Hội An đã là di sản thế giới từ năm 1999 nhờ những ngôi nhà. Năm 2023, nơi này có thêm một danh hiệu của UNESCO, lần này nhờ những bàn tay: chiều 31/10/2023, Hội An được xác nhận là thành viên Mạng lưới các thành phố sáng tạo, ở lĩnh vực thủ công và nghệ thuật dân gian [1].
Thủ công
Khi được công nhận, Hội An có năm làng nghề truyền thống và gần năm mươi ngành nghề thủ công. Có 658 doanh nghiệp nhỏ và 1.710 hộ kinh doanh sống bằng các nghề này, với khoảng 4.000 lao động trực tiếp, thu nhập trung bình 3.500–4.000 đô la Mỹ mỗi năm [1].
Trang này đã có bài về bốn nghề trong số đó: mộc Kim Bồng, gốm Thanh Hà, rau Trà Quế và đèn lồng.
Nghệ thuật dân gian
Nửa còn lại của danh hiệu là nghệ thuật dân gian. Hồ sơ nêu các loại hình còn sống trong đời thường của người Hội An: hát bả trạo, hò khoan, hô hát Bài chòi, thơ ca, hò vè [1].
Danh hiệu này là gì
Mạng lưới các thành phố sáng tạo không phải danh sách di sản. Đó là một mạng lưới hợp tác giữa các thành phố coi văn hóa và sáng tạo là động lực phát triển; thành viên phải cam kết những chương trình hành động và báo cáo định kỳ. Danh hiệu vì thế là một lời hứa hơn là một phần thưởng.
Điều còn chưa rõ
Năm làng nghề được tính trong hồ sơ là những làng nào, bài báo không liệt kê. Các con số về doanh nghiệp, hộ kinh doanh và thu nhập là số của chính quyền thành phố tại thời điểm năm 2023; sau khi Hội An không còn là một đơn vị hành chính riêng, việc thực hiện cam kết với UNESCO do cấp nào đảm nhận, chúng tôi chưa có nguồn.
Ít người biết
- Danh hiệu năm 2023 dành cho nghề và nghệ thuật, không dành cho kiến trúc [1].
- Thu nhập trung bình của người làm nghề thủ công ở Hội An khi ấy là 3.500–4.000 đô la Mỹ mỗi năm [1].
- Hội An có hai danh hiệu UNESCO về văn hóa và nằm trong một khu dự trữ sinh quyển thế giới, Cù Lao Chàm – Hội An.
Nguồn tham khảo
- Sài Gòn Giải Phóng, “Hội An gia nhập Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO”, 31/10/2023, https://www.sggp.org.vn/hoi-an-gia-nhap-mang-luoi-cac-thanh-pho-sang-tao-cua-unesco-post712198.html, truy cập 11/10/2026.