Cây cầu dây văng một trụ nghiêng trên sông Hàn mang tên một người phụ nữ Điện Bàn: Trần Thị Lý [2]. Bà là Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, và là người con gái trong bài thơ “Người con gái Việt Nam” của Tố Hữu [1].
Người con gái trong bài thơ
Báo Đà Nẵng viết về bà như tấm gương của chiến trường Quảng Nam: bị giam cầm, tra tấn dã man mà vẫn giữ vững khí tiết, và từ đó thành hình tượng “người con gái Việt Nam” trong thơ Tố Hữu [1].
Một tài liệu học văn ghi thêm hoàn cảnh ra đời của bài thơ: sau khi thoát khỏi nhà tù, bà được đưa ra miền Bắc chữa bệnh; trong những ngày điều trị ở Bệnh viện Việt – Xô, bà được Chủ tịch Hồ Chí Minh và một số lãnh đạo đến thăm, và Tố Hữu viết bài thơ ngày 7/12/1958 [3]. Tài liệu này cũng ghi tên khác của bà là Trần Thị Nhâm [3]. Đây là tài liệu soạn cho học sinh, không phải tư liệu gốc.
Cây cầu mang tên bà
Ở vị trí cầu Trần Thị Lý ngày nay từng có cây cầu đầu tiên bắc qua sông Hàn, do người Pháp xây và đặt tên De Lattre de Tassigny; cây cầu ấy về sau mang tên Trịnh Minh Thế, rồi được đổi thành Trần Thị Lý [2].
Năm 2009, khi xây cầu mới, thành phố cho tháo toàn bộ dầm của cây cầu cũ, đưa về xã Điện Tiến để dựng cầu Cẩm Lý, trên chính quê hương Điện Bàn của bà [2]. Nghĩa là cây cầu cũ mang tên bà đã được chở về quê bà.
Điều còn chưa rõ
Bài này chỉ ghi những gì có trong ba nguồn đã mở. Ngày sinh, ngày mất, bà hoạt động ở đâu, bị bắt năm nào, giam ở nhà tù nào, ra Bắc bằng cách nào, cuộc đời bà sau năm 1958: tất cả cần sách báo chính thống hoặc tư liệu của bảo tàng. Nhiều nơi còn viết bà là cháu nội của Trần Cao Vân; chúng tôi chưa mở được nguồn đáng tin cho chi tiết này, nên không ghi thành dữ kiện. Về Trần Cao Vân, xem Thái Phiên và Trần Cao Vân.
Ít người biết
- Dầm của cây cầu Trần Thị Lý cũ nay nằm trong một cây cầu ở Điện Bàn, quê bà [2].
- Bài thơ viết về bà ra đời khi bà đang nằm viện ở Hà Nội [3].
Xem thêm
Nguyễn Văn Trỗi, người Điện Bàn có tên trên cây cầu ngay bên cạnh; Mẹ Nguyễn Thị Thứ, cũng người Điện Bàn.
Nguồn tham khảo
- Báo Đà Nẵng, “Hình tượng nữ anh hùng, liệt sĩ trong thơ”, 18/10/2024, https://baodanang.vn/hinh-tuong-nu-anh-hung-liet-si-trong-tho-3237029.html, truy cập 11/10/2026.
- Thế Vinh, “Chuyện về cầu Trần Thị Lý: Nghĩa nặng, tình sâu Quảng – Đà”, ấn phẩm điện tử “Đà Nẵng – Nửa thế kỷ vươn mình”, Cổng thông tin điện tử thành phố Đà Nẵng, https://50nam.danang.gov.vn/thanh-pho-hom-nay/chuyen-ve-cau-tran-thi-ly-nghia-nang-tinh-sau-quang-da-40407.html, truy cập 11/10/2026.
- Hoatieu.vn, “Đọc hiểu Người con gái Việt Nam” (tài liệu học văn), https://hoatieu.vn/doc-hieu-nguoi-con-gai-viet-nam-227034, truy cập 11/10/2026.