa rõ
- Năm dựng đình chưa được xác định; mốc khoảng 600 năm là ước tính từ lời kể của các bậc cao niên [1] [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Bài báo năm 2023 nêu kế hoạch lập ban quản lý và tổ chức lễ hội, nhưng không ghi kết quả thực hiện về sau [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Tình trạng bảo quản hiện nay và hồ sơ chi tiết về lần xếp hạng di tích chưa có trong nguồn đã sử dụng [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Báo Đà Nẵng, “Nơi lưu giữ truyền thống, lịch sử làng Cẩm Nê”, 8/7/2023, https://baodanang.vn/noi-luu-giu-truyen-thong-lich-su-lang-cam-ne-3236033.html, truy cập 23/10/2026.
