Trên tấm bản đồ An Nam của Alexandre de Rhodes ấn hành năm 1651, thương cảng Hội An được ghi là “Haifo” [1]. Người phương Tây gọi Hội An bằng nhiều cách viết gần giống nhau, và cái tên còn lại lâu nhất là Faifo [1].
Một cái tên, nhiều cách viết
Bài phố cổ Hội An đã liệt kê các tên người nước ngoài dùng: Fayfo, Haifo, Kaifo, Faifoo, Faicfo, Hoài Phố. Thời Pháp, bản đồ chính thức của chính quyền Đông Dương dùng tên Faifo [1]. Tên ấy còn lại trong tên di tích nhà tù Faifo, đón bằng xếp hạng di tích cấp thành phố ngày 1/12/2025 [2].
Gốc của chữ “Faifo”
Đây là câu hỏi chưa có lời đáp chắc chắn. Cách giải thích thường gặp là Faifo ghi lại, theo tai người phương Tây, một tên Việt có chữ “phố”, như Hoài Phố, Hội An phố hay Hai Phố. Chúng tôi chưa mở được công trình ngữ nguyên học nào chứng minh một trong các cách ấy. Đúng như cách site xử lý tên gọi “Đà Nẵng”, bài này chỉ ghi các giả thuyết và nói rõ là chưa có kết luận.
Xem thêm
Tên gọi khác của Đà Nẵng: Tourane và tên gọi Đà Nẵng. Người vẽ bản đồ có chữ Haifo: Alexandre de Rhodes.
Ít người biết
- Bản đồ An Nam của Alexandre de Rhodes ghi Hội An là Haifo, không phải Faifo [1].
- Tên Faifo còn trong tên một di tích ở Hội An: nhà tù Faifo [2].
Nguồn tham khảo
- Báo Văn hóa, “Về phố cổ Hội An”, https://baovanhoa.vn/van-hoa/ve-pho-co-hoi-an-103851.html, truy cập 11/10/2026.
- Báo Văn hóa, “Di tích lịch sử nhà tù Faifo đón bằng xếp hạng cấp thành phố”, https://baovanhoa.vn/van-hoa/di-tich-lich-su-nha-tu-faifo-don-bang-xep-hang-cap-thanh-pho-184855.html, truy cập 11/10/2026.