Ngày 15/4/1847, hai tàu chiến Pháp là Gloire và Victorieuse nổ súng tại cửa Hàn, theo bài viết của Báo Quân đội nhân dân [1]. Sự kiện xảy ra trước cuộc tấn công của Pháp vào Đà Nẵng năm 1858; số tàu triều Nguyễn bị đánh chìm trong vụ việc được hai bài báo ghi không giống nhau [1][2].
Hai tàu chiến đến cửa Hàn
Báo Quân đội nhân dân cho biết hai tàu Gloire và Victorieuse được Hoàng đế Pháp cử đến Đà Nẵng để đàm phán, yêu cầu triều đình Việt Nam thả các nhà truyền giáo Pháp [1]. Bài báo mô tả sự kiện diễn ra trong triều vua Thiệu Trị và dẫn các sách lịch sử Pháp viết về trận pháo kích ngày 15/4/1847 [1].
Theo cùng bài báo, một số tàu thuyền Việt Nam bất ngờ tấn công hai tàu Pháp. Tàu Pháp bắn trả, làm chìm bốn tàu hộ tống nhỏ và phá hỏng nặng một chiếc thứ năm [1]. Sau đó, tàu Pháp rời cửa biển mà không đạt mục tiêu đàm phán [1].
Con số khác trong một bài báo khác
Bài “Vì sao là Đà Nẵng?” của Báo Quân đội nhân dân cũng nhắc đến vụ việc năm 1847. Nguồn này viết rằng hai chiến thuyền Pháp đến gây hấn, đòi trao quốc thư để xin thông thương [2]. Ở phần sau, bài báo nói trước khi rút, tàu Pháp đã nổ súng đánh đắm năm chiến thuyền bằng đồng [2].
Như vậy, hai bài báo cùng cơ quan báo chí đều kể về hai tàu Pháp tại Đà Nẵng năm 1847, nhưng một bài ghi bốn tàu chìm và một tàu hư hỏng nặng, bài kia ghi năm tàu bị đánh đắm [1][2]. Khác biệt này cần được giữ nguyên để người đọc nhận biết, thay vì gộp thành một con số duy nhất.
Một dấu mốc trước năm 1858
Bài thứ nhất đặt vụ việc trong bối cảnh các hoạt động quân sự của Pháp gia tăng trước cuộc tấn công năm 1858 [1]. Bài thứ hai cũng phân biệt sự kiện năm 1847 với ngày 1/9/1858, khi liên quân Pháp – Tây Ban Nha nổ súng trên bán đảo Sơn Trà [2]. Hai bài báo vì thế xem vụ pháo kích cửa Hàn là một sự kiện sớm hơn, không đồng nhất với cuộc xâm lược bắt đầu năm 1858 [1][2].
Tên cửa Hàn xuất hiện trong lịch sử địa danh của cửa Hàn và sông Hàn [1][2]. Giai đoạn Pháp tấn công Đà Nẵng năm 1858 được trình bày riêng trong bài về Thành Điện Hải và bối cảnh đô thị Tourane [1][2].
Tra cứu liên quan
- Địa danh: cửa Hàn, sông Hàn
- Bối cảnh lịch sử: Thành Điện Hải, Tourane, Tourane 1888 – 1918
Điều còn chưa rõ
- Số chiến thuyền triều Nguyễn bị đánh chìm chưa thống nhất: bài “Mảnh đất vùi thây quân viễn chinh Pháp” ghi bốn chiếc chìm, chiếc thứ năm hư hỏng nặng; bài “Vì sao là Đà Nẵng?” ghi năm chiếc bị đánh đắm [1][2] [CẦN KIỂM CHỨNG].
- Hai bài báo tóm lược các tài liệu lịch sử khác nhau; chưa có văn bản gốc hoặc hồ sơ tàu thuyền trong các nguồn này để đối chiếu độc lập [1][2] [CẦN KIỂM CHỨNG].
Cập nhật: tháng 10/2026
Nguồn tham khảo
- Báo Quân đội nhân dân, “Mảnh đất vùi thây quân viễn chinh Pháp”, 11/09/2018, http://sknc.qdnd.vn/thu-nhat-ki-chien-tranh/manh-dat-vui-thay-quan-vien-chinh-phap-501133, truy cập 23/10/2026.
- Báo Quân đội nhân dân, “Vì sao là Đà Nẵng?”, 11/09/2018, https://sknc.qdnd.vn/ho-so-tu-lieu/vi-sao-la-da-nang-501132, truy cập 23/10/2026.
