Địa danh

Chợ Cồn ở Điện Ngọc và những chợ lập trên cồn

Chợ Cồn là tên dân gian của một ngôi chợ lập trên cồn cát ở phía nam ngã tư Điện Ngọc (trước 7/2025: phường Điện Ngọc, thị xã Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam), nay thuộc phường Điện Bàn Đông [1]. Chợ sau đổi tên thành chợ Điện Ngọc, rồi được dời sang đường Thái Thị Bôi khi mở rộng đường ĐT607 [1].

Nguồn gốc tên gọi và quá trình di dời

Theo định nghĩa trong từ điển tiếng Việt, “cồn” chỉ dải đồi cát hình thành do tác động của gió [1]. Điểm chung của những ngôi chợ mang tên này là đều được người dân dựng trên các cồn đất hoặc cồn cát nổi cao so với khu vực xung quanh [1].

Tại phường Điện Ngọc cũ, nơi giáp phường Hòa Hải của quận Ngũ Hành Sơn cũ (nay thuộc phường Ngũ Hành Sơn), một ngôi chợ từng được hình thành trên cồn cát ở phía nam ngã tư Điện Ngọc [1]. Vì địa thế lập chợ trên cồn cát, người dân trong vùng quen miệng gọi là chợ Cồn [1]. Các bậc cao niên ở địa phương không xác định được ngôi chợ này bắt đầu nhóm họp từ thời điểm nào [1].

Về sau, chợ được đổi tên thành chợ Điện Ngọc, nằm ở phía đông tuyến đường ĐT607 (đoạn này nay trùng với đường Trần Hưng Đạo) [1]. Khi địa phương triển khai mở rộng đường ĐT607, chính quyền đã tổ chức di dời chợ về hướng đông khoảng 300 m vào đường Thái Thị Bôi [1]. Tại vị trí mới, khu buôn bán mang tên gọi Chợ Đầu mối – chợ đêm Điện Ngọc [1].

Liên hệ với tên chợ Cồn tại trung tâm Đà Nẵng

Tập quán đặt tên chợ theo địa thế cồn cát cũng xuất hiện tại trung tâm đô thị Đà Nẵng với công trình chợ Cồn [1]. Ngôi chợ này hình thành từ thập niên 1940 trên một cồn cát đầy lau sậy và lạch nước, lúc đầu gồm các dãy chòi tre tạm bợ rồi dần được tiểu thương xây sửa kiên cố [1].

Chợ nằm trên khu đất hai mặt tiền, mặt phía nam giáp đường Hùng Vương (thời Pháp mang tên Rue de la République), mặt phía tây giáp đường Ông Ích Khiêm (thời Pháp tên là Rue Sabiella, sau năm 1954 đổi thành đường Khải Định, sau năm 1975 mang tên Ông Ích Khiêm) [1].

Vào tháng 12/1984, UBND tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng cho xây dựng lại chợ Cồn thành tòa nhà 3 tầng và đổi tên thành Trung tâm Thương nghiệp Đà Nẵng [1]. Mặc dù có tên hành chính mới, người dân thành phố vẫn quen gọi tên cũ là chợ Cồn [1]. Đến kỳ họp thứ 4 của HĐND thành phố Đà Nẵng khóa VIII (nhiệm kỳ 2011 – 2016), theo nghị quyết về đặt tên một số đường và công trình công cộng đợt 1 năm 2012, cơ quan chức năng đã quyết định chính thức đổi tên công trình từ Trung tâm Thương nghiệp Đà Nẵng trở lại tên gọi chợ Cồn [1].

Tra cứu liên quan

Điều còn chưa rõ

  • Thời điểm cụ thể chợ Cồn ở ngã tư Điện Ngọc được lập ra ban đầu chưa có tư liệu niên đại xác thực [CẦN KIỂM CHỨNG].
  • Năm chính quyền sở tại tiến hành di dời chợ Điện Ngọc từ mặt tiền đường ĐT607 vào đường Thái Thị Bôi không được văn bản báo chí nhắc đến [CẦN KIỂM CHỨNG].
  • Quy mô buôn bán và số hộ tiểu thương tại chợ Cồn Điện Ngọc ở các thời kỳ trước khi dời địa điểm [CẦN KIỂM CHỨNG].

Cập nhật: tháng 10/2026

Nguồn tham khảo

  1. Báo Đà Nẵng, “Những ngôi chợ tọa lạc trên cồn”, 12/11/2022, https://baodanang.vn/nhung-ngoi-cho-toa-lac-tren-con-3235089.html, truy cập 24/10/2026.